Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/313 K.2018/465

Mahkememizde görülen davanın açık yargılamasında,

DAVACININ TALEBİ

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacı şirketin Bursa'da faaliyet gösterip yaptığı tasarımlarını ve ürünlerini Amerika'ya ihraç ettiğini, ihraç olunan ürünlerin Amerika'daki müşterisine ulaşması için davalı taşıma şirketi ile çalışmaya başladığını, 24/12/2006 tarihinde karşı ödemeli ve ekspres olarak 11 parça ahşap, cam ve metalden oluşan mobilya ürünlerinin özel paketlenerek ve paketler üzerine kırılabilir uyarısı yazılarak adrese teslim şartı ile davalı şirkete verildiğini, taşıma ücreti olarak davalı şirkete 15/02/2006 keşide tarihli, 2.500,00 TL bedelli, 24/02/2006 keşide tarihli, 5.000,00 TL bedelli, 28/02/2006 keşide tarihli,

1.500,00 TL bedelli, 06/03/2006 keşide tarihli, 5.000,00 TL bedelli, 15/03/2006keşide tarihli, 5.000,00 TLbedelli, 23/03/2006 keşide tarihli, 1.730,00 TL bedelli, 27/03/2006 keşide tarihli, 1.500,00 TL bedelli, 07/04/2006 keşide tarihli, 2.370,00 TL bedelli 8 adet çek verildiğini, buna karşılık davalının 11 adet taşıma paketinden 3 adedinin yanlış adrese gönderildiğini, bu nedenle teslimatın 3 ay sonra yapıldığını, ancak ürünlerin hasarlı ve kullanılmaz olduğunu, 7 numaralı 1 adet paketin geç teslim nedeni ile siparişinin iptal edildiğini, 4,6,8,9,10,11 numaralı 6 adet paketin zayi edilerek müşteriye teslim edilemediğini,

bu nedenle siparişlerin iptal edildiğini, taşıma ücreti olarak davalıya verilen çeklerden ilk 3 sıradaki 9.000,00 TL bedelli 3 adet çekin ödendiğini, 4,5,6,7.

Sıralardaki 4 adet çek iptal edilerek yerine 18/05/2006 keşide tarihli,5.000,00 TL bedelli, 30/05/2006 keşide tarihli, 6.730,00 TL bedelli, 15/06/2006 keşide tarihli, 1.500,00 TL bedelli 3 adet çek verildiğini, bu çekler ile ilgili Bursa 11. İcra Müdürlüğünün 2006/... esas sayılı takip dosyasında müvekkili aleyhine icra takibi yapıldığını, icra takibinden ve çeklerden dolayı davalı şirkete 24.600,00 TL tutarında borçlu olmadığının tespitine, ödenen 9.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren yürütülecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ CEVABI

Davalı taraf ise davanın reddini savunmakta, davalı şirketin, sistemli ve düzenli taşımacılık yapan firma olup, davacıya ait 11 paketten ibaret ve fatura değeri 765,00 USD olan M3053746809 konşimento numarası ile 24/12/2005 tarihinde alıcı ödemeli olarak Amerika'daki adrese teslim göndermeli olarak paketlerin kendilerine teslim edildiğini, paketlerin 28/12/2005 tarihinde Amerikan Gümrüğüne girdiğini, paketlerin Amerikan Gümrük Yönetmeliğine göre gümrükte incelemeye alındığını, davacının istemi ile gönderilen ürünlerin 20/01/2006 tarihine kadar gümrükte bekletildiğini,

20/01/2006 tarihinde taşınan ürünlerin teslimi konusunda davacı tarafından talimat yazısı gönderildiğini, taşımanın gönderici ödemeli ve adres değişikliği yapıldığını, bu nedenle ürünlerin ancak 10/02/2006 tarihinde gümrükten çekildiğini, 11 adet taşıma paketinden 10 adedinin gönderilen kişilere teslim edildiğini, buna dair teslim tarihi, teslim alan kişiyi gösterir teslim tutanaklarının sunulduğu, sadece W 2915 alıcı istemediğinden teslim edilemediğini, ancak taşıma işinin yapıldığı, davacı tarafından taşıma paketlerinin kaybedildiği, geç teslim edildiği, hasara sebebiyet verildiği,

iddialarının yerinde olamadığını, 11 adet gönderinin faturasının 26/01/2006 tarihli ve 20.588,60 TL olduğu, bu nedenle verilen 15.600,00 TL bedelli çek bedellerinin ödenmediğini, çeklerin tahsili için Bursa 11.İcra Müdürlüğünün 2006/... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, takibin ihtiyati tedbir kararı ile durdurulduğunu, tedbir kararının yerinde olmadığını, dava dilekçesinde ileri sürülen çeklerin tamamının dava konusu taşıma ile ilgili olduğuna dair kanıt ve belge sunulmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

DELİLLER ve GEREKÇE: Derdest dava taşıma sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit ve istirdat davasıdır. Yukarıda özetlenen uyuşmazlık sebebiyle mahkememizde yargılama yapılarak 24/01/2013 gün ve 2006/134 E. 2013/17 K. Sayılı ilamla davanın reddine karar verilmiştir. Bu hüküm temyiz edilmekle Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 11/06/2014 gün ve 2013/9761 esas sayılı ilamıyla bozulmuştur.

