Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/17 K.2024/70

Davacı tarafından mahkememizde açılan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde. Davalılar/borçlular ... ve ...'ın balıkçılık faaliyeti ile iştigal eden ... isimli balıkçı gemisinin/donatma iştirakinin donatan ortakları olduğunu, müvekkilinin ....

Halinde balık alım-satım ve ticaretiyle iştigal eden bir şirket olduğunu, müvekkili ile davalılar arasında balık alım satımından kaynaklı cari ilişki olduğunu, taraflar arasındaki cari ilişkiye istinaden müvekkilinin alacakları için taraflarınca Silivri İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalıların ise takibe haksız olarak itiraz ettiklerini, davalılar arasında ... isimli gemi ve adi ortaklıktan kaynaklı husumet bulunduğunu, davalıların Gemiyi satma çabası içinde olduklarını, bu nedenle Gemi üzerine teminatsız olarak İhtiyati Tedbir konulmasını talep ettiklerini,

takip konusu alacağın konusunun cari hesaptan kaynaklı olduğunu, davalıların balık sezonunda avladıkları balıkların müvekkili şirketçe davalılardan alındığını, aralarında bu şekilde uzun yıllardır süregelen cari ilişki mevcut olduğunu, davalıların av sezonu öncesinde, gemi personel maaşlarının ödenebilmesi, geminin sezona hazırlanması,

balık ağı satın almak ve diğer tüm ihtiyaçları için müvekkili şirketten avans kullandıklarını, kullandıkları avansların, avlayıp müvekkiline sattıkları balık bedellerinden mahsup edildiğini, ancak üst üste bir kaç sene balık sezonunun kötü geçmesi nedeniyle avansların kapanmadığını ve davalıların müvekkiline karşı borçlu kaldıklarını, sonrasında da geminin davalılar arasındaki husumet nedeniyle ...

Limanına bağlandığını ve çalışamaz hale geldiğini, neticede davalılar adına kayıtlı ... isimli gemi üzerine teminatsız ihtiyati tedbir konulmasına, davalı borçluların Silivri İcra Müdürlüğünün ...

E. sayılı icra takibinde 2.115.995,56 TL Tutarındaki alacağa yaptıkları itirazının iptaline, davalıların takip konusu borcu takip tarihi itibariyle işleyecek reeskont avans faiziyle ödemeye ve takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmelerine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılara ait Vergi ve İTO kayıtları celp edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava konusu; Taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı olarak davacı tarafça davalılar aleyhinde Silivri İcra Dairesi'nin .... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalı borçlular tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu görülmüştür.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlendikten sonra anılan kanunun 5.maddesinde ticaret mahkemelerinin kuruluşu ve hangi mahkemelerin ticaret mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.

Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Bu durumda eldeki davanın Asliye Ticaret Mahkemesince görülüp karara bağlanabilmesi için uyuşmazlığın, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması ve bu bağlamda tarafların her ikisinin birden tacir olması zorunludur. (Yargıtay 3. H.D.sinin 04.12.2017 gün ve 2016/9128 E- 2017/17010 K. sayılı kararı)

Somut olayda; Dosya içerisine celp edilen ticaret odası ve vergi dairesi kayıtlarından anlaşıldığı üzere; davalılar ... ile ...'ın tacir olmadıkları, esnaf (İkinci sınıf tacir) olduğu, ticari işletme usulüne göre defter tuttuğu, İTO kaydının bulunmadığı görülmüştür.

Bu nedenlerle uyuşmazlığın TTK da düzenlenen bir konudan kaynaklanmadığı gibi özel bir düzenleme ile uyuşmazlığın ticaret mahkemelerinin görev alanında bulunduğu belirtilmediği için davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

HMK' nın 114/1-c maddesi uyarınca görev dava şartıdır ve aynı kanunun 115.maddesine göre mahkemeler dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Bu durumda davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olması nedeniyle mahkememizin görevsizliğine ve mahkememiz yargı çevresinde (Her ne kadar hem görevsizlik hem yetkisizlik kararı aynı anda verilemeyecekse de, Bakırköy Ticaret Mahkemelerinin yargı sınırlarının Silivri Adliyesi yargı sınırlarını da kapsaması sebebiyle) bulunan davalıların adresi mahkemesi Silivri Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · ¸e-imzalı · Üye ... · ¸e-imzalı · Üye ... · ¸e-imzalı · Katip ... · ¸e-imzalı