Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/624 K.2023/635

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, sözleşmeden dönmenin tespiti ile sözleşme bedelinin iadesine ilişkin alacak davasıdır.

Davacı, dava dilekçesi ile özetle; davalı ile ... tarihinde düzenlenecek fuara katılım sözleşmesi imzaladığını, sözleşme bedelini senetler çerçevesinde ödediğini, davalının düzenleyeceği ... fuarının 2020 yılında pandemi sebebiyle ertelendiğini, davalının pandemi sonrasında fuarı ... tarihine ertelediğini, bu fuara on gün kala ise fuarı yeniden erteleyerek ... döneminde yapılacağını bildirdiğini, davalının keyfi, haksız ve kötü niyetli davrandığını, fuar nedeniyle stant ve koleksiyonlar hazırlandığını, konaklama rezervasyonları yapıldığını zarara uğradıklarını, fuarın yapılmaması nedeniyle başka bir fuara katıldıklarını, bu nedenle zararlarının doğduğunu iddia ederek, fuar bedelinin iadesi ile zararlarının tazminine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, cevap dilekçesi ile özetle; fuarın pandemi mücbir sebebi nedeniyle ertelendiğini, yurtdışından katılımcı beklenmesi ve fuarın uluslararası nitelikte fuar olması, yurtdışı katılımcıların fuara katılamayacak olmaları nedeniyle fuarın ertelendiğini, fuar organizasyonunun bir yıl önceden yapılarak,

ciddi bir yatırım yapıldığını, keyfe keder ertelemenin söz konusu olmadığını, Ticaret Bakanlığı tarafından aleyhlerine başlatılan incelemede kendilerine yaptırım uygulanmadığını, katılımcıların imzaladığı sözleşme kapsamında fuar tarihini tek taraflı olarak değiştirme hakkına sahip olduklarını, fuarın gerçekleştirilmesi amacıyla bir çok harcamanın yapıldığını, sözleşmeye bağlılık ilkesi ve taraf menfaatler dengesi dikkate alınarak sözleşmenin ayakta tutulması gerektiğini, fuarın ertelenmesi hususunda kusurlarının olmadığını, davacının maddi zarar talebinin yerinde olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Uyuşmazlık, davalının fuarı pandemi sebebiyle erteleyip ertelemediği, fuarın ertelenmesi nedeniyle davacının sözleşmeden dönmesinin mümkün olup olmadığı, fuarın ertelenmesi nedeniyle başka bir fuara katılmaları nedeniyle ödenene ücret itibariyle zararlarının doğup doğmadığı ile bu zararın davalıdan talep edilip edilemeyeceği hususlarına ilişkindir.

Dosyadaki deliller kapsamında görüldüğü üzere; taraflar arasında ... fuarına katılım sözleşmesinin imzalanmış, sözleşme konusu 71.676,77-TL bedel davalıya ödenmiştir. Davalı tarafça 2020 yılındaki fuar pandemi nedeniyle önce ... tarihine ertelenmiş, sonrasında ... ayına ertelenmiş ve akabinde bir kez daha ... tarihine ertelenerek fuar yeri ... olarak değiştirilmiş ve fuar bu tarihte gerçekleştirilmiştir.

Davacı ise davalıya gönderdiği 09.12.2021 tarihli ihtarnamesi ile pandemi gerekçesinin yerinde olmaması, aynı nitelikte başka fuarların davalıca gerçekleştirilmesi nedeniyle sözleşmeden döndüklerini ve ödedikleri fuar katılım bedelinin iadesinin 3 gün içerisinde gerçekleştirilmesini talep ettiklerini bildirmiştir.

Davalı, ertelemenin mücbir sebep kapsamında gerçekleştiğini iddia etmiştir.

2020 yılına ait ertelemenin pandemi mücbir sebebi çerçevesinde gerçekleştirildiği açık olmakla, ... tarafından verilen müzekkere cevabından, ... fuarının pandemi nedeniyle ertelenmesi sonrasında davalının 2021 yılında fuarı gerçekleştirmek üzere ...’a başvuruda bulunduğu, fuarın ... tarihleri için listeye alındığı, davalının bu kez tarihin ... olarak değiştirilmesini talep ettiği, bu değişikliğin de kabul edildiği, davalının daha sonra fuarın ... tarihine ertelenmesini talep ettiği fakat bu talebin gerekli koşulların oluşmaması sebebiyle uygun bulunmayarak reddedildiği,

bunun üzerine davalının 2021 yılı fuarını pandemi nedeniyle yapamayacağını bildirdiği, fuar iptal başvurusunda bulunmadığı, ...’un bu beyanı iptal başvurusu olarak değerlendirerek, davalının ... tarihli ... fuar başvurusunu iptal ettiği anlaşılmıştır.

Bu kapsamda, davalının 2021 yılında fuar başvurusunda bulunmasına rağmen iki kez erteleme talebinde bulunduğu, 2021 yılı itibariyle normalleşme sürecinin başladığı, uluslararası nitelikte farklı bir çok fuarın 2021 yılından itibaren gerçekleştirildiği, davanın açılmasından sonra ise bir kez daha fuar tarihini erteleyerek fuarı ... yerine ...’da ... tarihinde gerçekleştirdiği anlaşılmakla, tüm bu ertelemelerin mücbir sebep kapsamında gerçekleştirildiği iddiası yerinde görülmemiştir.

Davalı, davacı ile imzaladığı sözleşmenin ikinci maddesinde yer alan “Katılımcı fuar katılım koşulları, sergi veya fuarın yeri, katılımcının fuar alanındaki yeri, düzenleme tarihleri, unvanı vb. hususlarda düzenleyicinin sektörün talebi, ekonomik durumu, organizasyon gerekleri veya kendi takdiri ile yapacağı değişiklikleri (fuarın kısmen veya tamamen iptali dahil) peşinen kabul eder. Bu durum sözleşmenin fesih sebebi değildir. Katılımcının ücret ödeme yükümlülüğü devam eder.” hükmü çerçevesinde hareket ettiğini beyan ederek, davacının imzaladığı sözleşme hükümleri ile bağlı olduğunu savunmuştur.

Davanın tarafları basiretli bir tacir gibi hareket etmekle yükümlü olmakla, sözleşmeyle bağlılık ilkesi çerçevesinde imzaladıkları sözleşmenin 2.maddesinde yer alan düzenleme ile bağlı olmaları esas olmakla birlikte, tarafların, sözleşmeden doğan edimleri arasındaki dengenin bir taraf aleyhine aşırı derecede bozulması halinde, sözleşme kurallarının somut duruma uygun şekilde değiştirilmesi ya da bazı maddelerin veya sözleşmenin uygulanmaması mümkün hale gelebilir.

Sözleşme uyarınca fuarın tarihleri ve yapılacağı yere ilişkin değişiklikler davalı takdirine bırakılmışsa da, bu takdir hakkının dürüstlük kuralı çerçevesinde ve davacıların elde etmeyi planladıkları fayda dikkate alınarak kullanılması gerekmektedir, aksi halde taraflar arasındaki menfaat dengesi bozulacaktır.

Pandemi nedeniyle yapılan erteleme hariç ... fuarının üç kez ertelediği, son olarak fuar tarihi dışında fuar yerinin de değiştirildiği, değişikliklerin vc ertelemelerin fuarın yapılacağı tarihten çok kısa bir süre önce duyurulduğu,

davalının ve dava dışı şirketlerin uluslararası nitelikte birçok fuarı gerçekleştirmiş oluşu hususları, davalının yıllardır sektörde bulunan ve fuar düzenleyen bir tacirden beklenecek özene uygun şekilde ve sözleşmenin tarafı davacının haklarını gözetir şekilde hareket etmediğini ve sözleşme konusu yükümlülüğünü yerine getirme hususunda kusurlu davrandığını dolayısıyla sözleşmeye konu menfaatler dengesinin davacı aleyhine aşırı şekilde bozulduğunu gösterir niteliktedir.

Sonuç olarak; davalının 2021 yılı içinde fuar tarihini üç kez değiştirdiği, yapılan tarih ve yer değişikliklerinin somut olaya ve ticari gerçeklere uygun bir gerekçe gösterilmeden yapıldığı, zira davalının pandemi mücbir sebebi dışında, değişiklikler için herhangi bir başka gerekçe bildirmediği görülmüştür.

Bununla birlikte bu süreçte uluslararası nitelikte birçok fuarın yapıldığı, davalının da başka fuarları gerçekleştirdiği, ... fuarının gerçekleştirilip, gerçekleştirilmeyeceği hususunda davacının belirsizlik içerisinde bırakıldığı, davacının fuardan ticari fayda sağlama amacıyla sözleşmeyi imzaladığı, söz konusu belirsizliğin ticari hayatını ve kazancını olumsuz nitelikte etkileyeceğinin açık olduğu ve son olarak fuarın ancak iki yıl sonra 2022 yılı Eylül ayında ve ... yerine ... ’da gerçekleştirildiği,

fuarın yapılması sürecinde davalının sektörde çalışan bir tacirden beklenen özeni göstermediği hususları dikkate alındığında, sözleşmenin devamının davacı için çekilmez hale geldiği, davalının, kabul edilebilir herhangi bir gerekçe bildirmeden sözleşme tarihini değiştirmesine davacının ikiden fazla kez katlanmasının beklenemeyeceği değerlendirilerek, sözleşmeden dönme ile davacının ödediği fuar katılım bedelinin iadesi talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Davacı, fuarın ertelenmesi nedeniyle başka bir tekstil fuarı için sözleşme imzalayarak ödeme yapmış olup; davalının sözleşme gereğini yerine getirmemesi sebebiyle davacının üçüncü kişi ile anlaşması kapsamında ödediği fuar bedeli ile davalı ile imzaladığı sözleşme bedeli arasındaki fark davalının menfi zararı niteliğinde olmakla, tahsilinin talep edilmesi mümkündür.

Davalı her ne kadar kusurunun bulunmadığını ve maddi zarar tazminatı talebinin yerinde olmadığını iddia etmişse de, fuar düzenleme konusunda faaliyet gösteren bir tacir olması, fuarın birden fazla kez, geçerli bir sebep olmaksızın ertelenmiş bulunması kapsamında kusurlu hareket ettiği kabul edilmiştir.

Davacı ayrıca elektrik katılım bedeline ilişkin ödemesinin de iadesini talep etmiş olup; dosyaya bu yönde dava dilekçesi veya bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi kapsamında bir delil sunmadığından bu yöndeki talebi ispat edilemediğinden reddedilmiştir.

Davacı, 15.05.2019 tarihinden itibaren söz konusu alacağa faiz uygulanmasını talep etmiş olmakla, sözleşmeden dönmenin ihtar ile bildirildiği tarih itibariyle davalı temerrüdünün söz konusu olacağı, davalıya gönderilen ihtarnamenin tebliğ tarihinin 15.12.2021 tarihi olduğu, ihtarname ile ödeme için 3 günlük süre tanındığı görülmekle, alacağa 19.12.2021 tarihinden itibaren ve tarafların tacir olması sebebiyle avans faizi işletilmesine karar verilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır