Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/1119 K.2025/1069

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Nedeni İle Bono İptali davasının dosya üzerinde yapılan incelemesi sonunda,

TALEP

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkillerinin 17 Şubat 2024 tarihinde Bakırköy .... Noterliğinin ... yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde 6306 Sayılı Kentsel Dönüşüm Kapsamında Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi'ne Ek Sözleşmeyi .... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Adi Ortaklığı ile tanzim ettiğini, iş bu sözleşme kapsamında müvekkillerinin 5. Kat 12 numaralı dairelerinin 6306 Sayılı Kanun kapsamında yenilenmesi hususunda ...

İnşaat ile anlaşma sağladıklarını, bu anlaşma kapsamında ödeme bedellerini belirli kılmak adına 9 adet senet (bono) tanzim edildiğini, müvekkilleri ile ... İnşaat arasında akdedilen bu senetler (bonolar).

9 adetten oluşmakta olup bir adet senet 316.300-TL bedelli ve geri kalan sekiz adet senet ise 79.076,25-TL bedelli olduğunu, ilgili senetlerin ödemeleri temin etmek maksadıyla sözleşmeye destekleyici belge olarak oluşturulmuş ancak her iki tarafa da teslim edilmemesi hususunda tarafların anlaşmış olduklarını, bu nedenle senetlerin, yediemin sıfatı ile vekil ...'a teslim edildiğini, müvekkillerinin malik olduğu apartmandaki diğer maliklerden bazılarının da senetleri aynı şekilde vekil olarak taraflarına teslim edilmişse de daha sonrasında tüm aramalara rağmen müvekkillerine ait bonoların bulunamadığını,

her ne kadar bahsi geçen senetler (bonolar) üzerinde düzenleme tarihi, ödeme tarihi ve lehtar bilgisi alanları doldurulmamış olsa da ve bu halleri ile geçerli bir senet (bono) vasfını taşımıyor olsalar da söz konusu bonoların kötü niyetli şahısların eline geçmesi halinde paraya çevrilebileceği ve müvekkillerinin zarara uğrayabileceğinden senetlerin (bonoların) ödemeden meni ile iptaline karar verilmesi istemi ile mahkemeye başvurulması zorunluluğu hasıl olduğunu beyan ederek,

1 adet 316.300-TL ve 8 adet 79.076,25-TL bedelli, üzerlerinde düzenleme tarihi, ödeme tarihi ve lehtar bilgisi bulunmayan bonoların iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; TTK.md.818/1-s md.delaleti ile 757.md uyarınca açılmış olan kıymetli evrak niteliğindeki bono iptali talebinden ibarettir.

Dava, hasımsız açılan zayi nedeniyle bono iptali istemine ilişkin olup talep, 6100 sayılı HMK'nın 382'nci maddesinde sayılan çekişmesiz yargı işlerindendir.

Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 24.10.2018 tarih ve 2017/975 Esas, 2018/6640 Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere; TTK'nın 778/1-ı maddesi yollamasıyla TTK'nın 759/2. maddesine dayalı, bononun zayi nedeniyle iptali talebinde, TTK'nın 759/2. maddesinde iptal isteminde bulunan kişinin, bono elinde iken ziyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir.

TTK'nın 776. maddesinde bonoda bulunması gereken unsurlar düzenlenmiştir. Unsurların bulunmaması halinde ne şekilde tamamlanacağı devam eden maddede düzenlenmiştir. TTK'nın 778/2-f maddesi atfıyla bonolara da uygulanan TTK'nın 680. madde hükmü uyarınca bononun kısmen doldurulmuş ya da sadece imzalanmış olarak tedavüle çıkarılması mümkün olup, bu eksiklik senedin ibrazına kadar tamamlanabilir. Bu nedenle, keşideci imzası dışında tüm unsurları boş bir bononun düzenlenmesi mümkün olup, bu bononun doldurularak zorunlu unsurları tamamlanmak suretiyle kambiyo senedi vasfıyla işlem yapılması her zaman mümkündür (Yargıtay 11.HD.nin 2014/18986E,2015/4772K Sayılı ilamı).

Talep edenlerin bonoların imzalanmak sureti ile yediemin sıfatı ile vekil ...'e teslim edildiğine ilişkin beyan karşısında, 6102 sayılı TTK'nın 778/2-f bendinin atfı ile bonolarda da uygulanması mümkün olan aynı Kanunun 680'inci maddesi uyarınca açık bono düzenlenilebilecek olması karşısında anılan eksikliklerin sonradan doldurulması mümkün olup, belirtilen hususları eksik olarak kaybedilen bononun zayi edilmesi halinde, iptalinin istenmesi de olanaklı bulunmaktadır.

Talep dilekçesinde ve 25/12/2025 tarihli beyan dilekçesinde de bonoların borçlusunun talep edenler olduğunu beyan etmiştir.

Bonoyu düzenleyen ve ödemekle yükümlü olan kişi 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanun'unda "keşideci" olarak ifade edilmiş 6102 sayılı TKK kapsamında "düzenleyen" kelimesi ile ifade edilmiştir.

Bu takdirde talep edenlerin bonoyu düzenleyen borçlular/ keşideci/ düzenleyen oldukları anlaşılmakla bonoların iptalini isteyip isteyemeyeceği yönünde bir inceleme yapılmalıdır.

TTK.757-764.maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m)

Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı hamile tanınmış bir hak olup, keşidecinin işbu davayı açma hakkı bulunmadığından, davacının aktif husumet ehliyeti yoktur. (Yargıtay 11. HD’nin 30.10.2017 t.li, 2016/8896 E. – 2017/5853 K. sayılı kararı)

Dosya tüm deliller ile birlikte somut olay bakımından incelendiğinde; talebe konu bonoların yalnızca imzalarının olması durumunda Yargıtay 11.HD.nin 2014/18986E,2015/4772K Sayılı ilamında da belirtildiği gibi diğer unsurları boş bir bononun düzenlenmesi mümkün olup, bu bononun doldurularak zorunlu unsurları tamamlanmak suretiyle kambiyo senedi vasfıyla işlem yapılması her zaman mümkündür.

Ancak talebe konu bonoların borçulaları/düzenleyenleri/ keşidecilerinin talep edenler olduğu, 6102 sayılı TTK'nın 757. ve devam eden maddeleri gereğince zayi nedeniyle bono iptal davası açma hakkının hamile tanınmış bir hak olduğu, keşidecinin bu hükme dayanarak iptal davası açma hakkı bulunmadığı, davacılar/talep edenlerin de ihtilaf konusu bonoların keşidesi olduğundan 6102 sayılı TTK'nın 757 vd. maddelerine dayanarak bono iptali davası açamayacağı anlaşılmakla aktif husumetinin bulunmadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalı Hakim ... · ¸e-imzalı