Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/346 K.2025/776

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dilekçesinde özetle; davacının ...bank A.Ş. ... Şubesi'nin ... seri numaralı 15/12/2024 keşide tarihli, 100.000,00-TL bedelli çekin davacı firma yetkilisine teslim edildiğini, iş bu çekin kıyafetler ile yıkandığını ve çekin zayii olduğunu, bu sebeple çekin zayi sebebiyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER

Tüm dosya kapsamında toplanan deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, zayi nedeniyle çekin iptali isteminden ibarettir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesine göre; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa; tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren, otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Maddede düzenlenen otuz günlük süre hak düşürücü süredir.

Bu doğrultuda, davacıya 11/09/2025 tarihli tarihli muhtıranın tebliği ile dava konusu edilen çekin zayi olduğunun öğrenildiği tarihin 30/11/2024 olarak bildirildiği anlaşılmıştır.

Türk Ticaret Kanunu Madde 82/7 maddesinde; Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.

Davacının söz konusu TTK 82/7. maddesindeki düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir. İleri sürülen sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması gerekmektedir.

TTK'nın 82. maddesinde neler için zayi belgesi verilmesi istenebileceği tahdidi olarak gösterilmemiş, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerden söz edilmiştir. Bu nedenle, talebe konu belgelerin somutlaştırılması gerekmekte olup, genel kapsamlı bir zayi kararı verilmesi mümkün değildir. (Yargıtay 11. HD 08.12.2014 tarih ve 2014/12543 E.-2014/19170 K. Sayılı ilamı) Yine, ticari defter ve belgeleri için zayi belgesi düzenlenmesini talep eden tarafın zayi olduğunu iddia ettiği ticari defter ve belgelerin mevcudiyetine karine teşkil edecek ve bu konuda olumlu kanaat edinmesini sağlayacak bilgi ve belgeleri ibraz etmesi gerekir.

Dava konusu somut olayda, davacı firma yetkilisine teslim edilen ...bank A.Ş. ....

Şubesi'nin ... seri numaralı 15/12/2024 keşide tarihli, 100.000,00-TL bedelli çekin yıkanarak zayii olduğunu, çekin zayi sebebiyle iptaline karar verilmesi için eldeki davayı ikame etmiş ise de, bir tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi ve zayiliğin öğrenilmesinden itibaren yasal süresi içerisinde davanın ikame edilmesi gerekmektedir.

Dava dilekçesinde, dava konusu edilen zayiliği istenilen çekin kaybolduğunun ne zaman öğrenildiğine ilişkin muhtıra tebliğ edildiği, dava konusu çekin zayi olduğunun öğrenildiği tarihin 30/11/2024 olarak bildirildiği görülmüş olup eldeki davanın ise 12/03/2025 tarihinde ikame edildiği bu doğrultuda davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığı tespit edilmiş ve davanın reddine dair karar vermek gerekmiş olduğundan aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır