Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/298 K.2025/102

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin, ......Belediyesi'nin iştirak şirketi olduğunu, ...... Belediyesinden ihale yoluyla aldığı işleri yapmak için İş Kanunu hükümleri çerçevesinde personel istihdam ettiğini, bu çerçevede müvekili şirket bünyesinde 01.07.2016-01.02.2019 tarihleri arasında çalışmış olan dava dışı ...... 'ın SGK yazısı gereği emekliliğe hak kazandığını, müvekkili şirketin dava dışı ..... 'in son çalıştığı işyeri olması sebebiyle,

15.04.2013-30.06.2016 tarihleri arasında İstanbul Geneli Tuvalet Birimlerinin İşletilmesi Doğrudan Hizmet Alım İşi kapsamında "Temizlik Personeli" olarak alt işverenlerinde çalışmış olduğu döneme ilişkin kıdem tazminatları da dahil olmak üzere tüm yıllara ait kıdem tazminatının ödendiğini,müvekkili şirketin davalı şirketlere tekabül eden kıdem tazminatı tutarları dahil, dava dışı ...... 'ın kendisine ait ......

Bankası TR..... ıban numarasına 13.300,75-TL Kıdem Tazminatı ödemesi yatırdığını, bu durum karşısında ilgili kanun hükümleri gereğince işçi ......'ın davalı alt işveren şirketlerde çalıştığı dönemlere (15.04.2013-30.06.2016) ait işçilik alacaklarına ilişkin yapılan yapılan ödeme olan 13.064,73- TL'nin davalı şirketlerden müştereken ve müteselsilen talep talep etme zarureti hasıl olduğunu, müvekkili şirketin davalı şirketlerle İş Kanunu ve Kamu İhale Kanunu kapsamında "İstanbul Geneli Tuvalet Birimlerinin İşletilmesi Doğrudan Hizmet Alım İşi " 2013-2016 yılları arasında ekte sunulan hizmet alımı sözleşmelerini imzalamış olup,

taraflar arasında alt işverenlik ilişkisi oluştuğunu, davalı şirketlerle imzalanan alt işverenlik sözleşmelerinin müvekkili şirketin eski unvanı olan ..... A.Ş.

İle imzalandığını, "İstanbul Şehir Tuvaletleri Temizlik Hizmeti Alım İşi" başlıklı yapılan alt işverenlik sözleşmelerinin teknik şartnamelerinde her türlü işçi- işveren uyuşmazlıklarındaki işçi hak ve alacaklarından alt işverenin sorumlu olduğuna ilişkin hüküm bulunduğunu, davalıların kendi ihale döneminde doğmuş olan işçilik alacaklarının tamamından sorumlu olduklarını" iddia ederek 13.064,73 TL işçilik alacaklarına ilişkin ödemenin, ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen rücuen tahsilini talep etmiştir.

Birleşen İstanbul ...... Asliye Ticaret Mahkemesi ...... Esas sayılı dosyasında;

Davacı vekili dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket .....'in, 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun 26. maddesinin "Büyükşehir belediyesi kendisine verilen görev ve hizmet alanlarında, ilgili mevzuatta belirtilen usullere göre sermaye şirketleri kurabilir." hükmü uyarınca, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun ilgili maddelerine göre kurulduğunu, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin iştirak şirketi olduğunu, müvekkili şirketin İstanbul Büyükşehir Belediyesinden ihale yoluyla aldığı işleri yapmak için İş Kanunu hükümleri çerçevesinde personel istihdam ettiğini,

bu çerçevede müvekil şirket bünyesinde 01.07.2016 - 01.02.2019 tarihleri arasında çalışmış olan dava dışı ......' nın SGK yazısı gereğince emekliliğe hak kazandığının anlaşıldığını, müvekkili şirketin, dava dışı ......'nın son çalıştığı işyeri olması sebebiyle, 14.09.2013 - 30.06.2016 tarihleri arasında İstanbul Geneli Tuvalet Birimlerinin İşletilmesi Doğrudan Hizmet Alım İşi kapsamında alt işverenlerinde çalışmış olduğu döneme ilişkin kıdem tazminatları da dahil olmak üzere tüm yıllara ait kıdem tazminatı ödemesini yaptığını, müvekkili şirketin, davalı şirketlere tekabül eden kıdem tazminatı tutarları dahil,

dava dışı ...... 'nın kendisine ait ..... BANKASI T.A.O - TR......

