Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/1735 K.2018/217

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili Tire Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatı ile Asliye Hukuk Mahkemesine verdiği dava dilekçesinde ; müvekkilllerinin davalı taraftan ... 'de faaliyet gösteren ... Fırını Unlu Mamullerine,1 adet ...

Marka ekmek dilimleme makinesi 1 adet ham yuvarlama makinesi, 1 adet hamur kesme tartma makinesi satın aldığını, bu makineler karşılığı karşı tarafa,5.000 TL nakit verildiğini, geri kalan 5000 TL için Finansbank ... şubesinin 30.06.2013 keşide tarihli çekin düzenlenip verildiğini, makinelerin toplam maliyetinin 10900 TL olduğunu, arıca eksi makinelerin (bedeli 2.700 tl olan makineler) karşı tarafa alacaktan düşmesi için verildiğini, satın alınan bu makinelerden hamur yuvarlama, kesme, tartma makinelerinin bozulduğunu, yuvarlama, kesme-tartma makinelerinden gerekli randıman alınamadığını,

ekmek yuvarlama ve kesme-taartma makinesinin 2 kere bozulduğunu ve firma yetkililerinin tamir ettiğini, fakat bu tamirlere rağmen, makinelerden ekmek yuvarlama ve kesme-tartma makinesinin tekrar 3. kez bozulduğunu, firma ile yapılan telefon görüşmesinde arızanın meydana gelmesinin büyü aksaklıklara ve zararlara yol açtığının bildirilmesine rağmen davalı taraf bu konu ile ilgilenmediğini, karşı tarafa ihtar çekildiğini, çekilen bu ihtara herhangi bir cevap verilmediğini, ihtarda malların karşı tarafça geri alınması ve ödenen bedelin geri iadesinin istendiği,

müvekkilinin başka bir firmadan makina satın almak zorunda kaldığını, bu nedenle seçimlik haklar çerçevesinde makinaların iadesiyle yapılan ödemelerin geri ödenmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili davaya cevap dilekçesi ile; davacı tarafın davalı ...'a ait firmadan ........ekmek dilimleme makinesi, hamur kesme tartma makinesi ve hamur yuvarlama makinesini sipariş etmiş ve firma sahibi ...'ın ustaları tarafından mal teslimatı için davacı yana ait fırına gidildiği,

ilgili makiler araçtan indirilip fırına yerleştirildiği sıra da davacı yan tarafından ekmek dilimleme makinesinin yüksek olduğu bahane edilerek istemediğini, değiştirilmesini olmaksa iade alınmasını ifade ettiğini, bunun üzerine davalının ekmek dilimleme makinesini ... marka ekmek dilimleme makinesi ile değiştireceğini beyan ederek ilgili makineyi aras kargo aracılığı ile davacı yana göndermiş olduğunu,

ilgili makinelerin tamamiyle çalıştırılıp hazır vaziyette davacı yanın kullanımına bırakıldığı ancak davacı tarafın KDV ödemek istemediğini beyanla ilgili satışlara ilişkin fatura kesilmemesi konusunda ısrar ve dayatmada bulunarak 5.000,00 TL nakit ve gerisini de 30/06/2013 keşide tarihli 5.900,00 TL bedelli çek vererek ödemek istediğini, müvekkilinin ise çeke ilişkin kısım ile ilgili tutar üzerinden fatura kestiğini, aradan kısa bir süre geçtikten sonra davacı tarafın hamur kesme tartma makinesi ile hamur yuvarlama makinesinin arızalandığını,

davalı firmaya iletmiş olup davalı firmanında makinelerin arızasının giderilmesi için ustalarını davacı işyerine gönderdiğini, davalı firma ustalarının yapmış olduğu tamiratta ilgili makinelerin yağsız kullanılmasından dolayı arızalandığının tespit edilidği ve davacı yanın bu konuda uyarıldığını, tüm bu uyarılara karşı ilgili makinelerin yine yağsız kullanımından ötürü arızalanmış olup 2. Kez davalı fırma ustaları tarafından ilgili makinelerin tamir edildiğini,

davacı tarafın buna rağmen Bornova 4. Noterliğinin 21/06/2013 tarih ................ yevmiye nolu ihtarnamesi ile davalı taraftan satın alınan hamur kesme tartma makinesi ve hamur yuvarlama makinesinin bozulduğunu ve iki kez tamir edildiğini, bu defa 3. Kez bozulduğundan satım ilişkisini feshettiğini, malların geri iadesi ile ödemelerin iadesini talep ettiğini, müvekkilinin ise haklı bulunduğundan ihtara herhangi bir cevap vermediğini, davacıya satışı yapılan makinelerden ekmek dilimleme makinesinin dava tarihi öncesinde istenilen başka bir ürün ile değiştirilmesi diğer iki makinenin ise iki kez tamir edilmiş olup,

arızanın makinesinin üretiminden kaynaklı değil kullanıcıların makineleri yağsız çalıştırmasından kaynaklı olup bu hususların da yapılacak inceleme ile anlaşılacağını anılan nedenlerle açılan dava yerinde olmayıp davanın reddine, davacı aleyhine % 20 den aşağı olmayacak şekilde kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiş, bilahare davalı vekili vekillikten çekilmekle sonraki tebligatlar davalı asile yapılmıştır.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, Menfi Tespit davası olup, davacı davalı yandan satın aldığı 3 adet makinenin ayıplı olduğundan bahisle iadesi ile bedellerinin kendisine iade edilmesini talep etmiştir.

Davalı tarafça ... ilçesinde fırın işyeri işleten davacıya 1 adet ekmek dilimleme makinesi ile hamur kesme tartma makinesi ve hamur yuvarlama makinesi olmak üzere 3 adet makineleri teslim ettiği, davacı tarafça ise bu teslim karşılığında 5.000,00 TL nakit 5.900,00 TL çek bedeli olmak üzere 10.900,00 TL ve de elinde bulunan eski makinelerin bedeli 2.700,00 TL sayılmak sureti ile bu bedelden düşülmek sureti ile anlaştıklarını beyan etmiş olup, davalı tarafça da 5.000,00 TL nakit ve 5.900,00 TL lik çek alındığı,

ödeme hususlarında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı anlaşılmış olup, 10.900,00 TL satış değeri gösterilerek davanın da 11.000,00 TL üzerinden açıldığı anlaşılmış olup her ne kadar davacı tarafça elinde bulunan eski makinelerin davalı tarafa 2.700,00 TL bedele sayılmak sureti ile teslim edildiği belirtilmiş ise de davacı ... davalı arasındaki alım ve satımın kayıt dışı yapılması nedeni ile davacının Demirbaş kayıtlarında da bir giriş ve çıkış bulunmaması nedeni ile eski makinelerin davalı tarafa 2.700,00 TL bedel karşılığında verildiği konusundaki iddiaları taraf kayıtlarından tespit edilememiş olup, bu husus ispat olunamamıştır.

Davaya konu edilen 3 adet makinelerden ekmek dilimleme makinesinin davacı yana teslimi sonrasında ... marka ekmek dilimleme makinesinin beğenilmemesi sebebi ile iade alınarak dava tarihi öncesinde ... marka ekmek dilimleme makinesi ile değiştirildiği davalı tarafça beyan edilmiş olup, devam eden yargılama sırasında bu husus davacı tarafça da kabul edilmiş olmakla davacı yanın bu makina yönünden taleplerinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Hamur kesme tartma makinesi ve hamur yuvarlama makinesi bakımından ise makinelerin ilk kullanımını sonrasında arıza geçirmesi nedeni ile 2 kez davalı tarafça servis hizmeti kapsamında tamiratlarının yapıldığı anlaşılmış olup, makinelerin istenilen şekilde çalışıp çalışmadığı, makinelerde bir ayıp bulunup bulunmadığı, var ise ayıbın gizli ayıp olup olmadığı, üretim hatası ya da kullanım hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı,

