Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/961 K.2023/45

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; davalı şirketin düzenlemiş olduğu fuar organizasyonunun müvekkile bildirim yapmadan ertelediğini, müvekkili standını kuracağı alanı sözleşmeye aykırı olarak değiştirdiği yeni tahsis edilen yer ile alakalı müvekkilin onayını alınmadığı ve müvekkilinin fuardan beklediği ticari faydayı sağlayamamasına sebep olduğu, bu sebeplerden dolayı müvekkil şirket 31/03/2022 tarihinde ........ yevmiye nolu ihtarnameyi keşide ettiği ve sözleşmeden caydığını muhatap şirkete bildirdiği,

yapmış olduğu ödemelerin iadesini talep ettiği, davalı şirket bu ihtarnameye cevap veremeyince kendisine karşı icra takibine başlandığı şirket söz konusu takibe haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini beyan ederek itirazın iptali ile takibin devamına davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; müvekkili şirket ..... holding bünyesinde yurt içi ve dışında çeşitli fuarlar düzenleyen organizatör şirketi olduğu, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 20-23 ekim 2021 tarihleri arasında düzenlenecek fuara katılım için fuar katılım sözleşmesi akdedildiği, fuarın uluslararası bir fuar olması ve katılımcıların daha raht koşullarda faaliyet gösterip tanıtım yapması adına ...... eylül 2022 tarihine ertelendiği,

söz konusu fuarın bir defa erteleme gerçekleştirildiği sözleşmede yer alan hükümler gereğince müvekkili şirket fuarı erteleme hakkında sahip olduğunu, yapılan erteleme ile katılımcıların hakları aynen korunacak olması aynı şartlarda fuarın gerçekleştirilecek olması nedeniyle fuar katılım bedelinin iade edilemeyeceği hususu da kararlaştırıldığı yargıtayın müstakar kararları da bu yönde olduğu fuarın gerçekleştirildiğini, davacının kötü niyetli olarak bu davayı ikame ettiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

Bakırköy ....... İcra Müdürlüğü'nün ....... esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; alacaklının ...... İthalat İhracat Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi borçlunun ...... Anonim Şirketi olduğu, takibe konu alacağın 112.929,92TL olduğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlunun ödeme emrine itiraz ettiği takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava fuar katılım sözleşmesinden kaynaklı alacak istemine ilişkin itirazın iptali davasıdır.

Davacının dava dilekçesinden özetle; davacının davalıdan sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı alacağının tahsili için icra takibi başlattığını, taraflar arasında 21.06.2021 tarihli fuar katılım sözleşmesi olduğunu, davacı şirketin haklı olarak vazgeçmesinden sonra davacı şirketin yerine getirdiği edimlerin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesini talep ettiği, fuar organizasyonunun davacıya bildirim yapmadan davacının standını kuracağı alanı sözleşmeye aykırı değiştirdiğini, tahsis edilen yer ile alakalı davacının onayını almadığını,

fuar katılım sözleme ekinde olan kroki de fuarın Hall 6 da yapılacağı ve davacının stand numarasının 96 olduğu, ancak 2. Ertelemeden sonra gönderilen krokide fuarın Hall 8 'e alındığı, davacının standının 4-D01 olduğu, anlaşmada orta alanda bulunan ve 5 metre kullanabilir yüksekliği olan standın davacının izni onayı olmadan balkon altı standına dönüştürüldüğü, stant yüksekliğinin 2,5 metreye düşürüldüğünü, davacının fuardan beklediği faydanın sağlanmamasına sebep olduğu,

davalı şirketin fuarın ertelendiğini davacı şirkete haber vermeyerek davacı şirketin müşterilerine karşı güvenirliğinin sarsılmasına neden olduğunu, müşterilerin fuarın için seyahat ve konaklama planlarını yaptıklarını ancak fuarın ertelenmesinden geç haberdar için bu planlamaları zarar görerek iptal ettiğini, buna rağmen davacı şirketin 10-13 mart tarihindeki fuara katılmayı düşünerek yeniden organizasyon yaptığını, müşterilerini bu tarihte fuara katılmaları için Türkiye'ye davet ettiklerini, fakat davalı şirketin herhangi bir bildirim yapmadan tek taraflı olarak 2. Kez fuarı ertelendiğini, bu ertelemeyi davacı şirkete bildirmediğini,

davacının bu ertelemeyi sektördeki diğer şirketlerden tesadüfi olarak fuara çok az bir zaman kala öğrendiğini, tekrardan fuarın ertelenmesini müşterilerine bildirdiğinde ilk ertelemede sallanan ticari güvenin tamamen yitirildiğini ve davacının ticari olarak büyük kayıplar yaşadığını, kısmi itirazın iptal davası açılarak davanın kabulüne karar verilmesinin talep edildiği,

Davalının cevap dilekçesinden özetle; taraflar arasında ...... ekim 2021 tarihlerinde düzenlenecek ..... Fuarı 'na katılım için Fuar Katılım sözleşmesi imzalandığını, fuarın uluslararası bir fuar olması katılımcıların daha rahat koşullarda faaliyet gösterip tanıtım yapması adına .......

Eylül 2022 tarihine fuarın ertelendiğini, yalnızca bir defa erteleme gerçekleştirdiğini, davalının fuar erteleme hakkına sahip olduğunu, katılımcıların haklarının aynen korunacak olması aynı şartlarda fuarın gerçekleştirilecek olması nedeniyle fuar katılım bedelinin iade edilmediğini, fuarın gerçekleştirildiğini, davalının fuar tarihini değiştirme hakkı olduğunu, bunun katılımcılara sözleşmeyi fesih ve ödenen bedelin iadesi hakkı vermediğini, tarafların tacir olup basiretli iş insanı gibi hareket etmekle yükümlü olduğunu, davacı tarafın önceden bildirim yapmadığı iddiasının yerinde olmadığını,

açıkça fuarın ertelenmesine ilişkin olarak akdedilen sözleşmede "3 gün kala " şeklinde bir ibare bulunduğunu, fuarın ertelenmesi hakkında davacı tarafa bilgilendirme yapıldığını bu hususta ihtar gönderildiğini, ahde vefa ilkesinin göz önünde bulundurulması gerektiğini, fuarın ertelenmesinde davalının kusurunun olmadığını, TOBB fuar takviminin sıkışması, fuar alanlarında yer bulunmaması aynı sektöre ilişkin bir ay içerisinde aynı fuarın yapılamaması kuralı sebebiyle mecburen fuarın ....... eylül 2022 tarihine ertelendiğini ve fuarın gerçekleştirildiğini, davanın reddini talep ettiği,

Taraflar arasındaki fuar katılım sözleşmesinden kaynaklı fuarın belirli tarihlerde yapılamaması sebebiyle fuar ertelemelerinin yerinde olup olmadığı fuar ertelemelerinin ihtar niteliğinde olup olmadığı davacının sözleşmeden dönerek bedel iadesi isteyip isteyemeyeceği Bakırköy ....... İcra Müdürlüğü'nün ...... esas sayılı icra takip dosyasına vaki itirazın iptali ile icra inkar tazminatı ve kötüniyet tazminatı talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

İcra dosyasının celp edildiği, ödeme emrinde dört adet senede dayalı olarak icra takibi başlatıldığı, davalının icra takibine itiraz ettiği, itirazın iptali davasının bir yıllık hak düşürücü sürede açıldığı, arabuluculuk dava şartının sağlandığı,

Davacının davalıya 31/03/2022 tarihinde ihtar çektiği, sözleşmeden döndüğü, ihtarın elektronik tebliğ ile davalıya tebliğ edildiği, davacının fuar krokilerini, fiyat listesini sunduğu,

TOBB 'a yazılan yazıya cevap verildiği, davaya konu "..... " fuarın ...... Mart 2021 tarihine düzenlenmesine ilişkin başvuruda bulunulduğunu, başvurunun uygun bulunarak fuarın Takvim'e alındığını, ardından davalı firmanı fuar tarihinin ...... Ekim 2021 olarak değiştirilmesi için başvurduğu, değişiklik tarihinin uygun bulunduğu fuar tarihlerinin ...... Ekim 2021 olarak fuar takviminin güncellendiği, davalı firmanın ilgili fuarın ......

Eylül 2022 tarihine ertelenmesine ilişkin başvurduğu, fuar değişikliklerinin ancak fuarın düzenlenmesi için başvuru yapılan yıl içerisinde yapılabildiğini, ancak davalı firmanın 2021 yılı için başvurusunu yaptığı fuarın 2022 yılına ertelenmesi talebinde bulunduğunu,

başvuru esnasında ibraz etmesi gereken belgeleri eksiksiz ibraz etmediğini gerek fuarın bir yıl sonraki ertelenmesinin usul ve esaslar gereği mümkün olmamasının gerek düzenleyici firma tarafından başvuru esnasında bulunması gereken belgeler arasında yer alan "yere tahsis belgesinin" sunulmamış olması nedeniyle başvurunun olumlu değerlendirilmediği ve fuarın iptal edilmesi kararı verildiğini, davalı tarafın bu defa ...... Eylül 2022 tarihleri arasında " ......

Makinaları Teknolojileri ve yan Sanayi Fuarının " düzenlenmesi için başvuruda bulunduğunu başvurunun usul ve esaslara uygun bulunarak 2022 yılı fuar takvimine eklendiğini adı geçen fuarın davalı ve dava dışı ...... Fuarcılık AŞ tarafından ....... eylül 2022 tarihinde ortak olarak düzenlendiğini, davalının 2021 ve 2022 yıllarında düzenlediği fuarların listesinin ve iptal edilen fuarların listesinin gönderildiği, davalı tarafın dava konusu fuar ile birlikte .......

Kasım 2021 tarihinde yapılması gereken fuar ile ...... aralık 2021 tarihinde yapılması gereken fuar için de yeni fuar tarihi belirterek başvuruda bulunduğu, her üç başvuruda da "yer tahsis belgesinin" sunulmadığı, davalı tarafça fuarın İstanbul da yapıldığı, davacı şirketin adının katılımcı listesinde yer aldığı ancak davacı tarafın fuara katılmadığı, davalı tarafın 2021 yılında gerçekleştirdiği ihtisas ve uluslararası fuarların olduğunun anlaşıldığı,

Davalı tarafça cevap dilekçesi ile birlikte sunulan sözleşmenin ...... Ekim 2021 tarihli ....... Makineleri Teknolojileri ve Yan sanayi fuarına ilişkin olduğu, sözleşme bedelinin ödeme emrine konu edilen bedel ile aynı olduğu, fuar katılım sözleşmesinin 2. Maddesinden katılımcının sözleşmesinin imzalanmasından sonra fuara katılmayı reddetse dahi maddi ve manevi yükümlülüklerinin devam edeceğinin, düzenleyicinin sektörün talebi, ekonomik durumu, organizasyon gerekleri veya kendi takdiri ile yapacağı değişiklikleri (fuarın ksımen veya tamamen iptali dahil) peşinen kabul edildiğini, bu durumunun fesih nedeni olmayacağını, fuarın iptal edilmesi durumunda katılımcının fuar katılım bedeli dışında başkaca zarar ve ziyan talebinde bulunamayacağını belirtildiği

6098 sayılı TBK'nun İfa imkânsızlığını düzenleyen 136.maddesinde "Borcun ifası borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle imkânsızlaşırsa, borç sona erer. Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde imkânsızlık sebebiyle borçtan kurtulan borçlu, karşı taraftan almış olduğu edimi sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri vermekle yükümlü olup, henüz kendisine ifa edilmemiş olan edimi isteme hakkını kaybeder. Kanun veya sözleşmeyle borcun ifasından önce doğan hasarın alacaklıya yükletilmiş olduğu durumlar, bu hükmün dışındadır.Borçlu ifanın imkânsızlaştığını alacaklıya gecikmeksizin bildirmez ve zararın artmaması için gerekli önlemleri almazsa, bundan doğan zararları gidermekle yükümlüdür." hükmünün düzenlendiği,

