Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/801 K.2023/519

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; davalının borçlu taraf olduğu bursa .... icra dairesinin ... esas sayılı dosyasına, icra tehdidi altında ihtirazi kayıt ile 109.921,69 tl ve 329,20 tl toplam 110.250,89 tl ödeme yaptığı, bursa ... icra dairesinin ... esas sayılı dosyasından dava dışı metin hasbal tarafından 25/05/2021 günlü ... seri no lu 75.000,00 tl'lik çek alacağına ilişkin olarak icra takibi başlatıldığı,

haciz tehdidi altında borcu olmamasına rağmen dosyaya ödemek yapmak zorunda kaldığını, davalıya bir borcu bulunmadığını, arızalanan makinesini davalıya tamir ettirmiş ve kesilen 2 adet fatura bedelini de ödediği, ne daha önce ne de daha sonra davalı ile hiç çalışmadığını, davalıya hiçbir borcu olmamasına rağmen, davalının borçlu olduğu dosyaya haciz tehdidi altında ödeme yapmak zorunda kaldığını beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; davalı tarafa ödendiği iddia edilen paranın müvekkile ödenmiş bir para olmadığını, müvekkili ile alakalı bir ödeme olmadığını, davacı tarafça ödeme yapılan Bursa ... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyada alacaklı görünen ... a karşı açılması gerekirken müvekkile karşı dava açıldığını beyan ederek husumet itirazı olduklarını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, icra tehdidi altında ödendiği iddia edilen paranın İİK 89/5 kapsamında iadesi istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacının Bursa .... İcra Müdürlüğü dosyasında yapılan talimat hacizi nedeniyle yaptığı ödemeler, taraflar arasındaki ticari ilişkileri, defter kayıtları, davacının sunduğu fatura ve dekontlar incelenerek davacının davalıya borcu olup olmadığı, icra dosyasına haciz ihbarnameleri kapsamında yaptığı ödemeleri İİK 89/6 maddesi de dikkate alınarak bu ödemelerin davalıdan istenip isteyemeyeceği, varsa istenebilecek miktarının hesaplanmasına ilişkin isitrdat davasına olduğu anlaşılmıştır.

Dava; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 89/5. maddesi gereğince açılan menfi tespit ve istirdat isteğine ilişkindir.

İİK 72/1 maddesinde ; "Borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir "

İİK 72/7 maddesinde; " Borçlu menfi tespit davası zımmında tedbir kararı almamış ve borç da ödemiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir."

İİK 89/3 maddesinde. "Üçüncü şahıs, haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren 7 gün içinde itiraz etmezse, mal yedinde veya zimmetinde sayılır ve kendisine kendisine gönderilen haciz ihbarnamesine süresinde itiraz etmediği, bu nedenle de malın yedinde veya borcun zimmetinde sayıldığı ikinci bir ihtarname ile bildirilir.

Bu ikinci ihbarnamede ayrıca, üçüncü şahsın ihbarnamenin kendisine tebliğinden itibaren 7gün içinde ikinci fıkrada belirtilen sebeplerle itirazda bulunması, itirazda bulunmadığı taktirde zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmesi istenir.

İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa parayı 15 gün içinde icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi taktirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslim etmeye zorlanacağı bildirilir.

Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirim yapıldığı tarihten itibaren 20 gün içinde icra dairesine teslim ettiği taktirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur. Bu süre içinde 106.maddede belirtilen süreler işlemez.

Bu davada üçüncü şahıs, takip borçlusuna borçlu olmadığını veya malın takip borçlusuna ait olmadığını ispat etmeye mecburdur."

İİK 89/5 maddesinde; "Üçüncü şahıs, kusuru olmaksızın bir mani sebebiyle haciz ihbarnamesine itiraz etmediği taktirde 65. madde uygulanır. Her halde üçüncü şahıs, borçlu ile kötü niyetli alacaklıya karşı dava açarak ödemek zorunda kaldığı paranın veya teslim ettiği malın iadesini isteyebilir." düzenlemeleri mevcuttur. Bu hükümde düzenlenen davada üçüncü kişi, somut olayda davacı, takip alacaklısının, davacının takip borçlusuna borçlu olmadığını bildiği halde, kötüniyetle onu hataya düşürerek borcun davacının zimmetinde sayılmasını sağlamış olduğunu iddia edip kanıtlaması gerekmektedir.

Davanın İİK'nın 89/5.c.2. ve 72. maddelerine dayalı olarak, genel hükümlere göre açılmış menfi tespit davası olduğunun kabulüyle, davalı alacaklı ile davalı borçlunun zorunlu dava arkadaşı olmadıkları, her bir davalı yönünden davanın hukuki sebebinin farklı olduğu, davacının davalı alacaklı yönünden, takip borçlusuna borçlu olmadığının bilmesine/bilebilecek durumda olmasına rağmen kötüniyetle onu hataya düşürerek borcun kendisinin zimmetinde sayılmasını sağladığı (haksız fiil) iddiasını, davalı borçlu yönünden ise, borçlunun sebepsiz zenginleşeceği iddiasını kanıtlamakla yükümlü olduğu, menfi tespit davasında kural olarak,

hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukuki ilişkinin (borcun) varlığını kanıtlamak durumundadır. Borçlu bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmiş, ancak bu hukuki ilişkinin senette görülenden farklı bir ilişki olduğunu ileri sürmüşse bu kez, hukuki ilişkinin kendisinin ileri sürdüğü ilişki olduğunu ispat külfeti davacı borçluya düşmektedir.

Zira davacı borçlu senedin bir hukuki ilişkiye dayanmadığını değil, başka bir hukuki ilişkiye dayandığını ileri sürmekte; temelde bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmektedir.

Aynı ilkeler, HGK’nun 17.12.2003 gün ve ... E., ... K. sayılı ilamında da benimsenmiştir. İİK'nın 89/5. maddesi uyarınca davacının istirdat içeren talebi yönünden hak düşürücü süreye tabi olmadan dava açılabileceği, bu nedenle istirdat talebi yönünden hak düşürücü süre uygulanamayacaktır.

Dosyanın yapılan incelemesinde; davacının dava dilekçesinde, davalının borçlu olduğu Bursa .... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasının talimat dosyası olan Çorlu ...

İcra Dairesinin ... talimat dosyasında icra tehdidi altında ihtirazı kayıt ile ödeme yapıldığını belirtildiği, haciz ihbarnamelerinin UETS sistemine kayıtlı adrese yapıldığı, ancak adresin vekil edenin kayıtlı adresi olmadığından tebligatların hiç ulaşmadığını, bu nedenle haciz ihbarnamelerine itiraz edilemediğini, davacının icra dosyası borçlusu davalıya borçlu olmadığını, ödenen paranın iadesini talep ettiği, davacının ödeme belgelerini sunduğu, ödemelerin itirazı kayıtla ... esas sayılı dosyaya yapıldığı, Çorlu ....

İcra Dairesi'nin ... talimat sayılı dosyası ile hacze gelindiği, bu tutanakta uets adresine tebligat yapıldığı ihtirazı kayıtla ödemenin yapılacağının belirtildiği, Bursa ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasının alacaklısının ... , borçlusunun ... , ... Şirketi, ...

Yapı İnşaat ve ... olduğu, takip dayanağının çek olduğu, davacı tarafa ihbarnamelerin gönderildiği, gönderim tarihlerin, 23.06.2021-10.07.2021 ve 07.08.2021 tarihleri olduğu, davacının davalıya ihtar gönderdiği 3 gün süre verildiği, ihtarın 16.09.2021 de yapıldığı, davacının davalıya icra takibi yaptığı itiraz ile icra takibinin durduğu , ancak davası tarafın itirazın iptali davası açmadığı İİK 89/5 kapsamında dava açtığı, ödeme belgelerinin celp edildiği, ödemelerin Bursa ...

İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasına yapıldığı, ... yazılan yazıya davacının ... adresinin 27.01.2021 tarihinde aktif edildiğinin belirtildiği,

Davalının cevap dilekçesinde, davanın bir yıllık hak düşürücü sürede açılmadığını, ... ın davaya dahil edilmesini, arabuluculuk dava şartının saplanmadığını, icra dosyasındaki borcun esasına ilişkin itiraz ettiği, savcılık dosyasının celbini, davalının ödeme ve yapılan işlemlere ilişkin bilgi ve eylemi olmadığını,

Dosya kapsamında davacının arabuluculuk tutanağı sunduğu, tutanağın davadan önce düzenlendiği, tespit edilen uyuşmazlığın iş bu davaya konu alacak talebini de kapsadığı

Küçükçekmece CBS'nin ... esas sayılı dosyasında takipsizlik kararı verildiği,

Somut olayda; Dosyada bilirkişi incelenmesinin yapıldığı, davacının ticari defterlerini incelendiği, ticari defterlerine göre davalıya borcunun olmadığı, rapora karşı beyanlarda davalı tarafında esasen kendisine borcunun olmadığını beyan ettiği, dolayısı ile davalının defterlerinin incelenmesi ile sonuç değişmeyeceğinden davalının ticari defterlerinin incelenmediği, davacının davalıya borcu olmadığı, haciz ihbarname sürelerine itiraz süreleri kaçırdığından ihtirazı kayıt ile icra dosyasına yaptığı ödemeyi İİK 89/5 uyarınca süreye tabi olmadan esasen sebebsiz zenginleşme hükümlerine göre talep edilebeceği değerlendirilerek , arabuluculuk dava şartının sağlandığı ve davalıya ihtar çekilerek temerrüde düşürüldüğü dikkate alınarak aşağıdaki şekilde karar verildi.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır