Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/209 K.2024/30

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava dilekçesi ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; 17/03/2008 tescil tarihli ve .... ticaret sicil numaralı , ... Mahallesi .... Ada No 43 Başakşehir/İSTANBUL adresinde mukim , ... İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi “nin hissedarı ve müdürü olduğunu, Ortaklar Karar Defteri ve Ortaklar Pay Defterinin işyerinin mülk sahibi ile kira artışı nedeni ile aralarında çıkan anlaşmazlığın sonuçlanmaması, mülk sahibinin iş yerindeki eşyaları şirket merkezinden atması nedeniyle oluşan kargaşa esnasında kaybolduğunu, söz konusu nedenden dolayı ticari faaliyetimi devam ettirebilmesi adına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Huzurda görülen dava TTK'nın 82. maddesi uyarınca açılmış bulunan zayi belgesi verilmesi istemidir.

Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesine göre;

"Bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kâğıtlar hırsızlık veya yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziya uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerin yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir. Mahkeme, lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. Böyle bir vesika almamış olan tacir defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılır."

TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.

Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... E., ... K. Ve 07/03/2017 tarihli kararına göre;

"Mahkemece; davanın TTK'nın 82/7. maddesine göre zayii belgesi verilmesine dair dava olduğu, davacının ziyaı öğrendikten sonra 15 gün içerisinde iptal davası açması gerektiği, somut olayda davacının zıyaı 04/03/2015 tarihinde öğrendiği, yasal süre geçtikten sonra 21/08/2015 tarihinde davanın açıldığı ayrıca ticari defter ve belgelerin muhafaza edileceği yerin şirket merkezi olması gerektiği, davacının TTK'nun 82. maddesi uyarınca defterlerin saklanmasında gerekli dikkat özen ve ihtimamı göstermediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA"

Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 04/02/2008 tarih, ... E., ....K. sayılı ilamına göre;

"Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerekir. Zayi belgesi verilmesi istenilen defterin ne şekilde ve ne zaman zayi olduğuna dair somut bir iddia ve kanıt dahi sunulmamıştır. Davacı tacirin, defterin muhafazasında gerekli dikkat ve özeni göstermediğinden, ilk derece mahkemesince verilen red kararı isabetlidir."

İstanbul BAM .... Hukuk Dairesi'nin E. ..., K. ... sayılı kararına göre;

"Somut uyuşmazlıkta dava dilekçesinde, davacı şirkete ait karar defterinin tek ortağı olan .... 'in vefatından sonra yaşanan karışık olaylar ve şirket merkezinin taşınması sırasında zayi olduğu, yaşanan olayların mücbir sebep oluşturduğu, defterin zayii olduğunun tespiti üzerine gazetede ilan verildiği belirtilmiş, başkaca bir iddia ileri sürülmeyip, başkaca bir delil sunulmamıştır.

Buna göre davacı tarafından ileri sürülen yaşanan olağanüstü olayların ne olduğu açıklanarak mücbir sebep oldukları ispat edilmediği, şirket ortağının vefatı ile şirket merkezinin taşınması ise mücbir sebep teşkil etmediğinden, davacının ticari belgelerin saklanması hususunda gerekli dikkat ve özeni göstermediği, yeterli muhafaza tedbirlerini almayarak kusurlu davrandığı ve TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi için gerekli koşulların oluşmadığı anlaşılmakla Mahkemece davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir."

İstanbul BAM ... Hukuk Dairesi'nin E. ..., K. ... sayılı kararına göre;

"Tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi gerekmektedir. Tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği hallerde zayi belgesi verilmesi talep edilemez. Davacı vekili taşınmanın pandeminin etkileri nedeniyle vuku bulduğunu ileri sürmüş ise de; pandeminin olumsuz etkileri nedeniyle ekonomik sebeblerle taşınmak zorunda kalınması ile ticari defterlerin taşınma sırasında kaybolma hali kanunda harici bir etken ile gerçekleşmiş olsa dahi önlenmesi mümkün olmayan mücbir sebeb olarak kabul edilemeyeceğinden zayii belgesi talep koşullarının bulunmadığı sonucuna varılmaktadır."

Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirket yetkilisi tarafından mahkememiz huzurunda dava konusu evraklarının kargaşa esnasında kaybolduğu beyan edilmiştir. Tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi gerekmektedir. Tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği hallerde zayi belgesi verilmesi talep edilemez.

Davacının talep dilekçesinde belirttiği hususların mücbir sebep teşkil etmediği; davacının ticari belgelerin saklanması hususunda gerekli dikkat ve özeni göstermediği, yeterli muhafaza tedbirlerini almayarak kusurlu davrandığı ve TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi için gerekli koşulların oluşmadığı anlaşılmakla (aynı yönde kararlar için bknz. İstanbul BAM 13. Hukuk Dairesi'nin E. 2023/1298, K. 2023/1444.

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi'nin E. 2024/297, K.2024/249) açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... ¸E-imza Hakim ... ¸E-imza