Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/824 K.2025/314

Mahkememizin ... Esas, ... Karar 17/03/2021 tarihli kararı ile davanın kabulüne karar verildiği, kararın istinaf edildiği, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi ... Esas, ... Karar 18/09/2024 tarihli ilamı ile Mahkememiz kararının kaldırıldığı, dosyanın Mahkememizin yukarıdaki esasına kaydının yapıldığı görülmekle davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin 17/09/1993 tarihli ve 27 sayılı kararı ile Büyükçekmece ... parselin 1/3'ü, .... parselin tamamını müvekkillerine tahsis edildiğini, tahsis bedelinin ve tapu masraflarının tamamını müvekkillerinin zamanında ödediğini ancak tapunun verileceği zaman müvekkillerinden yine para talep edildiğini, toplam 58.357,00 TL daha müvekkillerince ihtirazi kayıt ileri sürülerek ödendiğini ve tapuların verildiğini, bu bedelin ne bedeli olduğunun muhatap tarafından açıklanmadığını, müvekkillerinin haklarının kaybolmaması için bu bedeli ödemek zorunda kaldıklarını,

bu bedelin iadesi için davalıya Bakırköy ... Noterliğinin 07/06/2018 tarih ve .... yevmiye nolu ihtarnamesinin gönderildiğini ancak davalının ödeme yapmadığını beyanla müvekkillerinden haksız ve yersiz alınan 58.357,00 TL den fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL'nin ödeme tarihi olan 05/04/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkillerine ödenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı usulüne uygun meşruhatlı davatiyeye rağmen davaya cevap vermemiş, kendini vekille temsil ettirmiş, davalı vekili tarafından bilirkişi raporuna ve ıslaha karşı sunulan beyan dilekçesinde özetle; davacıların dava konusu yaptıkları parayı müvekkillerine ödediğini ispat ederlerse bu paranın haksız yere ödenip ödenmediğinin tespiti bakımından kooperatif kayıtları üzerinde inceleme yapılmasının düşünülebileceğini, ispat edilmemesi halinde kooperatif kayıtları üzerinde inceleme yapılmasının uygun olmayacağını, her bir davacının ödediklerini iddia ettikleri paranın müvekkiline yapılmadığını, bu nedenle herhangi bir araştırma yapılmaksızın davanın reddine karar verilmesini ve ıslaha karşı zamanaşımı itirazında bulunduğunu bildirmiştir.

Dava, kopoeratif üyesi olan davacılar tarafından davalıya haksız olarak ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir.

Davacılar vekili tarafından dava dilekçesinde talep edilen 10.000,00 TL'yi 48.357,00 TL artırarak toplam 58.357,00 TL talep ettiğini, talep edilen tutar yönünden noksan harcın ikmal edildiği görüldü.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi ... Esas, ... Karar 18/09/2024 tarihli ilamı ile; "mahkemece davacıların kooperatif üyesi oldukları ve adlarına tahsis edilen taşınmazlara ilişkin borçlarını ödemiş oldukları hususunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığına karar verilmiş ise de davalı vekilinin bu yönde bir ikrarı bulunmamaktadır.

Davacılar kooperatif üyesi olup söz konusu ödemelerin kooperatif ilişkisi nedeniyle yapıldığına göre, davacıların ödeme tarihi itibariyle davalı kooperatife borçlu olmadıklarının ispatı da davacılar üzerindedir.

O halde, davalı kooperatifin defter ve kayıtları üzerinde usulüne uygun inceleme yapılarak, gerekirse ödeme yapılan dönemin kooperatif yöneticisi ... ile davalı kooperatifin banka hesapları incelerek, davalı kooperatifin gerek üyelerinden gerekse alacaklısı olduğu dava dışı şahıs ve kurumlardan alacaklarını ne şekilde tahsil ettiği, tüm ödemelerin davalı kooperatif hesabına yapılıp yapılmadığı,

... hesabına, kooperatif alacaklarına ilişkin dava konusu alacak dışında ödemeler yapılıp yapılmadığı araştırılarak hasıl olacak sonuca göre söz konusu ödemenin kooperatif adına yapıldığı tespit edilmesi durumda, davacılarca yapılan ödemelerin hangi borca istinaden (aidat borcu ve faizden kaynaklanıyorsa hangi döneme ilişkin oldukları, yada aidat harici hangi alacağa ilişkin) yapıldığı davalı vekilince açıklattırılarak,

söz konusu döneme ilişkin genel kurul kararları ve ödeme belgeleri ve davalı kooperatif defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılarak söz konusu borca ilişkin diğer ortaklardan da tahsil edilip edilmediğini, dolayısı ile eşitliğe aykırı hareket edilip edilmediği araştırılarak sonucuna göre karar verilmelisi gerektiğini, kabule göre de davalının ıslaha karşı zamanaşımı itirazının ıslah tarihi itibariyle 5 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığından reddine karar verilmiş ise de TBK 147/3 (818 Sayılı BK’nın 126/4.

Maddesi) maddesinde düzenlenen 5 yıllık zamanaşımı süresi, bir ortalık sözleşmesinden doğan ve ortakların birbirleriyle veya kendileri ile arasındaki alacaklar için geçerlidir. Somut olayda dava konusu alacak ise davacılarce ileri sürülen sebebe göre, herhangi bir kooperatif borcundan kaynaklanmayan, sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca haksız yere ödenen bedele ilişkin olup zamanaşımı süresi yönünden uygulanması gereken Türk Borçlar Kanunu'nun 82. Maddesidir.

TBK 82. Maddesinde, sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her halde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrayacağını" bildirmiştir.

İstinaf ilamı doğrultusunda davalı kooperatifin defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılmasına ilişkin 25/12/2024 tarihli celsede ara karar kurulduğu, kesin süre içerisinde bilirkişi ücretinin yatırılmadığı, inceleme için belirlenen gün ve saatte taraflardan gelen olmadığı ve defter belge sunulmadığına ilişkin 16/01/2025 tarihinde tutanak tutulduğu görülmüştür.

İncelenen tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, istinaf ilamı içeriğine göre; mahkememizce davalı kooperatif kayıtları üzerinde inceleme yapılmasına ilişkin istinaf kararı doğrultusunda ara karar oluşturulduğu, davacı vekili tarafından kesin süre içerisinde bilirkişi ücretine ilişkin delil avansının yatırılmadığı, davalı kooperatifin ticari defterlerinin incelemeye sunmadığı, davalı kooperatif vekili tarafından dava dilekçesindeki talepler bakımından davanın kısmen kabul edildiği,

kaldırma kararı öncesinde ıslahla artırılan kısım bakımından ise zaman aşımı definde bulundukları görülmekle dosya kapsamındaki mevcut deliller değerlendirildiğinde dava dilekçesindeki talepler bakımından davalı vekilinin kabul beyanı doğrultusunda davanın kabulüne, ıslahla artırılan kısım bakımından her ne kadar bilirkişi incelemesi yapılamamışsa da bu kısmın TBK 82. maddesi kapsamında zaman aşımına uğradığı anlaşılmakla davanın kabulü ile kabul beyanının ön inceleme duruşmasından sonra sunulduğu dikkate alınarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır · Hakim ... · e-imzalıdır