Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1035 K.2025/609

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep eden vekili tarafından dosyaya sunulan dava dilekçesinde özetle;Müvekkilinin şirket mobilya üretim sektöründe faaliyet gösterdiğini, 01.08.2024 tarihinde çıkan yangın sonucunda fabrikası tamamen yandığını, 250 milyon TL civarında bir zararın olduğunu, yangın soğutmanın günlerce devam ettiğini, itfaiye tarafından yangın raporunun yangından 20 gün kadar sonra 21.08.2024 tarihinde hazırlanabildiğini, zararların tespiti amacıyla Küçükçekmeçe ....

Sulh Hukuk Mahkemesi ... değişik iş numaralı dosya açıldığını, dosya kapsamında keşif icra edilmiş ancak halihazırda rapor hazırlanarak dosyaya sunulmadığını, müvekkilinin mezkur yangın sebebiyle bütün iş yeri zarar gördüğünü, 2019 yılı Yevmiye Defteri, Defteri Kebir, Envanter defteri, 2019 yılı 1. ay ve 12. Ay Arası (12.

Ayda Dahil), Alış Faturaları,Satış Faturaları, Gider Fişleri, Personel Özlük Dosyaları, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri, Müdürler Kurulu Karar Defteri, Pay Defteri, 2020 Yılı ,Yevmiye Defteri, Defteri Kebir, Envanter defteri, 2020 yılı 1. ay ve 12. Ay Arası (12. Ayda Dahil), Alış Faturaları, Satış Faturaları Gider Fişleri, Personel Özlük Dosyaları, 2021 yılı, Yevmiye Defteri, Defteri Kebir, Envanter defteri, 2021 yılı 1. ay ve 12. Ay Arası (12.

Ayda Dahil), Alış Faturaları, Satış Faturaları, Gider Fişleri Personel Özlük Dosyaları, 2022 yılı (E Defter), Envanter defteri, 2022 yılı 1. ay ve 12. Ay Arası (12. Ayda Dahil) Alış Faturaları Satış Faturaları, Gider Fişleri ,Personel Özlük Dosyaları 2023 yılı (E Defter) Envanter defteri , 2023 yılı 1. ay ve 12. Ay Arası (12. Ayda Dahil) Alış Faturaları, Satış Faturaları, Gider Fişleri, Personel Özlük Dosyaları, 2024 yılı (E Defter), 2024 yılı 1. ay ve 7. Ay Arası (7.

Ayda Dahil), Alış Faturaları, Satış Faturaları, Gider Fişleri, Personel Özlük Dosyaları, Sanayi Sicil Odası kayıt belgeleri, alınmış Sertifikalar, alınmış İSO belgeleri, Kapasite raporları ve bunlar dışında sayılmış ya da sayılmamış tüm kıymetli evrakların tüm dökümanlar zayi olduğunu belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı taraf usulüne uygun tebligat yapılmıştır.

Dava; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82. maddesinin 7. fıkrası kapsamında zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82. maddesinin 7. Fıkrası; ''Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.'' şeklinde düzenlenmiştir.

Tacirlerin defter tutma yükümlülüğü 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 64. Maddesinde düzenlenmiş olup buna göre ; Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir.

TTK'nın 82/1. maddesi gereğince, "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür."

TTK'nın 82/1. maddesi gereğince, "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür." Saklama süresi on yıl olup sürenin başlangıcı da kanunda belirtilmiştir (TTK m.82/5-6). Defter ve belgelerin saklanması yükümü, gerçek kişi tacirlerde ticaretin terk edilmesinden sonra sürdüğü gibi, tacirin ölümü halinde mirasçılar bakımından da devam eder. Mirasın resmi tasfiyesi veya tüzel kişiliğin sona ermesi durumlarında, defter ve belgeler Sulh Hukuk Mahkemesince saklanır (TTK m.82/8).