Bozma gerekçesinde, "davacının geç ve eksik teslim iddiası bulunduğu, bu konulardaki ispat külfetinin davalı tarafta olduğu, davalının eksik teslim edilen iki kap eşya sebebiyle gecikmenin davacıdan kaynaklandığını ileri sürdüğünü, yeni bir bilirkişi raporu alınarak navlun ücretine yönelik istirdat ve menfi tespit taleplerinin değerlendirilmesi gerektiği, bu konuda alınan raporun yetersiz olduğu" görüşüne yer verilmiştir.

Mahkememizce bozmaya uyularak yargılamaya devam edilmiş ve bozma ilamında gösterilen sebepler doğrultusunda yeni bir bilirkişi raporu alınmıştır.

Bozma sonrasında alınan 24/05/2016 havale tarihli raporda taşıma konusu her bir malın teslimi süreci değerlendirildikten sonra taşımacının kararlaştırılan sürede teslim etmemekten kaynaklanan sorumluluğu bulunacağı açıklanmış, mevcut deliller kapsamında davacının taşıma işini geciktirdiği, bu gecikmenin davalının da kabulünde olduğu bu sebeple gecikme cezası uygulanabileceği belirtilmiştir. Bu rapor sonucu ve gerekçeleri itibariyle yetersizdir.

Her şeyden önce zarar miktarı hesaplanmamıştır. O halde yeni bir rapor alınması uygun olacaktır. Bu amaçla İstanbul Ticaret Mahkemeleri aracılığıyla oluşturulan bir heyetten 05/09/2017 tarihli rapor alınmıştır. Bu rapor davalının üstlendiği her bir taşıma işini ayrı ayrı değerlendirmiş, taşıma ve teslim sürecinde ortaya çıkan aksaklıkların sebeplerini göstermiştir. Raporda bozma ilamında ortaya konulan hususlara da temas edilmiştir.

Taşıma için teslim edilen 11 paketten 8'i alıcısına teslim edilmiştir. Ancak 3 paketin teslimine ilişkin yeterli bilgi yoktur. Keza teslimi tamamlanan 8 adet eşyanın ambalajlarının durumu hakkında da tutanak bulunmamaktadır. Bazı gönderilerin muhatapları tarafından alınmaması sebebiyle teslimat adreslerinin değiştirildiği de belirlenmiştir. İlk alıcıların gecikmeyi gerekçe göstererek teslimatı reddettiklerine dair bilgi yoktur.

Bilakis nakliye ücretinin yüksek olması sebebiyle teslim alınmadıkları anlaşılmaktadır. Keza bir eşyanın alıcı adresindeki değişiklikler sebebiyle teslim edilemediği ortaya çıkmıştır ki bunda da taşıyıcının sorumluluğundan söz edilemez. Aşağıda açıklanan kısmi bir husus dışında taşıyana atfettirilecek kusurlu bir hareket yahut tazmin sorumluluğu yoktur. Ancak teslimi ispatlanamadığı için zayi kabul edilen 3 paket emtia taşıyıcı tarafından tazmin edilmelidir.

TTK.nun 882/1 maddesi gereğince taşıyan gönderinin net ağırlığının her kilogramı için 8,33 SDR ödemelidir. Teslimi ispat edilemeyen 3 kap eşyanın toplam ağırlığı 229 kg'dır. Bu hesaba göre davacı 443,16 TL'lik kısım yönünden haklı kabul edilmelidir. Bu sebeple ödeme zımnında verilen 2.370-TL'lik çekin 443,16-TL'lik kısmı yönünden menfi tespit hükmü kurulmuştur. Davacının bunun dışında kalan talepleri ve ödenen taşıma ücretlerinin istirdadına ilişkin istekleri yerinde değildir.

Yukarıda açıklandığı suretle kısmen kabul edilen 443,16 TL'lik kısım dışında kalan kısım yönünden menfi tespit davası haksızdır. Süreç içinde davacı taraf dahi adres değişiklikleri yahut tesellümden kaçınma gibi hallerden haberdardır. Davalı-taşıyanın elinde olmayan sebepler ileri sürülerek taşıma ücretinin ödenmesinden kaçınmak yahut ödeneni geri istemek kötü niyetli bulunmuştur. Bu sebeple reddedilen kısım yönünden davacı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.

Buna karşılık kabul edilen kısım yönünden davalının kötüniyetli olduğuna dair yeterli kanaate ulaşılamamıştır. Bu miktar oldukça cüzi bir alacaktan ibaret olup gerçekte teslim ispatlanamadığı için taşıyan aleyhine değerlendirme yapılmıştır. Daha açık bir ifade ile hakkın varlığı veya yokluğu konusundaki davalının sübjektif kanaatini etkileyecek bir durum yoktur.

Kötüniyetin sübjektif bir durum olduğu ve alacaklı olmadığını bildiği halde işlem yapma haline münhasır olduğu gözden kaçırılmamalıdır.

Katip ... Hakim ...