Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/326 K.2025/338

G. K. YAZILDIĞI TARİH : 18/04/2025

Davacı tarafından mahkememizde açılan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde. Müvekkili şirkete ait "... Mah. ... Cad. Bakırköy/İSTANBUL" adresindeki .... isimli, .... ticaret sicil no'lu ticari işletmede meydana gelen hırsızlık vakası sonucu müvekkili şirkete ait bazı eski tarihli ticari defterlerin, malzemelerin ve pay defterlerinin çalındığını, işletme ortaklarından ...

15.11.2023 tarihinde işletmenin depo bölümünü kontrol ederken depo kapısının kilidinin kırıldığını, içerisinin dağıtıldığını, bazı malzemeler ile birlikte pay defterinin tutulduğu karton kutunun yerinde olmadığını fark ettiğini, işletme ortağı .... aynı tarihte ... Polis merkezine giderek ifade verip şikayetçi olduğunu, müvekkilinin şikayeti akabinde Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ....

Soruşturma Numaralı dosyası nezdinde soruşturma başlatıldığını, müvekkili şirketin söz konusu olayda bir kusurunun bulunmadığını, deponun kapısının kilidi kırılarak içeri girildiğini, müvekkili şirketin her daim defter tutma ve saklama yükümlülüğüne uygun hareket ettiğini, müvekkili şirketin mağduriyetinin daha fazla artmaması amacıyla mahkemeden müvekkili şirkete pay defterleri ve sair belgelerin zayi belgesinin verilmesini talep etmiştir.

Dava dilekçesi, ticaret sicil kayıtları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;

Talep, 6102 sayılı TTK' nın 82/7. maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6100 sayılı HMK' nın 137. maddesi kapsamında uyuşmazlık konusu: Davacı şirketin talebinin haklı ve süresinde olup olmadığı ile zayi belgesi verilmesi şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı görülmüştür.

İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtları incelendiğinde; davacı şirketin ... sicil numarasında kayıtlı ... SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ' nin adresinin, ... Cad. .... Yeşilköy Bakırköy/İSTANBUL olduğu görülmüştür.

Davacı şirketin merkezinin mahkememiz yetki sınırlarında olması nedeniyle uyuşmazlığın niteliğine göre; 6102 sayılı TTK' nın 82/7. maddesi gereğince, işbu davaya bakmaya mahkememiz kesin yetkili olup, dava 6102 sayılı TTK' nın 1521. maddesi gereğince basit yargılama usulünce incelenip sonuçlandırılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla, tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibrazı hususunda zorunluluk getirilmiştir.

Bu madde hükmüne göre tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve belgeler, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle kanuni saklama süresi içerisinde zayi olursa, tacir 30 günlük süre içerisinde bu hususta mahkemeye başvurarak kendisine belge verilmesini talep edebilir. Maddede yer alan “gibi” sözcüğü açıklanan olayların sınırlı sayılı olmadığını göstermektedir. Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerektiği gibi, olayın şüpheden uzak bir şekilde meydana geldiğine mahkemenin kesin kanaat getirmesi de gerekmektedir.

Zayi belgesi talebi çekişmesiz yargı işi olduğundan, 6100 sayılı HMK' nın 385/2. maddesi uyarınca, çekişmesiz yargı işlerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça resen araştırma ilkesi geçerlidir (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 19.12.2024 Tarih ve 2024/1329 E. - 2024/1922 K. sayılı ilamı).

Davacının iş bu yargılama dosyasındaki talebinin aynısının, Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. - ... K. sayılı dosyasında da talep ettiği; yargılama sırasında feragat dilekçesi verdiği ve talebin feragat nedeniyle reddine karar verildiği görülmüştür.

Somut olayda; davacı vekili, dava dilekçesinde müvekkili şirketin pay defterinin 15/11/2023 tarihindeki hırsızlık olayı neticesinde çalındığının fark edildiğini belirtmiştir. Bu tarihten itibaren 30 gün içerisinde zayi talebinde bulunması gerekmektedir. 17/04/2025 dava tarihi itibariyle 30 günlük yasal hak düşürücü sürenin dolduğu anlaşılmış olup, tüm dosya kapsamı doğrultusunda davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 07.03.2024 Tarih ve 2024/254 E. - 2024/384 K. sayılı ilamı).

Başkan .. · ¸e-imzalı · Üye ... · ¸e-imzalı · Üye ... · ¸e-imzalı · Katip ... · ¸e-imzalı