Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/154 K.2019/140

Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın açık yargılaması ve dosyanın tetkiki sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacılar vekili özetle.

18/10/2015 günü sürücüsü ..... olan, ..... plakalı otomobilin seyir halindeyken, karşı yön şeridinden gelen ....'ın sürücüsü olduğu, davalı .....'ın araç sahibi olduğu, ..... plakalı kamyonun kontrolsüzce şeridinden ayrılıp ..... plakalı otomobile çarpıp birden fazla kişinin ölümüne sebep olduğunu, meydana gelen kazada davalı sürücü ....'ın seyir halindeyken kamyon yönetimini kaybedip sağa sola savrularak karşı şeride geçip % 100 ağır kusurlu olarak kazaya sebebiyet verdiğini, davalı sürücünün birinci derecede tam ve asli kusurlu olduğunu, davalı sürücünün mahkeme huzurunda kendi savunmasıyla kusurlu olduğunu doğruladığını,

bu elim ve acı veren kaza sonucunda ....., ...... ve ......'nin hayatını kaybettiğini, müvekkillerinin acısının parayla ölçülmesinin mümkün olmadığını, müvekkillerinin ızdırap, sarsıntı ve üzüntü içerisine girdiklerini, manevi eziyetin yanında maddi olarak destekten yoksun kaldıklarını, aynı zamanda müvekkillerin ölümle sonuçlanan bu kazadan dolayı cenaze giderleri adı altında bir takım masraflar yapma yükümlülüğü altına girdiklerinden bundan dolayı maddi tazminat, destekten yoksun kalma ve cenaze giderleri talebinden bulunduklarını, davalı .....'ın araç sahibi olarak Karayolları Trafik Kanunu Madde 85. Maddesi uyannca sorumlu olduğunu,

kaza sebebiyle meydana gelen ölümler nedeniyle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla tüm davalılardan Müteveffa ..... ve ...... mirasçıları yönünden şimdilik 1.000,00’er TL. ve Müteveffa ...... mirasçıları yönünden şimdilik 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı , maddi tazminat ve cenaze giderlerinin en yüksek faiziyle birlikte kabulüne karar verilmesini, Müteveffa ..... için mirasçılarına eşit oranda dağıtılmak üzere toplamda 130.000,00 TL, Müteveffa ...... mirasçılarına eşit oranda dağıtılmak üzere toplamda 130.000,00 TL, Müteveffa ...... mirasçılarına eşit oranda dağıtılmak üzere toplamda 130.000,00 TL,

olmak üzere genel toplamda 390.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalılar .... ve .....'tan tahsiline, davalı gerçek kişiler yönünden mal kaçırma ihtimali dikkate alındığında mal varlıkları üzerine ihtiyati tedbir konulmasını, davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı olduğundan her davacı için Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin ayrı ayrı davalılara sorumluluk oranlarınca tahmiline karar verilmesini talep etmiş, 24/10/2018 tarihli ıslah dilekçesi ile,

davacı ....ve ....... lehine, müteveffa ......'nin desteğinden yoksun kalma tazminatı olarak 1.000,00'er TL talep edilmişse de iş bu olay talebi ....lehine 64.029,24 TL, ....... lehine 72.273,86 TL olarak ıslah edilmesini, Müteveffa ..... ve ......'ın mirasçıları lehine ayrı ayrı 1.000,00'er TL destekten yoksun kalma tazminatı talep edilmişse de iş bu olay talebini, ..... lehine müteveffa .....'ın desteğinden yoksun kalması nedeniyle 6.049,65 TL, müteveffa ......'ın desteğinden yoksun kalması nedeniyle 6.049,65 TL olarak 12.099,30 TL ıslah edilmesini,

Müteveffa ......'nin 1050,00TL cenaze ve defin giderinin davacı hak sahibi annesi ....... lehine 525,00TL ve davacı babası ....lehine 525,00 TL ıslah edilmesini, Hak sahibi olan davacılar lehine ..... ve ......'nın cenaze ve defin gideri 2.200,00TL ıslah edilmesini, dava dilekçesinde talep edilen ve ıslah dilekçesinde arttırılan kısımlara olay tarihi olan 18.10.2015 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin, her bir davacı için ayrı ayrı davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiş, davacılar vekili 21/01/2019 tarihli dilekçe ile, .......

Sigorta A.Ş. ile aralarında düzenlenen sulh protokolü gereği davadan sulh olunan ....... sigorta yönünden maddi tazminat ve buna bağlı yargılama giderleri ve ücreti vekalet yönünden feragat ettiklerini, davalı .... ve ..... yönünden ise manevi tazminat ve bu tazminata ilişkin yargılama giderleri ve vekalet ücreti taleplerinin devam ettiklerini beyan etmiştir.

SAVUNMA

davalılar .... ve ..... vekili cevap dilekçesinde özetle: maddi zararların sigorta şirketi tarafından fazlasıyla karşılandığını, bu nedenle maddi tazminat talep etmelerinin yasal olmadığını, manevi tazminat hususunda ise; trafik kazasına ilişkin Ceza Mahkemesi kararının halen kesinleşmediğini, ayrıca davacılar tarafında istenilen manevi tazminatın fazla olduğunu, bu miktardaki manevi tazminatın müvekkilleri tarafından ödenmesinin mümkün olmadığını, istenilen manevi tazminat miktarının müvekkillerini borç batağına sokacağı ve yaşamlarını sürdürmelerini imkasız hale getireceğini, bu hususun Yargıtay içtihatlarında mevcut olduğunu,

iş bu nedenle manevi tazminat talebinin de hukuk ve hakkaniyete aykırı olduğunu, neticeten davacıların maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacılara yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle, dava şartının yerine getirilmemesi sebebi davanın usulden reddine, kusur tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesini, müvekkili şirkete sigortalı aracın kusurlu bulunması halinde, davacıların ve dava dışı kimselerin destekten yoksun kalıp kalmadıklarının tespitini, destekten yoksun kalan kimselerin olması halinde, alanında uzman bilirkişilerce azami poliçe limitleri ve aktüeryal kurallar gözetilerek hesaplama yapılmasını, müvekkili şirket temerrüde düşmediğinden, dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesini, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Kaza Tespit Tutanağı, Hastane ve doktor raporları, Araç ruhsatı, Kastamonu Ağır Ceza Mahkemesinin ...... esas sayılı, Araç CBS'nın ......... soruşturma nolu dosyaları, sigorta poliçesi,trafik kayıtları, mahkememizce alınan 18/04/2018 havale tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı. Davacı vekili bilirkişi raporu doğrultusunda davasını 24/10/2018 tarihli dilekçe ile ıslah etmiş, harcını da ikmal etmiştir. Mahkememizce davacı vekilinin maddi tazminat kalemleri hakkında gerek gelen Adli Tıp raporundaki bulgular, gerek dosya kapsamı, gerekse gelen bilgi ve belgeler kapsamında Aktüerya bilirkişisinden 18/04/2018 tarihli rapor alınmıştır.

GEREKÇE

Dava, ölümle biten trafik kazası nedeniyle davalı araç maliki-sürücüsü ve sigorta şirketi aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat taleplerinden ibarettir.

..... plakalı araç, 18.10.2015 kaza tarihini kapsayan 20.11.2014-20.11.2015 vadeli ZMMS poliçesi ile davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd.; Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd).

Destekten yoksun kalma veya maluliyete ilişkin tazminat hesaplarında kişinin belgelenmiş geliri, gelirin belgelendirilemediği durum da Yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere rapor tarihindeki net asgari ücret esas alınmaktadır. (Yargıtay ....... Hukuk Dairesinin içtihatlanında 10/04/2014 tarih ve ..... E.-....)

6098 sayılı TBK.nun 51/1 maddesinde "Hakimin tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını gözönüne alarak belirleyeceği",

TBK. 52/1 maddesinde " zarar görenin zararı doğuran fiile razı olması veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olması veya tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırması halinde hakim tazminatı indirebileceği veya tamamen kaldırabileceği",

TBK 53/3 maddesinde "ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıpların" ölüm halinde uğranılan zararlardan bulunduğu,

2918 sayılı KTK 85/1 maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesinin bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşübbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı",

2918 sayılı KTK 85/son maddesinde " işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu", olduğu,

2918 sayılı KTK 86/2 maddesinde " sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin, kazanın oluşumunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse hakimin durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebileceği "2918 sayılı KTK 91/1 maddesinde "İşletenlerin, bu Kanununun 85. maddesinin 1 fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu" bulunduğu,

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.

Destekten yoksunluk tazminatı, ölüm nedeniyle ortaya çıkan, miras hukukundan bağımsız, yansıma yolu ile uğranılan maddi zararın tazmini amacını güden bir taleptir.(...... S:46 vd)

Kusursuz sorumlulukta tazminat belirlenirken aksi öngörülmemişse (TBK 49 vd) kusura dayanan sorumluluk hükümlerinin uygulanacağı doktrinde ve yargısal içtihatlarda benimsenmektedir. Tazminatta indirime sebep olan TKB 51, 52 madde hükümleri, kusursuz sorumluluk hallerinde takdir edilecek tazminatlarda da indirim sebebi teşkil edecektir (....- T.Öz Borçlar Hukuk Genel Hükümler S:131, F.Eren Borçlar Hukuku Genel Hükümler S:7, 728, H.Nomer Haksız Fiil Sorumluluğundan maddi tazminatın belirlenmesi S:77).

Sorumluluğun tehlike esasına dayanmasında da müterafık kusurun indirime engel teşkil etmeyeceği, zarar görenin müterafik kusurunun dikkate alınacağı 2918 sayılı Yasanın 86/2 maddesinde de açıkça vurgulanmıştır.

TBK 52. maddesinde öngörülen müterafik kusur, zarar görenin zararın doğmasına veya artmasına yaptığı katkı olup mağdur, zarar veren şahsın hal ve mevkini ağırlaştırdığı için hakim tazminatı indirmekte veya kaldırmaktadır.

2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanunun 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.

Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.

Burada kanun koyucu zarar görenin kusuru nispetinde indirim yapılabileceğini öngörmüş ve indirimi zorunlu tutmayarak hakimin takdirine bırakmıştır. Uygulama ve öğretide de ....e 50. Birlikte Çalışma Yılı Armağanı 2007”, s. 1180) bu husus kabul edilmektedir.

Kanun koyucu, açıklanan düzenlemeler yanında 2918 sayılı KTK’nun 91. maddesiyle de; işletenin Aynı Kanunun 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirmiştir.

Hemen belirtmelidir ki, işletenin sorumluluğu hukuki nitelikçe tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunmakla, işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenen zorunlu sigortacının 91.maddede düzenlenen sorumluluğu da bu kapsamda değerlendirilmelidir. Öyle ise, hem işleten hem de sigortacının sorumluluğu, hukuki niteliği itibariyle tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğundan, uyuşmazlığın bu çerçevede ele alınıp, çözümlenmesi gerekmektedir.

MADDİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME

Davacılar vekili 21/01/2019 tarihli dilekçe ile, ....... Sigorta A.Ş. ile aralarında düzenlenen sulh protokolü gereği davadan sulh olunan ....... sigorta yönünden maddi tazminat ve buna bağlı yargılama giderleri ve ücreti vekalet yönünden feragat ettiklerini, 07/02/2019 tarihli celsede, maddi taziminat bakımından yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin olmadığını, tamamının karşılandığını, manevi tazminatlar yönünden de ağır ceza dosyasının beklenilmemesini ve karar verilmesini talep etmiştir.

HMK'nun 310.maddesi uyarınca, feragat ve kabul hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. Aynı Kanun'un 311.maddesi uyarınca da feragat kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur. Bu kapsamda davacılar vekilinin vekaletnamedeki yetkiye dayanarak maddi tazminat talebinden feragat etmesi karşısında aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davalı ....... Sigorta vekili 06/02/2019 tarihli dilekçesinde, yargılama ve vekalet ücreti taleplerinin bulunmadığını beyan ettiklerinden yargılama gideri ve vekalet konusunda karar verilmemiştir.

MANEVİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME

Manevi zarar, hukuka aykırı eylem sonucu kişisel değerlerde meydana gelen eksilmedir. Kişisel değerlerin soyut niteliği nedeniyle meydana gelen eksilmenin rakamsal karşılığını parasal değerini ifade etmek mümkün değildir.

Bununla birlikte kişisel değerlere yapılan saldırı neticesi ruhsal dengenin bozulması yaşama sevincinin eksilmesi kaçınılmaz olduğunda, hukuk manevi zararı giderim yükümlülüğü dışında tutmamış, genel değer ölçüsü olması nedeniyle, belli bir miktar paranın verilmesi suretiyle zarar görenin tatmin edilmesini amaçlamıştır.

18/04/2018 havale tarihli bilirkişinin hesap ettiği miktar, organ kaybı ve bozukluğu, olayın niteliği, iş göremezliğin ve yaralanmanın boyutu, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, manevi tazminatın zenginleşmeye veya yoksullaşmaya neden olamaması temel ilkesi de dikkate alınarak davacıların olaydan dolayı çekmiş olduğu elem ve ızdırabın bir nebze de olsa telafisi için davacılar lehine aşağıdaki miktarda manevi tazminata hükmedilmesi uygun görülmüştür.

Başkan ..... · ¸(e-imzalıdır) · Üye .... · ¸(e-imzalıdır) · Üye .... · ¸(e-imzalıdır) · Katip .... · ¸(e-imzalıdır)