Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/337 K.2023/1294

Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın açık yargılaması ve dosyanın tetkiki sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVADA

TALEP

davacı vekili özetle; davacı ile davalı şirket arasındaki 01.05.2016 tarihli "......ile çalışan karayolu taşıtları için ikmal istasyonu bayiliği sözleşmesi ve onun eki olan 07.06.2011 tarihli protokol isimli sözleşmelerin haklı nedenle fesih edildiğinin tespiti ile iş bu sözleşmeler nedeniyle davalı tarafa ceza-i şart ve kar mahkumiyeti adı altında toplam 322.446,40 TL borçlu olmadıklarının tespiti ve ....... Bankası .........

Şubesinden verilme 07.06.2017 tarihli, 50.000,00 TL bedelli teminat mektubu aslının iadesine, teminat mektubunun davalı tarafından nakde çevrilmesinin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesi taleplerinden ibaret olduğunu, müvekkilinin Çatalca ilçesinin ...... girişinde akaryakıt istasyonu işlettiğini, akaryakıt ile ilgili bayilik sözleşmesini, ..... yani .....

Petrol Ve Ticaret A.Ş. ile imzaladığını, bayilik sözleşmelerinin EPDK kararları gereğince 5 yıl ile sınırlı olduğunu, davacının en az üç dönem ........ 'in bayiliğini yaptığını, davalının da bu dönemde her ne kadar ayrı bir şirket olsa da ...... Petrol Ve Ticaret A.Ş. ile kardeş şirketler olduğunu, ortaklarının nerede ise aynı olan ve .....

Bünyesinde Bulunan Şirketler olduğunu, ....... ile sözleşme imzaladıklarında aynı zamanda gaz da satmak istedikleri için zorunlu olarak........'in yan kuruluşu olan davalı şirket ile de sözleşme imzalamak mecburiyetinde kaldıklarını, çünkü hiç bir dağıtım firmasının kendi bayiliğini yapan herhangi bir istasyonda rakip dağıtım firmasının gazının satılmasına izin vermeyeceğini, asıl sözleşmenin imzalandığı........ (..... Petrol Ve Ticaret A.Ş.) ile partner olan davalı ......

Petrol ile zorunlu olarak sözleşme imzalandığını, bu nedenle de davacının .......

Holding bünyesindeki davalı şirket ile 2011 tarihinde bayilik sözleşmesi imzaladıklarını, bayilik sözleşmesinin 5 yıl sonra 01.05.2016 tarihinde yenilendiğini, aksi halde bayilik sözleşmesi yoksa davalı ile davacının neden 07.06.2011 tarihinde protokol isimli sözleşmeyi imzalamış bulunduğunu, davacı ile bayiliğini yaptığı........ isimli firma arasındaki bayilik sözleşmesinin sorunsuz devam ederken, .......'in sözleşmeye aykırı ve keyfi fiyat ayarlamaları ile sorun yaşandığını, birçok ihtarnameye rağmen ana dağıtım firmasının hukuksuzluğa son vermediğini, bu nedenlerle sözleşmenin davacı tarafından haklı nedenlerle fesih edildiğini,

davalının ana dağıtım firması........'e karşı Bakırköy ....... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... esas sayılı dosyası ile yine Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... E. Sayılı dosyaları ile tazminat ve alacak davaları açıldığını, ana dağıtım firması ile bayilik sözleşmesinin fesih edilmesiyle davacının akaryakıt satabilmek için yeni bir dağıtım firması ile anlaşmak mecburiyetinde kaldıklarını, bu nedenle ......

Ofisi A.Ş. ile yeni bir bayilik sözleşmesi imzalamak için bir araya gelindiğinde doğal alarak .....

Ofisi A.Ş. isimli dağıtım firmasının gaz satamazsan bayilik sözleşmesi de imzalamam dediklerini, çünkü satılan her bir akaryakıt ürününün belli bir satış payı ve karı olduğunu, en çok satış ve karın gaz satışında olduğunu, ayrıca rakip firmaların amblemi altında diğer rakip firmanın her hangi bir ürününü satmanın EPDK kararları gereği yasak olduğunu, bu şartlar altında davalı ile yaptıkları görüşmelerde ana dağıtım firması........'in hukuksuzlukları karşısında uğradıkları zararların davalı tarafından ödenmemesi ve bayilik iptalinden sonra,

davalı ile aralarındaki sözleşme bitinceye kadar ki sürede akaryakıt satamamaktan kaynaklı zararlarının ödeneceğine dair garanti verilmemesi üzerine davalı ile aralarında olan bayilik sözleşmesini haklı nedenlerle fesih etmek mecburiyetinde kaldıklarını, davalıya İstanbul .....

Noterliği'nin 10 Ekim 2019 tarih ve ...... yevmiye nolu ihtarnamesi ile bayilik sözleşmesinin fesih ihbarnamesinin gönderildiğini ve sözleşmenin haklı nedenlerle fesih edildiğini, sözleşmenin fesih edildiği tarih itibarı ile davalı ile aralarında herhangi bir alacak borç ilişkisi kalmadığını, sözleşmenin feshinden sonra davalı şirketin davacıya teslim ettiği demirbaşlarında, davalının beyan ettiği fiyatlar üzerinden faturalandırıldığını ve davacı tarafından da satın alındığını, davalıda bulunan ......

Bankası .... Şubesinden verilme 07.06.2017 tarihli 50.000,00 TL bedelli teminat mektubunun davacı tarafından iadesinin istenildiğini, teminat mektubunun davalıdan iadesi beklenirken Kadıköy ....

Noterliğinin 22 ekim 2019 tarihli ...... yevmiye numaralı ihtarnamenin davacıya tebliğ edildiğini, davalının ihtarnamesinde her ne kadar net bir rakam ifade etmese de davacıdan cezai şart ve kâr mahrumiyeti adı altında tazminat talebi olduğunu bildirmesi üzerine menfi tespit davası açabilmek amacıyla Bakırköy Arabuluculuk Bürosunun ..... başvuru numarası ile arabuluculuk kurumuna başvurulduğunu, arabuluculuk görüşmesinde davalı taraf vekili davalının, davacıdan sözleşmenin haksız feshi nedeniyle 289.270,72 TL cezai şart ve 33.175,68 TL kar mahrumiyeti olmak üzere toplamda 322.446,40 TL tazminat talebi ile karşılaştıklarını,

davalı şirketin taleplerinin haksız olduğunu, şöyle ki; davacı şirketin akaryakıt satış istasyonu olduğunu, kendi keyfine göre istediği yerden akaryakıt alıp satamayacağını, EPDK kuralları gereğince herhangi bir ana dağıtım firması ile sözleşme imzalamak zorunda olduğunu, bu nedenle dava dışı........ isimli firma ile anlaştıklarını, anlaşmaların yapıldığı tarihte gerek davalı ve gerekse dava dışı........ isimli akaryakıt dağıtım firmasının ....... bünyesinde olduğunu, yani her iki firmanın kardeş firma olduğunu, ....... ile sözleşme yapan herkesin davalı firma ile de sözleşme yapmak mecburiyetinde olduğunu,

aksi halde hiçbir şekil ve şart altında bayilik sözleşmesi yapma imkanının olmadığını, hatta davalı firma yetkililerinin hiçbir istasyonla bayilik sözleşmesi için görüşme yapmayacaklarını, .......'in saha müdürlerinin bayilik sözleşmelerinin görüşmesinde davalı ile anlaşılması gerektiğini deklare edeceklerini, bu nedenlerle de........ ile yapılan bayilik sözleşmesi,

davalı ile yapılan bayilik sözleşmesin bütünleyici bir cüzü, tamamlayıcı bir parçası olduğunu, ....... ile yapılan sözleşmenin haklı nedenlerle fesih edildiği zaman, bu sözleşmenin dikey ilişki içerisinde olan davalı ....... ile de sözleşmenin fesih etmek mecburiyetinde olduğunu, çünkü davacının, davalının hatırı için işletmesini zarar ettirmek mecburiyetinde olmadığını, davalarına bire bir benzeyen ve aynı davalı ile........'in taraf olduğu başka bir istasyonlu bayilik sözleşmesinin feshi ile ilgili daha önce dava konusu olduğunu ve Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin huzuruna gittiğini, “ Yargıtay .....

Hukuk Dairesinin ..... E. ..... K. Sayılı 19.11.2014 tarihli kararında '... Davacı şirket ile dava dışı ......A.Ş'nin ayrı tüzel kişiliklere sahip olmakla birlikte ekonomik açıdan bağımsız olmayıp aynı ekonomik kontrol yapısı içinde oldukları, bu hususun Rekabet Kurulunun 11.03.2010 tarih ve 10-22/300-111 sayılı kararında da açıkça saptandığını,

bu durumda davalı şirketin dava dışı ......A.Ş ile arasındaki akaryakıt bayilik sözleşmesinin feshi ve bu nedenle tesis edilen intifa hakkının da terkini karşısında davalının dava dışı ......A.Ş. ile ekonomik bütünlük içinde bulunan davacı ile yapmış olduğu otogaz bayilik sözleşmesinin de kendiliğinden geçersiz olduğunun kabulünün gerektiği ve davalının davacı ile sözleşme ilişkisini sürdürmeye zorlanamayacağı, böylece feshin haksız olmadığı yönünde görüşler bildirilmiştir ...... şeklinde gerekçesi ile dosyamız davalısının açmış olduğu tazminat davasının kararının bozulması yönünde karar vermiştir.” şeklinde hüküm kurulduğunu,

bu karardan da anlaşılmaktadır ki akaryakıt bayilik sözleşmesi ile gelen tali sözleşmeler, otogaz, madeni yağ. vs, ana sözleşmenin feshi ile kendiliğinden geçersiz hale geldiğini, bu nedenle davalı şirketin talep ettiği gerek cezai şart ve gerekse kar mahrumiyeti adı altında hiçbir borçlarının olmadığının tespiti ile davalı elinde bulunan ...... Bankası .....

Şubesinden verilme 07.06.2017 tarihli, 50.000,00 TL bedelli teminat mektubu aslının iadesine karar verilmesi için iş bu davayı açma zaruretinin hasıl olduğunu, davacı ile davalı şirket arasındaki 01.05.2016 tarihli "..... ile çalışan karayolu taşıtları için ikmal istasyonu bayiliği sözleşmesi ve onun eki olan 07.06.2011 tarihli protokol isimli sözleşmelerin haklı nedenle fesih edildiğinin tespiti ile iş bu sözleşmeler nedeniyle davalı tarafa ceza-i şart ve kar mahkumiyeti adı altında toplam 322.446,40 TL borçlu olmadıklarının tespiti ve .......

Bankası .... Şubesinden verilme 07.06.2017 tarihli, 50.000,00 TL bedelli teminat mektubu aslının iadesine veya teminat mektubunun iptaline karar verilmesi, teminat mektubunun davalı tarafından nakde çevrilme ihtimaline binaen ihtiyati tedbir kararı verilmesini, mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin davalıdan tahsiline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

davalı vekili cevap dilekçesinde özetle:

Davalı şirket aleyhine ikame edilen birleşen Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... E. .... K. Sayılı dosyanın dava dilekçesinin taraflarına henüz tebliğ edilmiş olması nedeniyle davaya cevaplarını süresi içinde sunduklarını, HMK'nin 166. Maddesi gereğince davalar arasında bağlantı bulunması halinde davaların birleştirilmesine karar verilebileceğinin düzenlendiğini, ancak davalı şirket ile asıl davanın davalısı .......

Petrol ve Ticaret A.Ş.’nin (Bundan böyle ....... veya........ olarak anılacaktır.) herhangi bir bağı bulunmadığını, her iki şirketin de ayrı tüzel kişiliğe sahip aralarında organik bağ bulunmayan iki farklı şirket olduğunu, iştigal edilen ticari pazarın da farklı olduğunu, bu kapsamda davalı şirketin davalısı olduğu dava ile asıl dava arasında bir bağlantı bulunmadığını, bu nedenle birleşen Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... E. .....

K. Sayılı dosyanın tefrikine karar verilmesi gerektiğini, davacının dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile .......'ın kardeş şirket olduğunu otogaz satışı yapmak için davalı şirket ile zorunlu olarak sözleşme akdedildiğini, akaryakıt dağıtım şirketi ile otogaz dağıtım şirketinin farklı şirketler olamayacağını, hatta farklı olmasının kanunen yasak olduğunu belirtilerek 322.446,40 TL bedel nezdinde davalı şirkete karşı borçlu olmadığının tespitine ve 50.000,00 TL bedelli teminat mektubunun iadesine karar verilmesinin talep edildiğini, dava dilekçesinde belirtilen hususlara karşı açıklamalarının aşağıda sıralandığını,

...... tarafından davalı şirkete keşide edilen İstanbul ... Noterliği 15.10.2019 tarih .... yevmiye numaralı ihtarnamede........'in sözleşme hükümlerine aykırı davranması nedeniyle, ..... tarafından........ ile akdedilen Bayilik Sözleşmesi'nin feshedildiğini davalı şirket ile........'in kardeş şirket olduğunu, ayrıca üçüncü bir dağıtım şirketiyle yeni bir otogaz bayilik ilişkisinin kurulacağından bahisle davalı şirket ile akdedilen .....

Bayilik Sözleşmesini feshedildiğinin belirtildiğini, davacı iddialarının ne ...../akaryakıt sektörü dinamikleri ne de Rekabet Kurumu uygulamaları ile örtüşmediğini, tüm bu iddiaların tamamıyla tek taraflı ve feshe bahane üretme amaçlı beyanlardan ibaret olduğunu, davalı şirketin ..... dağıtım şirketi lisansına sahip, otogaz satışını bayilikler aracılığıyla gerçekleştiren tüzel kişiliği haiz bir anonim şirket olduğunu, .......’ın ise, akaryakıt dağıtım lisansına sahip, akaryakıt satışını bayilikler aracılığıyla gerçekleştiren davalı şirketten ayrı başka bir tüzel kişiliği haiz anonim şirket olduğunu,

davalı şirket ile........'in organik bağı 2010 yılında davalı şirket hisselerinin dava dışı .....

A.Ş. tarafından satın alınmasıyla koptuğunu, özetle, her iki şirketin farklı tüzel kişiliklere sahip olduğunu, herhangi bir grup şirket çatısı altında bulunmayan, birbiriyle organik bağı bulunmayan, farklı ticari pazarlarda faaliyet gösteren şirketler olduğunu, bu bahisle de taraflar arasında yalnızca aşağıda ayrıntısını verdikleri üzere İşbirliği Sözleşmesi imzalandığını, bu nedenle davacı tarafından belirtilen davalı şirket ile .......'ın aynı şirket olduğuna ilişkin iddiaların hiçbir geçerliliğinin bulunmadığını, her iki şirketin ayrı tüzel kişiliğe sahip olması ve herhangi bir organik bağının bulunmaması nedeniyle,

her iki şirketin üçüncü kişilerle akdedeceği anlaşmaların hükümleri ve sonuçlarının sözleşmenin nispiliği ilkesi gereğince ancak şirketlerin kendisini bağlayacağını, başka bir deyişle bir şirketin üçüncü bir kişiyle akdetmiş olduğu sözleşmenin diğer şirketi bağlamayacağını, bu kapsamda da .......'ın akdetmiş olduğu sözleşmenin hükümleri ve sonuçlarının davalı şirketi bağlamayacağını, ancak, davacının dava dilekçesinde........ ile akdedilen sözleşmenin feshedilmesi ile birlikte davalı şirket ile akdedilen sözleşmenin de feshetmek zorunda olduklarını belirttiklerini,

bu iddianın sözleşmenin nispiliği ilkesine açıkça aykırılık teşkil etmekte olduğunu ve davacının haksız feshinin tamamen meşru bir zemine oturtmaya çalışmasından ibaret olduğunu, öte yandan, davacının aynı istasyonda ..... dağıtım şirketi ile farklı bir tüzel kişiliğe sahip akaryakıt dağıtım şirketinin faaliyet gösteremeyeceğini iddia ettiğini, bu konuda EPDK kararlarının bulunduğunu belirttiğini, .......'in de davalı şirket ile bayilik ilişkisi kurması yönünde baskı yaptığını iddia ettiğini, öncelikle belirtmek gerekir ki,

farklı tüzel kişiliklere sahip ... dağıtım şirketi ve akaryakıt dağıtım şirketinin aynı istasyonda faaliyet göstermesini yasaklayan herhangi bir düzenlemenin bulunmadığını, bu konuya ilişkin herhangi bir EPDK kararı veya yüksek mahkeme kararının da bulunmadığını, zaten aksi bir görüş veya kabul, akaryakıt sektöründen farklı bir ticari pazara sahip otogaz sektöründe rekabetin kısıtlanmasına yol açacağını, bu durumun 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. maddesine açıkça aykırılık teşkil edeceğini,

kaldı ki uygulamada farklı tüzel kişiliğe sahip ..... dağıtım firması ve akaryakıt dağıtım firmasının aynı istasyonda faaliyet gösterdiği birçok örneğin mevcut olduğunu, Rekabet Kurulu'nun akaryakıt ve ...... ürünlerinin birbirine bağlanarak satılmasının mümkün olduğu yönündeki kararlarının ise davacının iddiasını desteklemekten uzak olduğunu, davacının........'in davalı şirket ile otogaz bayilik sözleşmesini imzalamakta kendilerine baskı yapıldığı iddiasında bulunduklarını, davalı şirket ile .......'ın ayrı tüzel kişiliklere sahip olmasından bahisle,

taraflar arasında 20.01.2010 tarihinde İşbirliği Sözleşmesi imzalanmış ve söz konusu sözleşmenin 4. maddesinde "Bayi'ler diledikleri ..... dağıtım şirketi ile otogaz .... bayiliği sözleşmesi imzalamakta serbesttirler. ...... ile otogaz ... bayiliği sözleşmesi imzalamak istememesi durumunda Bayi dilediği ...... dağıtım şirketi ile münferit olarak otogaz .... bayiliği sözleşmesi imzalamakta serbest olup bu husus........'in ..... ile imzalamış olduğu Sözleşme'ye aykırı bir durum teşkil etmeyecektir" herhangi bir bayinin davalı şirket ile otogaz bayilik sözleşmesi imzalamak istememesi durumunda,

bayinin istediği dağıtım şirketi ile bayilik ilişkisi kurulabileceğinin hüküm altına alındığını, başka bir deyişle bayiinin istediği otogaz dağıtım firması ile bayilik ilişkisi kurabileceğini, bu hususun diğer davalı ....... tarafından taahhüt edildiğini, davalı şirketin .......'tan farklı bir tüzel kişiliği haiz olması,

farklı tüzel kişiliğe sahip dağıtım şirketlerinin aynı istasyon nezdinde ticari faaliyetini sürdürebileceği ve nihayetinde davalı şirket ile ....... arasında akdedilen işbirliği sözleşmesi uyarınca ....'nin istediği otogaz dağıtım şirketi ile bayilik ilişkisi kurabileceği gerçeği karşısında davacı tarafından Otogaz Bayilik Sözleşmesi'nin haksız şekilde feshedildiğinin izahtan vareste olduğunu, davacı tarafından davalı şirket ile arasında kurulan Otogaz Bayilik Anlaşmasının davacı tarafından haksız nedenle feshedildiğini, bu doğrultuda taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 32. maddesinin a bendine göre;

davalı şirketin, davacı tarafından gerçekleştirilen sözleşmeye aykırı davranışlar nedeniyle sözleşmeyi feshetmesi sebebiyle maruz kaldığı zarar, ziyan ve anlaşma süresinin sonuna kadar hesap edilmek üzere, mahrum kaldığı kar karşılığının talep edebileceklerini, ilgili sözleşmenin 32/a maddesinde yer alan yükümlülükten ayrı olarak;

bayi'nin şirketlerinden .... alımı yapacağı dönem içinde .... alımının en yüksek olduğu aydaki .... miktarının fesih tarihindeki perakende satış fiyatı ile çarpımı sonucu bulunacak cezai şartın da muhatap tarafından ödenmesi gerektiğini, bu kapsamda davacının, davalı şirkete 289.270,72 TL cezai şart ve 33.175,68 TL kar mahrumiyeti olmak üzere toplamda 322.446,40 TL borcu bulunduğunu, davacının iadesini talep etmiş olduğu teminat mektubunun ise, davacı ile davalı şirket arasında akdedilen Otogaz Bayilik Sözleşmesi'nden kaynaklanacak doğmuş ve doğacak her türlü alacakların teminat altına alındığını,

davacı tarafından sözleşmenin haksız feshedilmesi nedeniyle davalı şirketin kar mahrumiyeti ve cezai şart alacağının muaccel hale geldiğini, karşı davalı tarafından müvekkili şirket aleyhine ikame edilen menfi tespit davasının ve teminat mektubunun iadesine ilişkin talebin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

KARŞI DAVADA

TALEP

Karşı davacı vekili karşı dava dilekçesinde özetle. Karşı davalı ..... ile karşı davacı şirket arasında 05.05.2016 tarihli 5 yıl süreli ..... ile çalışan kara yolu taşıtları için .....İstasyonu Bayiliği Sözleşmesi imzalandığını, anlaşma gereğince sözleşmenin bitiş tarihinin 05.05.2021 tarihi olduğunu, ........ tarafından İstanbul ......

Noterliği'nin 15.10.2019 tarihli ve .... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ........ ile imzalanan bayilik sözleşmesinin........ ile akdedilen Bayilik Sözleşmesi'nin feshedilmesi ve dava dışı ....

Ofisi A.Ş. ile yeni bir bayilik anlaşması kurulacağından bahisle sözleşmenin tek taraflı ve haksız yere süresinden önce feshedildiğini, ........ tarafından gerçekleştirilen haksız feshin hukuka aykırı olduğunu, söz konusu bayilik anlaşmasının haksız feshi nedeniyle davalı şirketin kar mahrumiyeti ve cezai şart alacağının olduğunu davacı-karşı davalı ........'a Kadıköy .....

Noterliği'nin 22.10.2019 tarih ..... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bildirildiğini, ..... tarafından, karşı davalı şirket ile arasında kurulan bayilik anlaşmasının haksız nedenle feshedilmesi nedeniyle davalı şirketin aşağıda ayrıntılı olarak belirtilen tazminatları talep etme hakkının doğduğunu, ancak taraflarına bugüne kadar bu hususa ilişkin ödeme gerçekleştirilmediğini, karşı davalı ........ tarafından karşı davacı şirkete karşı dava şartı arabuluculuk başvurusu yapılmış olduğunu,

ilgili arabuluculuk görüşmelerinde davalı şirkette ....... karşı taleplerini belirttiklerini ve karşılıklı taleplerin kabul edilemeyeceği sonucuna varılarak 29.11.2019 tarihinde Bakırköy Arabuluculuk Bürosu ..... numaralı arabuluculuk dosyası ile anlaşmamaya varılamadığını, karşı davacı ........ şirketinin sözleşmeyi haksız şekilde feshetmesiyle, müvekkilinin zarara uğramasına neden olduğunu, bu nedenle davacı-karşı davalının , Bayilik Sözleşmesi'nin 32. Maddesinin (a) bendine göre müvekkilinin uğradığı müspet zararı tazmin etmek durumunda olduğunu, ........ şirketinin, bayiliğe devam ettiği süre boyunca ......satışına devam ettiğini,

davalının da bu satışlardan kar elde ettiğini, bu nedenle sözleşmenin olağan şartlar altında devam etmiş olsaydı, müvekkilinin ......satışlarına devam edeceğinin ve müvekkilinin de kar etmeye devam edeceğin, sözleşmenin süresinden önce davalının kusuru ile sona ermiş olması sebebiyle müvekkilinin bu kardan mahrum kaldığını, satış rakamlarının müvekkili ticari defterleri üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesiyle tespit edilmesini dilediklerini, müvekkilinin ......alış ve davalıya ......satış fiyatlarının müvekkil şirket kayıtlarında görüldüğünü,

davalının satışları ile birlikte değerlendirilerek müvekkilinin uğradığı kar mahrumiyetinin yapılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edilmesini talep ettiklerini, ayrıca davalı tarafın, sözleşmenin 32. Maddesinin b bendine göre sözleşmeye aykırı davranışlarıyla sözleşmeyi feshettiğinden cezai şart ödemekle yükümlü olduğunu, cezai şart hesabının bayiinin ......alımı yaptığı dönemde ......alımının en yüksek olduğu aydaki ......miktarının fesih tarihindeki perakende satış fiyatı ile çarpımıyla hesap edileceğini,

yapılacak bilirkişi incelemesi ile davalının ......alımı yaptığı dönemde aldığı en yüksek ......miktarının tespiti ile sunulacak olan perakende satış fiyatlarının göz önüne alınarak cezai şart miktarının tespit edilmesini talep ettiklerini, Bayilik sözleşmesinde kararlaştırılan cezai şart, ifaya eklenen cezai şart niteliğinde olduğundan hem müspet zarar (kar mahrumiyeti) hem de cezai şartın aynı anda talep edilebileceğini, ayrıca fesih tarihinden itibaren her iki tarafın da tacir olması sebebiyle davalı şirketin alacağına avans faiz oranı üzerinden faiz işletilmesini,

sözleşmeden kaynaklanan diğer talep haklarının saklı kalmak kaydıyla talep ettiklerini, davalıya ait ......satış miktarı ve Otogaz Bayilik Lisansında iptal edildiği tarihteki perakende satış fiyatı Lt olarak yer aldığını, hesap yöntemine göre ....... 'nin özkütlesine bölünerek (0,56 kg/lt) kg'a çevrilmesi gerekebileceğini, kar mahrumiyeti alacakları için ileride artırılmak üzere şimdilik kısmi olarak 25.000,00 TL, Cezai şart alacakları için ileride artırılmak üzere şimdilik kısmi olarak 25.000,00 TL,

olmak üzere şimdilik toplam 50.000,00- TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ile birlikte davacı-karşı davalıdan tahsil edilerek müvekkili şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı-karşı davalı üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Karşı davalı karşı davaya cevap dilekçesinde özetle; davacının taleplerinin bir miktar para alacağına ilişkin tazminat olduğunu, arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini, asıl davadaki arabuluculuk faaliyetinin karşı davada da arabuluculuk faaliyeti olarak sayılamayacağını, karşı dava açma süresinin esas davaya cevap verme süresi içinde yapılması gerektiğini, davalının cevap dilekçesi verme süresini kaçırdığını, karşı davacı kötü niyetli olduğunu ve dürüstlük kuralına aykırı hareket ettiği, tazminat isteminin zamanaşımına uğradığını, kar mahrumiyeti ve cezai şart istemine ilişkin olarak müvekkillerine ihtarname keşide edildiğini,

kendilerine 23/10/2019 tarihinde tebliğ olduğunu, karşı tarafa tebliğ ettikleri ihtarnamenin üzerinden de 2 yıllık zamanaşımı dolduğunu, Borçlar Kanunu 72 madde gereğince zamanaşımı defi ileri sürdüklerini, müvekkillerinin temerrüde düşürülmediğini, temerrüt nedeniyle kendilerine keşide edilen ihtarnameye itiraz ve cevap olarak kendileri tarafından keşide ihtarname ettiklerini, karşı davacının........ ile aralarında organik bağ olduğu sonrasında da işbirliği sözleşmesi imzalamalarının kendi esaslarına ilişkin beyanlarını ispatlar nitelikte olduğunu, iş bu durumun tarafların birlikte hareket ettiklerine dair kuvvetli delil olduğunu,