makinelerin kesintisiz surette en az 5 -6 saat arası ya da tam günlük bir üretim süresince kesintisiz olarak çalıştırılmaları sureti ile tam olarak tespit edilmesi ile makinelerin kapasitelerinin üzerinde bir kullanımlarının olup olmadığı, gerekli bakım ve kullanım koşullarının davacı tarafça yerine getirilip getirilmediği hususlarının da mahallinde uygulama yapılmak sureti ile tespit edilip denetlenmesi ve aynı hususların davacı yana ait ticari defter ve kayıtlar üzerinden araştırılması yönünden İzmir ...

Nöb. Asliye Hukuk Ticaret mahkemesine talimat yazılarak mahkemece reesen seçilen SMMM bilirkişi ........... ve Mak. Müh.

Bilirkişi .................. aracılığı ile inceleme yapılarak 23/01/2017 tarihli kök rapor ve 29/12/2017 tarihli ek raporlar dosyamız içerisine ibraz edilen yapılan detaylı teknik incelemeler ve denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunan bilirkişi raporları ile makinelerin davacı elinde çalıştırılmadığından 30/05/2013 ile 21/06/2013 tarihleri arasındaki kullanımdan sonraki dönemlerde atıl bir şekilde işletmenin dışında açık havaya maruz tutularak bırakıldığı ve kullanılmadığı,

bu hali ile makinelerin çalıştırılmasının ve çalıştırıldıktan sonra mahkemece istenilen hususlarda ayıplı olup olmadığı ve makinelerdeki arızanın üretim kaynaklı ya da kullanıcı hatasına bağlı olup olmadığı hususlarının irdelenemediği, bilirkişi ek raporu sonrasında makinelerin genel bakımları yapılarak çalıştırılmaya uygun vaziyette davacı tarafça hazır tutulması istenilmiş, ikinci kez yapılan keşif sırasında makinelerin elektrik bağlantıları yaptırılmış olmakla birlikte diğer bakım ve onarımları yapılmadığı, hamur taşıma paletlerinin şişkinliği, kuruyan hamurların mekanik askamı tıkaması,

paslanmış yıpranmış kısımlarının değiştirilmemesi nedeni ile makinelerin hamur ile birlikte çalıştırılmasının mümkün olmadığı yeniden bildirilmiş olup, bilirkişi heyetince tarafların ve dosya içerisine alınan tanık beyanlarının ve makinelerin görünen durumlarının izlenmesi ve gözlemlenmesi sonucunda hamur kesme tartma makinesinin manuel kullanıma tabii olup eksik tartma gerekçesinin üretim değil makine üzerindeki ayarlarla düzeltilebilecek bir durum olup, makine ayıbının bulunmadığı belirtilmiş, hamur yuvarlama makinesinin durmuş olmasının teknik sebebinin ise kesin olarak tespit edilememiş olup,

keçe ilavesi sureti ile davacı tarafça yapılan modifiye işlemi ile kullanılmasının mümkün olduğu hususu makine ayıbının bulunabileceğini gösteriyor ise de, bunun makinenin hali hazırda çalıştırılamaması nedeni ile tam bir tespitinin yapılamadığı, makinenin yağsız kalması nedeni ile parça kırılması ve ayar kontrolünün yapılmamış olmasının da kullanıcı hatasına bağlı olduğu bildirilmiş olup, yapılan tüm incelemeler kapsamında davacı yanın makinelerin ayıplı bulunduğunu ispat edememiş olması nedeni ile yerinde görülmeyen davanın reddine karar vermek gerekmiş hüküm aşağıdaki şekilde tesis olunmuştur.

Katip ... Hakim ...