Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/819 K.2025/770

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin maliki olduğu ..... plakalı tırda 24.12.2024 tarihinde yağ kaçağı tespit ettiğini, aracın yetkili servise teslim edildiğini, yapılan incelemede döküm hatası kaynaklı teknik bir arıza bulunduğunun belirlendiğini, bu sorunun kullanıcı hatasından değil üretim kusurundan kaynaklandığını, tamirin 29 gün sürdüğünü ve müvekkilinin bu süreçte aracını kullanamadığı için kazanç kaybına uğradığını, aracın 22.01.2025’te servisten çıktığını,

..... yetkililerinin mağduriyetin kabulü niteliğinde 600 Euro değerinde bakım paketi teklif ettiğini ancak müvekkilinin zararın bu teklifle karşılanamayacağını belirterek teklifi reddettiğini, arabuluculuk süreci başlatıldığını ancak anlaşma sağlanamadığını, müvekkilinin tır taşımacılığı ile geçimini sağladığını ve son iki ayda yaklaşık 1 milyon TL’lik fatura kestiğini, ortalama günlük kazancın bilirkişi raporu ve tanık beyanları ile belirleneceğini, kullanıcı hatası olmadığı için tamir bedelinin kendisinden alınmadığını, bu durumun da davalı tarafın sorumluluğunu gösterdiğini,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı taraf cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkili mahkemede açılmadığını, dosyanın Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, müvekkili şirketin dava konusu aracın satıcısı değil üreticisi olduğunu ve satıcı ile davacının arasındaki alım‑satım ilişkisinin tarafı olmadığını, bu nedenle pasif husumet yokluğu itirazında bulunduklarını, davacının şikayet konusu kazanç kaybını belirsiz alacak davası olarak açmasında hukuki yarar bulunmadığını, alacağın miktarının dava dilekçesinde yer alan son iki aylık yaklaşık 1 milyon TL’lik fatura verileri ile tam ve kesin olarak belirlenebileceğini,

belirsiz alacak davası şartı olan hukuki yararın mevcut olmadığını, dava dilekçesinde yer alan bilgilerin belirsiz alacak nitelemesi için gerekli koşulları taşımadığını, ayıp ihbar sürelerine riayet edilmediğini, TTK ve TBK’da öngörülen bildirim yükümlülüklerinin yerine getirilmediğini, hak düşürücü süre itirazını, ayrıca TBK’da öngörülen iki yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, zamanaşımı itirazını, ayıplı aracın serviste kaldığı 29 takvim gününün kamyonetler için azami öngörülen 45 iş gününü aşmadığını, onarımın makul ve kısa bir sürede ücretsiz olarak tamamlandığını,

davacının servis süresi boyunca uğradığı iddia edilen kazanç kaybını somut ve net bir şekilde ispat edemediğini, sunulan fatura bedellerinin brüt hasılatı gösterdiğini ancak net kazanç kaybını ortaya koymadığını, müvekkilin onarım yükümlülüğünü eksiksiz yerine getirmesinin sorumluluk kabulü anlamına gelmediğini, davacı tanık beyanları ve teknik bilirkişi raporu öncesi zarar miktarının kesinleşemeyeceğini, tüm bu itirazlar ve beyanlar ışığında davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kazanç kaybından kaynaklanan tazminat isteminden ibarettir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlendikten sonra anılan kanunun 5. maddesinde ticaret mahkemelerinin kuruluşu ve hangi mahkemelerin ticaret mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.

Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... Esas, ..... Karar, 07/12/2021 tarihli "Davalıya ait aracın sicil kaydında ticari amaçla yazması, aracın kullanım amacının ticari olması ve şehirler arası yük taşımacılığı işinde kullanılması; yukarıda şartları yazıldığı şekliyle davayı ticari dava yapmaz. Arabanın kullanım amacının ticari - yük nakli olması, mahkemenin görevini belirleyemez.

Yine esnaf işletmesi olup da, ticari amaçlı yük taşımacılığı yapılması ve yine aracın sicil kaydında da ticari amaçla yazması da mümkündür. Burada asıl olan tacir olunup olunmamasıdır. Bizim yargılamamızda bu husus yoktur.

Bu nedenle ticari ilişkinin karşı tarafı olan gerçek kişi davalının tacir sayılmasının mümkün olmadığı, uyuşmazlığın TTK da düzenlenen bir konudan kaynaklanmadığı gibi özel bir düzenleme ile uyuşmazlığın ticaret mahkemelerinin görev alanında bulunduğu belirtilmediği için davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması" gerekçesiyle verilen görevsizlik kararı, İstanbul BAM ...... Hukuk Dairesi'nin ..... Esas, ......

Karar, 23/03/2023 Tarihli kararı ile, "Türk Ticaret Kanunun 3. maddesinde ise, ” Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.” düzenlenmiştir. Bir hukuki işlemin veya fiilin TTK'nın kapsamında kaldığının kabul edilmesi için yasanın amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen bu kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bir hukuki işlemin veya fiilin olması gerekir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklandığı, davacının tacir olan ticari şirket olduğu ancak davalının tacir olduğuna dair dosyada delil bulunmadığı, yapılan araştırmaya göre vergi kaydı ve diğer kayıtlara göre esnaf faaliyeti kapsamında kaldığı, bu haliyle uyuşmazlığın haksız fiile dayalı tazminat davası olduğu anlaşıldığından, davanın genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekçesi ile kabul edildiği görülmüştür.

Davacıya ait aracın sicil kaydında ticari amaçla yazması, aracın kullanım amacının ticari olması; yukarıda şartları yazıldığı şekliyle davayı ticari dava yapmaz. Arabanın kullanım amacının ticari - yolcu nakli olması, mahkemenin görevini belirleyemez. Yine esnaf işletmesi olup da, ticari amaçlı nakil yapılması ve yine aracın sicil kaydında da ticari amaçla yazması da mümkündür. Burada asıl olan tacir olunup olunmamasıdır. Bizim yargılamamızda bu husus yoktur.

Dosya içerisine celp edilen ticaret odası ve vergi dairesi kayıtlarından anlaşıldığı üzere; davacı ...... 'ın tacir olmadığı, ticaret sicil kaydının bulunmadığı, işletme hesabına göre defter tuttuğu görülmüştür.

Davacının tacir olmadığı göz önünde bulundurulduğunda uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

Asliye hukuk mahkemesi ile ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki TTK' nun 5/3.maddesi uyarınca görev ilişkisidir. Göreve ilişkin usul kuralları HMK'nun 114/1-c maddesi uyarınca dava şartıdır. 6100 sayılı HMK'nın 115/2.maddesi gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine ve görevli Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak, yazılı şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ..... · ¸e-imza · Hakim ..... · ¸e-imza