6098 sayılı TBK'nun Kısmi ifa imkânsızlığını içeren 137.maddesinde; "Borcun ifası borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle kısmen imkânsızlaşırsa borçlu, borcunun sadece imkânsızlaşan kısmından kurtulur. Ancak, bu kısmi ifa imkânsızlığı önceden öngörülseydi taraflarca böyle bir sözleşmenin yapılmayacağı açıkça anlaşılırsa, borcun tamamı sona erer. Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, bir tarafın borcu kısmen imkânsızlaşır ve alacaklı kısmi ifaya razı olursa, karşı edim de o oranda ifa edilir. Alacaklının böyle bir ifaya razı olmaması veya karşı edimin bölünemeyen nitelikte olması durumunda, tam imkânsızlık hükümleri uygulanır." hükmünün düzenlendiği

Yine 6098 Sayılı TBK'nun Aşırı ifa güçlüğünü düzenleyen 138.maddesinende; "Sözleşmenin yapıldığı sırada taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durum, borçludan kaynaklanmayan bir sebeple ortaya çıkar ve sözleşmenin yapıldığı sırada mevcut olguları, kendisinden ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykırı düşecek derecede borçlu aleyhine değiştirir ve borçlu da borcunu henüz ifa etmemiş veya ifanın aşırı ölçüde güçleşmesinden doğan haklarını saklı tutarak ifa etmiş olursa borçlu, hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteme, bu mümkün olmadığı takdirde sözleşmeden dönme hakkına sahiptir. Sürekli edimli sözleşmelerde borçlu, kural olarak dönme hakkının yerine fesih hakkını kullanır." hükmünün düzenlendiği,

Somut olayın incelenmesinde, taraflar arasında fuar katılım sözleşmesi olduğu bu sözleşmenin 2. Maddesinin davalı tarafa tarihlerinde değişiklik yapma yetkisinin verildiği, tarafların tacir oldukları, basiretli tacir olarak hareket etmeleri gerektiği, davalı tarafa fuar erteleme hakkını verilmesinin davalıya gerekçesiz şekilde fuar erteleme hakkı vermeyeceği, aksi halde hakkının kötüye kullanılıp kullanılmadığının (TMK2 ) değerlendirilmesinin gerekeceği, fuarın iptali durumunda ise fuar katılım bedelinin katılımcıya iadesinin gerektiği, davaya konu fuarın ......

Mart 2021 tarihine düzenlenmesi için davalı tarafça başvuruda bulunulduğu, başvurunun uygun bulunarak fuarın Takvim'e alındığı, davalı firmanı fuar tarihinin ...... Ekim 2021 olarak değiştirilmesi için başvuruda bulunduğu, taraflar arasındaki sözleşmede fuar tarihinin ..... Ekim 2021 tarihi olarak belirtildiği,

Davalı tarafın iş bu fuarın ...... Eylül 2022 tarihine ertelenmesi talebinin başvuru belgelerinin eksik olması ve bir sonraki yıl tarih değişikliğinin fuar iptali olarak ..... tarafından değerlendirildiği, davacı tarafın 31.3.2022 tarihinde sözleşmeden döndüğü, dolayısı ile taraflar arasındaki sözleşmeye konu fuarın iptal edilmiş olduğu,

Davalı tarafın bu defa dava dışı ........ Fuarcılık ile ortak olarak .....

Eylül 2022 tarihinde ...... fuarı için başvurusuna ilişkin ise davacı tarafın bu fuara katılmadığı, davalı tarafın 2021 yılında gerçekleştirdiği ihtisas ve uluslararası fuarların olduğu, davalı tarafın davacı tarafa fuar değişiklik tarihlerini bildirdiğine ilişkin belge ibraz etmediği, taraflar arasında başlangıçta kararlaştırılan fuar stant şartlarının fuar değişikliğinde aynen korunmadığı, işbu nedenlerle davacının sözleşmeden dönmekte haklı olduğu,

haklı nedenle sözleşmeden dönülmesi durumunda verilen paranın iadesinin istenebileceği davacının kısmi şekilde itirazın iptali davası açtığı, iş bu davanın basit yargılamaya tabi olduğu ön inceleme ve tahkikat duruşmasının birlikte yapılabileceği, 18/01/2023 tarihli duruşmada da ön inceleme aşaması bitirilerek tahkikata geçildiği araştırılacak bir durum olmadığı dikkate alınarak taleple bağlı kalınarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ...... · ¸e-imzalıdır Hakim ....... · ¸e-imzalıdır