davalının sunduğu 20/01/2010 tarihli işbirliği sözleşmesinin 4. Maddesinde her iki davalının ayrı ayrı bayilik sözleşmesi imzalama haklarının olduğunun özel olarak belirtildiğini, tersten bakıldığında, aslında genel kuralın birlikte hareket ermek ve her bayilik sözleşmesini birlikte imzalamak olduğunu, bu madde ile ayrı ayrı imzalama yetkisi de tanındığını, davalıların iş birliği sözleşmelerinde bu maddeye yer vermiş olmalarının müvekkiline bayilik için her ikisinin de birlikte sözleşme imzalatmayı dayatmadıkları anlamına gelmeyeceğini, iş birliği sözleşmesinin iki davalı arasında yer alan ve davalının haberi olmadığı bir sözleşme olduğunu,

ayrıca karşı dava dilekçesinin ekine iş bu sözleşmenin tüm maddelerini okunmaması için karalayarak sadece ilgili maddeyi taradıklarını, kötüniyetli olduklarının bu şekilde ortaya çıkığını, lehe olan diğer maddelerin gizlendiğini, ne imzaların kim tarafından atıldığı ne tarafların kim olduğu ne de davalarını ispatlar diğer maddelerin gösterilmediğini, sunulan delilin bu haliyle kabulünün mümkün olmadığını, birleşen dosyalara sundukları beyanları tekrar etiklerini, davalı........ ile ....... arasında organik bağ mevcut olduğunu,

her ikisinin birlikte müvekkille aynı anda sözleşme yapılacağını aksi halde sözleşmenin imzalanmayacağını belirterek bayilik sözleşmesi imzalandığını, rakip firmaların amblemi altında diğer rakip firmanın her hangi bir ürününü satmanın da EPDK kararları gereği yasak olduğunu, davalı ....... ile yaptıkları görüşmelerde ana dağıtım firması........’in hukuksuzlukları karşısında uğradığımız zararların davalı tarafından ödenmemesi ve bayilik iptalinden sonra,

davalı ile aralarındaki sözleşme bitinceye kadar ki sürede akaryakıt satamamaktan kaynaklı zararlarımızın ödeneceğine dair garanti verilmemesi üzerine davalı ile aramızda olan bayilik sözleşmesini haklı nedenlerle fesih etmek mecburiyetinde kaldıklarını, taleplerin haksız olduğunu, davalı şirketin akaryakıt satış istasyonu olduğunu, kendi keyfine göre istediği yerden akaryakıt alıp satamayacaklarını, EPDK kuralları gereğince herhangi bir ana dağıtım firması ile sözleşme imzalamak zorunda olduklarını, dava dışı........ isimli firma ile anlaştığını,

anlaşmaların yapıldığı tarihte gerek davalı ve gerekse........ isimli akaryakıt dağıtım firması .......

Holding bünyesinde olduğunu, her iki firmanın kardeş firma olduğunu, ....... ile sözleşme yapan herkesin davalı firma ile de sözleşme yapma mecburiyetinde olduğunu, hiçbir şekil ve şart altında bayilik sözleşmesi yapma imkanı bulunmadığını, hatta davalı firma yetkilileri hiçbir istasyonla bayilik sözleşmesi için görüşme yapmayacağını, .......’in saha müdürleri bayilik sözleşmelerinin görüşmesinde davalı ile anlaşılması gerektiğini deklare edeceğini, bu nedenlerle de........ ile yapılan bayilik sözleşmesinin, davalı le yapılan bayilik sözleşmesini bütünleyici bir cüzü, tamamlayıcı bir parçası olduğunu,

....... ie yapılan sözleşmeyi haklı nedenlerle fesih ettiğiniz zaman, bu sözleşmenin dikey ilişki içerisinde olan davalı ....... ile de sözleşmenizi fesih etmek mecburiyetinde olunduğunu, çünkü müvekkilinin davalının hatırı için işletmesini zarar ettirmek mecburiyetinde olmadığını, davalıya İstanbul .....

Noterliği'nin 10 Ekim 2019 tarih ve ..... yevmiye nolu ihtarname ile bayilik sözleşmesinin fesih ihbarnamesi gönderilmiş ve sözleşme haklı nedenlerle fesih edildiğini, sözleşmenin fesih edildiği tarih itibarı ile davalı ile aramızda herhangi bir alacak olduğunu, borç ilişkisi kalmadığını, sözleşmenin feshinden sonra davalı şirketin müvekkile teslim ettiği demirbaşların da davalının beyan ettiği fiyatlar üzerinden faturalandırdığını ve müvekkili tarafından da satın alındığını, bahsedilen nedenlerle sözleşmenin haklı feshinin kabulü ile davalıda bulunan .....

Bankası .....

Şubesinden verilme, 07.06.2017 tarihli 50.000,00 TL bedelli teminat mektubunun, müvekkiline iadesini talep ettiklerini beyanla karşı davanın reddine, esas dava ve birleşen davaların kabulü ile bayilik sözleşmesi ve onun eki olan 07/06/2011 tarihli protokol isimli sözleşmelerin haklı nedenle fesih edildiğinin tespiti ile iş bu sözleşmeler nedeniyle davalı tarafa cezai-i şart ve kar mahkumiyeti adı altında toplam 322.446,40 TL borçlu olmadıklarının tespiti ve teminat mektubunun müvekkiline iadesini, esas dava ile birleşen davalar ve karşı dava masraflarının ve vekalet ücretinin davalı yan üzerinden bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

Ticaret Sicil kayıtları, Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... esas sayılı dava dosyası, Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... esas sayılı dava dosyası, Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... esas sayılı dava dosyası, İstanbul ...... Noterliği'nin 15/10/2019 tarih ve ...... yevmiye sayılı ihtarnamesi ve tebliğ tebellüğ belgesi, Kadıköy ...... Noterliği'nin 22/10/2019 tarih ve ..... yevmiye sayılı ihtarnamesi, İstanbul ..... Noterliği'nin 12/11/2019 tarih ve ..... yevmiye sayılı ihtarnamesi, 05.05.2016 tarihli ..... Karayolu Taşıtları İçin İkmal İstasyonu Bayiliği Sözleşmesi, bilirkişi raporu

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememize ait ..... esas sayılı dosyasının 07/04/2022 tarihli duruşma ara kararı gereğince birleşen Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....... esas sayılı dosyasının tefriki ile ayrı bir esasa kaydına karar verilmiş olmakla iş bu dosya mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.

Dava taraflar arasındaki 01/05/2016 tarihli ...... ile çalışan karayolları taşıları için ikmal istasyonu bayilik sözleşmesi ve onun eki olan 07/06/2011 tarihli protokol isimli sözleşmenin haklı nedenlerle feshedildiğine ilişkin sözleşmenin davalı tarafından cezai şart mahkumiyeti adı altında toplam 322.446,40 TL borçlu olmadığının tespiti ve 07/06/2017 tarihli 50.000 TL bedelli teminat mektubunun aslının iadesi ve nakte çevrilmesinin önlenmesi isteminden ibarettir.

Asıl ve birleşen davada tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizce aldırılan 08/05/2023 tarihli bilirkişi raporu bilimsel veri ve içeriğe sahip, denetime elverişli bulunması sebebiyle hükme esas alınmıştır.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi marifetiyle yapılan inceleme neticesinde, davacı ve davalı şirketlere ait 2019,2020 ve 2021 yılı ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu ve kendi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu tespit edilmiştir.

ASIL DAVA BAKIMINDAN YAPILAN İNCELEME

Mahkememizce sektörel uzman eşliğinde aldırılan bilirkişi raporunda. Taraflar arasında münfesih sözleşmenin fesih sebebinin davacının, dava dışı........ ile fesh etmiş olduğu akaryakıt bayilik anlaşmasından bahisle ..... sözleşmesinin de fesh olması gerektiği olduğu, Aynı istasyon içerisinde akaryakıt ve ......’nin farklı markalar altında satılmasına dair kanuni bir engel bulunmadığı,

ülkemizin en büyük petrol şirketleri olan ..... firmalarının aynı istasyonda akaryakıt haricinde başka bir ..... markası ile satış yapılmasına kendi ticari tercihleri sebebiyle müsade etmedikleri, dava kapsamındaki istasyonda davalı markası altında ..... satılırken yukarıda bahsi geçen 5 markanın istasyona bayilik vermeyeceğinin sektörel olarak bilinen bir gerçek olduğu,

bu 5 marka dışında kalan diğer dağıtım şirketlerinin ise bu hususta istisna sağlayarak başka marka ..... satışına izin verebildiklerinin sektörel olarak bilindiğini, dolayısıyla mevcut durumda davalı ile münfesih sözleşmenin devam edilmesi halinde davacının ilk 5 firma ile sözleşme yapamayacağının, ancak diğer dağıtım şirketleri ile sözleşme yapabileceğinin kabul edilmesinin gerektiği, sektörel gerçeklik düşünüldüğünde ilk 5 firma ile sözleşme yapmanın akaryakıt satışlarının artmasına sebep olacağı, davacının ticari olarak daha yüksek kazanç sağlayacağı,

bu koşullar altında taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafından fesh edilmesinin kanuni bir zorunluluk olmadığı, ancak ticari olarak davacının fayda sağlayacağı ancak davalının zarar etmesine sebep olacağının sektörel olarak tespitinin yapıldığı anlaşılarak, mahkememizce tespitlerin yerinde olduğuna kanaat getirilmiştir.

Davacı tarafından gönderilen 15.10.2019 tarihli ihtarnamede, “istasyonda partneriniz olan........

Petrol Ve Tıcaret A.Ş. (.......)'nin sözleşmeye aykırı hareketleri nedeniyle, haklı nedenlerle akaryakıt bayilik sözleşmesini fesih etmiş bulunmaktayız. ....... isimli dağıtım firması ile firmanızın çatı anlaşması olması ve her bir........ istasyonunda ...... gazın bulunması mecburi olduğu gibi yeni anlaşacağımız dağıtım firmasının da kendi ..... .'si olduğundan sözleşmemizi fesih etmek mecburiyetindeyiz Nasıl ki çatı anlaşması gereğince........’le anlaştığımızda sizinle çalışmak mecburiyetindeysek, .......'le sözleşmemizi haklı nedenle fesih ettiğimizde,

sizinle de sözleşmeyi fesih etme haklı sebebimiz bulunmaktadır” feshe gerekçe gösterildiği görülmüştür. Mahkememizce celp edilen ticari sicil kayıtlarından her iki şirketin ayrı tüzel kişiliklere sahip oldukları, eski yöneticilerinin bir kısmı ortak olsa da, mevcut yöneticilerinin ayrı kişilerden oluştuklarının görüldüğü,

taraflar arasında imzalanan 20.01.2010 tarihli İşbirliği Sözleşmesi’nin 4. Maddesinde "Bayi'ler diledikleri ...... dağıtım şirketi ile otogaz ..... bayiliği sözleşmesi imzalamakta serbesttirler. .... ile otogaz ..... bayiliği sözleşmesi imzalamak istememesi durumunda Bayi dilediği ..... dağıtım şirketi ile münferit olarak otogaz ..... bayiliği sözleşmesi imzalamakta serbest olup bu husus........'in ...... ile imzalamış olduğu Sözleşme'ye aykırı bir durum teşkil etmeyecektir" hükmüne yer verildiği görülmektedir.

Bu durumda davacının fesih gerekçesinin yerinde olmadığı, Sektör uzmanı bilirkişi marifetiyle alınan ve mahkememizce de yerinde bulunan, dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporundaki sektörel değerlendirmenin de fesih gerekçesinin yerinde olmadığı sonucuyla da uyumlu olduğu anlaşıldığından, asıl davanın reddine karar vermek gerektiği anlaşılarak; aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KARŞI DAVA BAKIMINDAN YAPILAN İNCELEME

Davacının taraflar arasındaki sözleşmeyi feshettiği, feshin haklı bir nedene dayanmadığı, fesih gerekçesinin yerinde olmadığının anlaşılması üzerine;

Taraflar arasındaki 05.05.2016 tarihli ......

İle Çalışan Karayolu Taşıtları İçin İkmal İstasyonu Bayiliği Sözleşmesi'nin 32. maddesinin “Bayi'nin süresinden önce haksız olarak bayilik sözleşmesini feshetmesi veya ......' ın Bayi'nin sözleşmeye aykırı davranışı sebebiyle sözleşmeyi feshetmesi halinde: a) ......, Bayi'den sözleşmenin süresinden önce feshedilmiş olması sebebiyle maruz kaldığı zarar ziyan ve anlaşma süresinin sonuna kadar hesap edilmek üzere, mahrum kaldığı kar karşılığı tazminatı talep edebileceğini, Bayi peşinen kabul ve taahhüt eder.

Her türlü temerrüt halinde, temerrüt faizinin, temerrüt veya tahsil tarihindeki reeskont (yıllık) faizinin 2 katı oranında temerrüt faizi uygulanacağını taraflar kabul eder. b) 32/a maddesinde yer alan yükümlülükten ayrı olarak.

Bayi'nin ......'dan ...... alımı yapacağı dönem içinde ..... alımının en yüksek olduğu aydaki ...... miktarının fesih tarihindeki perakende satış fiyatı ile çarpımı sonucu bulunacak bedeli cezai şart olarak...... 'a ödemeyi kabul ve taahhüt eder.” şeklinde olduğu, dolayısıyla anılan hüküm uyarınca, karşı davacının talep etmiş olduğu, sözleşmenin sonuna kadar uğramış olduğu kar kaybı tazminatının ve cezai şart tazminatının karşı davacıya ödenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Cezai Şart Hesaplaması; Taraflar arasındaki 05/05/2016 tarihli 5 yıl süreli sözleşmenin 32/b maddesi hükmüne göre; taraf ticari defterlerinden tespit edilen, davacı şirkete satışı yapılmış olan ..... Otogaz satışlarının 05/05/2016 tarihinden 15/10/2019 tarihine kadar olan satış miktarları ve satış tutarları, 15/10/2019 fesih tarihine göre EPDK litre fiyatı, göz önüne alınarak bilirkişi raporunda karşı davalının, karşı davacıya ödemesi gerekli olan cezai şartın 366.582,90 TL olarak tespiti yapılmıştır.

Kar Mahrumiyetinin hesaplanması; Taraflar arasında olağan şartlarda 05/05/2021 tarihinde bitmesi gereken sözleşmenin 568 gün erken bittiği, 05/05/2016 tarihli 5 yıl süreli sözleşmenin 32/a maddesi hükmüne göre yapılan, bilirkişi raporunda karşı davacının 429.572,98 TL hesaplanan miktarda kâr mahkumiyetine uğradığı tespit edilmiştir.

Celp edilen tüm deliller, tarafların iddia ve savunmaları, mahkememizce aldırılan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; somut olayda.

Tarafların sundukları ticari defter kayıtlarına göre aralarında cari hesaptan kaynaklı borçluluk ve alacak bakımından husumet bulunmadığı, tarafların faturalardan ve ödemelerden kaynaklı ticari defter kayıtlarının birebir örtüştüğü, bilirkişi raporundaki sektörel değerlendirme ve taraflar arasındaki İşbirliği Sözleşmesi'nin 4. Maddesi'ne davacının fesih gerekçesinin yerinde olmadığının anlaşıldığı, bu nedenle asıl davanın reddine karar vermek gerektiği, fesih gerekçesinin haklı bir nedene dayanmaması, yerinde olmaması nedeniyle davalının karşı davayla talep etmiş olduğu,

sözleşmenin sonuna kadar uğramış olduğu kar kaybı tazminatının ve cezai şart tazminatının karşı davacıya ödenmesi gerektiği, hesaplanan kar mahrumiyetinin 429.572,98 TL, cezai şart olarak da 366.582,90 TL olarak hesaplandığı bu nedenle, asıl davanın reddine, (Asıl dava tefrik edilen Bakırköy .....

Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... esas, şimdiki esas no; ..... ), karşı davanın kabulü ile talep gibi 429.572,98 TL kâr mahrumiyeti, 366.582,90 TL cezai şart alacağı olmak üzere toplam 796.155,88 TL nin 18/10/2023 ıslah tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile davacı-karşı davalıdan tahsili ile davalı-karşı davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ..... · e-imzalıdır · Üye ..... · e-imzalıdır · Üye ..... · e-imzalıdır · Katip ..... · e-imzalıdır