İBAN numaralı hesabına 11.624,61 TL net alacak Özel Kesintiler Toplamı düşüldüğünde 10.291,35 TL Kıdem Tazminatı ödemesi yapıldığını, beyanla 11.388,59 TL işçilik alacaklarına ilişkin yapılan ödemenin işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen rücuen tahsiliyle müvekkil şirkete verilmesine ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ..... Temizlik Bilgi İşlem Otomasyon Sağlık Hizmetleri İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, dava dışı işçinin emeklilik sebebiyle işten ayrılarak kıdem tazminatının ödenmesi için davacı idareye müracaat ettiğini, davacı tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemesi sebebiyle iş bu dava ikame edildiğini, dava dışı işçinin tüm çalışması davacı kamu kurumunda geçmiş olup, sorumluluk da kamu kurumu olan davacıda olduğunu, 6552 sayılı yasa ile 4857 sayılı yasada yapılan değişiklikler sonrası kıdem, ihbar tazminatı ile ücret, izin, fazla mesai ve genel tatil alacakları yönünden yüklenici şirketin hiçbir sorumluluğu kalmadığını,

tüm tazminat ve ücret alacaklarından ilgili kamu kurum ve kuruluşunun tek başına sorumlu olduğunu, kamu İhale Kurumu kararında da açıkça ifade edildiği üzere huzurdaki işbu dava ile müvekkili şirkete mevzuat ile yüklenmeyen bir külfetin rücu davası ile istendiğini, işbu davada talep edilen söz konusu alacaklar ve diğer giderler için işçilik kalemleri üzerinden ödenecek %3’lük tutarın iddia konusu düzenlemeden kaynaklanacak parasal tutarı karşılamayacağı izahtan yoksun bir mesele olduğunu, 4734 Sayılı K.İ.K. gereği teklif fiyatın içerisine kıdem tazminatının konulmasının hukuken mümkün olmadığını,

dava konusu sözleşmeyle yapılan işler ihaleye çıkıldığında davacı tarafından bir idari şartname yayınlanmış ve müvekkilinin bu şartnameye göre ihaleye girdiğini, kurumca hazırlanan idari şartname sözleşmenin ayrılmaz bir parçası ve eki olup teklif fiyata dâhil hususların içinde nelerin yer aldığının tek tek sayıldığını, bu şartname gereğince.

“Teklif Fiyata Dâhil Olan Giderler”; işçilik ücreti, 6 gün ve 45 saat üzerinden belirlenmiş olup yol ve yemek ücreti eklenmek suretiyle sınırlandırıldığını, davacının hem 6552 sayılı yasayla getirilen değişiklik başta olmak üzere tüm yasal düzenlemeler sebebiyle hem de müvekkili ile imzalamış oldukları sözleşme ve eki ihale dökümanları gereğince kıdem tazminatı için rücu hakkı bulunmadığını, iddia ederek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ..... İlaç Sağlık ve Eğitim Hizm. Sanayi ve Tic.Ltd.Şti. Vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının davasının görev, yetki, pasif husumet, zamanaşımı, hak düşürücü süre ve diğer usul ve esas yönlerinden kabule şayan olmayıp reddi gerektiğini, müvekkili şirket ile davacı kurum arasındaki sözleşme ve eklerinde müvekkili şirkete ihale kapsamında çalışacak personelin ücretleri dışında kıdem tazminatının da maliyetlendiğine yönelik herhangi hüküm bulunmadığından işçiye ödenecek kıdem tazminatlarından ihaleyi yapan kurumun sorumlu olacağını, bu konuda konunun yoruma açıklığından hareket eden yasa koyucu 6552 Sayılı Yasanın 8. Maddesi ile 4857 saylı İş Kanunun 112.

Maddesi değiştirilerek işçinin kıdem tazminatından Asıl İşveren Kurum sorumlu tutulduğunu, Bu yasal düzenleme ile davacı kurumun rücu hakkı kalmadığını, müvekkili şirket ile davacı kurum arasındaki sözleşmede kıdem tazminatından müvekkili şirketin sorumlu olacağına yönelik herhangi bir hüküm bulunmadığını, devreden durumunda bulunan müvekkili şirketin kıdem tazminatından sorumluluğu işverenlik süresi ve bu sürenin sona erdiği tarihteki ücrete göre hesaplanacak kıdem tazminatı tutarı ile sınırlı olması gerektiğini, dava dışı işçinin o dönemdeki ücret bordrosu ve SGK kayıtlarının celbi gerektiğini,

İşçinin ücretinin daha sonra olağan veya olağan dışı olarak artmasından müvekkil şirket sorumlu tutalamayacağını, ödeme yapan üst işverenin yaptığı ödemeyi hangi kriterlere göre ödediğinin denetime tabi tutulması, ödemenin işçi açısından sebepsiz zenginleşmeye yol açıp açmadığının da incelenmesi gerektiğini, dava dilekçesi içeriğinden dava dışı işçinin, hizmet alım sözleşmeleri ile alt işverenlerin işçini olarak ve bilahere de 01.04.2018 tarihinde itibaren ise kanun hükmündeki kararnameye istinaden, davacı kurumda daimi işçi kadrosuna geçirildiği,

bu kapsamda dava dışı işçinin SGK hizmet cetvelinde alt işverenlerin yanından çıkış kodu olarak 39 (696 KHK ile kamu işçiliğine geçiş) bildirilip bildirilmediğinin tespiti gerektiğini, Zira 375 Sayılı Kanunun Hükmündeki Kararnamenin geçici 23. Maddesinde gereğince dava dışı işçi en son çalıştığı idare ile daha önce kamu kurum ve kuruluşlarında alt işveren işçisi olarak çalıştığı iş sözleşmelerinden dolayı bu madde ile tanınan haklar karşılığında herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmayacağını ve bu haklarından feragat ettiğine dair yazılı bir sulh sözleşmesi yapmayı kabul ettiğini yazılı olarak beyan ettiği ve sürekli işçi kadrolarında

istihdam edilmek üzere yazılı olarak başvuruğu için davacı kurumda daimi işçi kadrosuna atanmış ve sigorta girişi 01.04.2018 tarihi itibarıyla davacı iş yerine girişinin yapıldığını, davacı tarafından, Kanunun Hükmündeki Kararnamenin 23. Maddesi uyarınca, daimi işçi kadrosuna geçirildiği,

01.04.2018 tarihinden sonraki dönem dava dışı işçiye kıdem tazminatı ödenmesi gerekirken, Dava dışı işçi tarafından yasal olarak feragat edilen alt işverenlerin işçisi olarak çalıştığı dönemler için kıdem tazminatı ödenip ödenmediği incelenmesini" iddia ederek davanın öncelikle görevsizlik ve yetkisizlik nedeniyle reddini, aksinin kabulü halinde pasif husumet, zamanaşımı, hak düşürücü süre ve diğer usul ve esas yönlerinden reddini talep etmiştir.

Davalı ...... Sosyal Hizmetlere usulüne uygun meşruhatlı davetiyeye rağmen davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır. Davalı ..... Sosyal Hizmetlere usulüne uygun meşruhatlı davetiyeye rağmen davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

DELİLLER

..... Bankası, Sosyal Güvenlik Kurumu, Ticaret Sicil Müdürlüğü yazı cevapları, faturalar, ticari defterler ve belgeler, muavin defter kayıtları, bilirkişi incelemesi, tüm dosya kapsamında toplanan deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, dava dışı .......'ya yapılan ödemelerin asıl işveren alt işveren ilişkisi kapsamında davalıların sorumlu olup olmadıklarına, sorumlu olmaları halinde miktarına ilişkindir.

Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.

Bilirkişi 19.11.2024

tarihli raporunda; Dosyada mevcut sgk ve iş yeri dosyaları, rücuen tazminata dayanak olan dava dışı 3. Kişiye yapılan ödemeler dikkate alınarak; işçinin her bir iş verenin yanında çalıştığı dönemler belirlenerek, tüm işçilik alacakları yönünden işçinin çalışmış olduğu davalı alt işverenlerin kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere sorumluluğunun belirlenerek bu doğrultuda rücuen tazminat hesabı her iki dosya için ayrı ayrı yapılmıştır.

...... Esas sayılı dosya-Dava Dışı ....... yönünden hesaplama:

Hizmet süresi: Dava dışı ......'a ait hizmet döküm cetveli,işyeri ünvan listesi, işyeri tescil ve detay bilgileri,işe giriş ve işten çıkış bildirgelerine göre tablolandığını,

Dava dışı 3. Kişi ......'a ait ...... bank hesap hareketlerinde; 23.03.2019 tarihinde şubat ayı ek ödeme açıklaması ile 13.064,73-TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.

HESAPLAMA

Rücuen tazminata konu edilen kıdem tazminatı alacağı yönünden işçinin çalışmış olduğu davalı alt işverenlerin kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere sorumlulukları belirlenerek aşağıdaki şekilde rücuen tazminat hesabı yapılmıştır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45.Hukuk Dairesi 2020/446 E.,2021/1033 K.sayılı 03.11.2021 tarihli kararı; ''İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar." ) Kıdem tazminatı toplam hizmet süresi 2118 gün, ödenen net toplam tutar 13.064,73-TL, davalıların işçiyi çalıştırdıkları dönem ile orantılı olarak aşağıdaki şekilde hesaplama yapılmıştır.

..... Esas sayılı dosya-Dava Dışı ...... yönünden hesaplama:

Hizmet süresi: Dava dışı ...... ait hizmet döküm cetveli,işyeri ünvan listesi, işyeri tescil ve detay bilgileri,işe giriş ve işten çıkış bildirgelerine göre tablolandığını,

Dava dışı 3. Kişi .....'ya ait ...... bank hesap hareketlerinde;

05.03.2019 tarihinde şubat maaş ödemesi açıklaması ile 186,02-TL

23.03.2019 tarihinde şubat ayı ek ödeme açıklaması ile 10.105,33-TL

Toplam 10.291,35-TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.

HESAPLAMA

Rücuen tazminata konu edilen kıdem tazminatı alacağı yönünden işçinin çalışmış olduğu davalı alt işverenlerin kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere sorumlulukları belirlenerek aşağıdaki şekilde rücuen tazminat hesabı yapılmıştır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45.Hukuk Dairesi 2020/446 E.,2021/1033 K.sayılı 03.11.2021 tarihli kararı; ''İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.") Kıdem tazminatı toplam hizmet süresi 1966 gün,ödenen toplam tutar 10.291,35-TL,davalıların işçiyi çalıştırdıkları dönem ile orantılı olarak aşağıdaki şekilde hesaplama yapılmıştır.

SONUÇ VE KANAAT

Yürürlükte bulunan Bilirkişilik Kanunu ve bağlı mevzuat gereğince bilirkişinin hukuksal konularda görüş bildirmesi yasal olarak mümkün olmadığından; tarafların hak kazanma koşullarının belirlenmesi vb hususlar hukuksal değerlendirmeyi gerektirdiğinden delillerin takdiri ve hukuksal niteleme Sayın Mahkemeye ait olmak üzere davacının iddia konusu taleplerine hak kazandığının Sayın Mahkemece kabul edilmesi olasılığı kapsamında, iddia konusu alacaklar tespit edilen veriler ışığında esas ve birleşen dava yönünden her bir davalı şirket için ayrı ayrı yukarıdaki şekilde hesaplanmış olduğunu bildirmiştir.

Dava konusu somut olayda, davacının .....

Belediyesinden ihale yolu ile aldığı işleri yaptırmak için iş kanunu hükümleri çerçevesinde personel istihdam ettiğini, bu çerçevede davacı şirket bünyesinde 01.07.2016-01.02.2019 tarihleri arasında çalışmış olan dava dışı ......'ın SGK yazısı gereği emekliliğe hak kazandığının anlaşıldığını, davacı şirketin dava dışı .....'ın son çalıştığı iş yeri olması sebebiyle15.04.2013-30.06.2016 tarihleri arasında İstanbul Geneli Tuvalet Tuvalet Birimlerinin İşletilmesi Doğrudan Hizmet Alım işi kapsamında alt işverenlerinde çalışmış olduğu döneme ilişkin kıdem tazminatları dahil olmak üzere tüm yıllara ait kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını,

......'ın maaş hesabına 13.300,75-TL kıdem tazminatı ödemesi yaptığını, bu durum karşısında kanun hükümleri neticesinde işçi ......'ın davalı alt işveren şirketlerde çalıştığı dönemlere ait işçilik alacaklarına ilişkin yapılan ödemelerin davalılardan tahsilini talep ettiği anlaşılmakla, davacı tarafından dava dışı işçiye 23.03.2019 tarihinde ödeme yapıldığı,

01/07/2016-27/08/2019 tarihleri arasında çalışmış olan dava dışı ......'nın SGK yazısı gereği emekliliğe hak kazandığının anlaşıldığını, davacı şirketin dava dışı ......'nın son çalıştığı iş yeri olması sebebiyle 14.09.2013 - 30.06.2016 tarihleri arasında İstanbul Geneli Tuvalet Tuvalet Birimlerinin İşletilmesi Doğrudan Hizmet Alım işi kapsamında alt işverenlerinde çalışmış olduğu döneme ilişkin kıdem tazminatları dahil olmak üzere tüm yıllara ait kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını, .....'nın maaş hesabına 10.291,35-TL kıdem tazminatı ödemesi yaptığını,

bu durum karşısında kanun hükümleri neticesinde işçi ......'nın davalı alt işveren şirketlerde çalıştığı dönemlere ait işçilik alacaklarına ilişkin yapılan ödemelerin davalılardan tahsilini talep ettiği anlaşılmakla, davacı tarafından dava dışı işçiye 25/03/2019 tarihinde ödeme yapıldığı,

davacının sözleşme hükmü gereği bu ödemelerden davalıların sorumlu olduğu döneme isabet eden ve işçilerin son ücreti üzerinde hesaplanan tazminatlarını davalılardan talep edebileceği, bu miktarın davalılardan ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsiliyle davacıya ödenmesi gerektiği anlaşılmakla, hükme esas alınan bilirkişi raporunda yapılan hesaplamalar doğrultusunda davalıların sorumlu olduğu miktarlar doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ...... Hakim ......