Saklanması gereken defter ve belgeler, saklama süresi içinde, yangın, deprem, su baskını gibi bir afet veya hırsızlıktan dolayı zayi olursa, tacirin (ölmüşse mirasçılarının), durumu öğrendikten itibaren 30 gün içerisinde işletmenin olduğu yerdeki mahkemeye başvurarak zayi belgesi alması gerekir. Kanun’da “isteyebilirler” denmiş ise de bu bir zorunluluk niteliğindedir. (TTK m.82/7).

Tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.

Zayi belgesi talebi çekişmesiz yargı işi olduğundan, HMK'nın 385/2.maddesi uyarınca, çekişmesiz yargı işlerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça resen araştırma ilkesi geçerlidir.

Mahkememizce Beylikdüzü İtfaiye Grup Amirliği, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü, Bakırköy ... Noterliği, .... San ve Tic Ltd. Şti, .... Matbaa, Avrupa Yakası İtfaiye Şube Müdürlüğüne müzekkereler yazılmış, müzekkere cevapları dosyamız arasına alınmıştır.

TTK madde 82/7 de saklanması gereken defter ve belgeler, saklama süresi içinde, yangın, deprem, su baskını gibi bir afet veya hırsızlıktan dolayı zayi olması durumu düzenlenmiş olup somut olayda kanunda sayılan hallerden olan yangın sebebine dayanılmıştır. Tacirin bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir.

Bu kapsamda yapılan araştırmada Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma dosyasında eyleme ilişkin şikayet bulunduğu, yangın çıkmasında ve bu durumun meydana gelmesinde davacı şirketin herhangi bir kusurunun veya ihmalinin olduğuna dair dosyaya yansımış delil bulunmamıştır. Davacı vekili tarafından açılış tasdikleri yapılmış olduğuna dair noter kayıtları dosyaya sunduğu anlaşılmıştır..

Neticeten, meydana gele yangından ötürü 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82. maddesinin 7. fıkrası kapsamında zayi belgesi verilmesine ilişkin koşuların oluştuğu anlaşılmakla, TTK madde 82 uyarınca açılan davanın kabulüne, Talep eden .... vergi kimlik numaralı ... Sanayi Limited Şirketi'nin. 2019 yılı Yevmiye Defteri, Defteri Kebir, Envanter defteri, 2019 yılı 1. ay ve 12. Ay Arası (12.

Ayda Dahil), Alış Faturaları,Satış Faturaları, Gider Fişleri, Personel Özlük Dosyaları, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri, Müdürler Kurulu Karar Defteri, Pay Defteri, 2020 yılı Yevmiye Defteri, Defteri Kebir, Envanter defteri , 2020 yılı 1. ay ve 12. Ay Arası (12. Ayda Dahil), Alış Faturaları, Satış Faturaları, Gider Fişleri, Personel Özlük Dosyaları, 2021 yılı Yevmiye Defteri, Defteri Kebir, Envanter defteri 2021 yılı 1. ay ve 12. Ay Arası (12.

Ayda Dahil) Alış Faturaları, Satış Faturaları, Gider Fişleri, Personel Özlük Dosyaları, 2022 yılı (E Defter) Envanter defteri, 2022 yılı 1. ay ve 12. Ay Arası (12. Ayda Dahil) Alış Faturaları, Satış Faturaları, Gider Fişleri, Personel Özlük Dosyaları, 2023 yılı (E Defter) Envanter defteri, 2023 yılı 1. ay ve 12. Ay Arası (12. Ayda Dahil) Alış Faturaları, Satış Faturaları, Gider Fişleri, Personel Özlük Dosyaları, 2024 yılı (E Defter) 2024 yılı 1. ay ve 7. Ay Arası (7.

Ayda Dahil), Alış Faturaları, Satış Faturaları, Gider Fişleri, Personel Özlük Dosyalarının zayi olduğunun tespitine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · ¸E-imza Hakim ... · ¸E-imza