Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/1349 K.2018/1761

... VEKİLİ : Av.

DAVA

İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 21/10/2017

KARAR TARİHİ : 28/12/2018

Mahkememizde görülen davanın açık yargılamasında,

DAVACININ TALEBİ

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında KDV hariç 301.000,00 TL bedelle bir adet "pnömatik panel presli otomatik cam yıkama ve birleştirme hattı" ve bir adet "teleskopik kollu hidrolik macun pompası" teslimi için 16/04/2015 tarihli makine satış sözleşmesi imzalandığını, bahse konu sözleşmeye istinaden makinelerden "teleskopik kollu hidrolik macun pompası" nın teslimatının yapıldığını ve bedelinin bir kısmının davalı firma tarafından ödenmiş bulunduğunu, tüm sözlü ısrarlara rağmen ödenmeyen kısmı için ise Bursa 2. İcra dairesi nezdinde...esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını,

ancak karşı tarafın haksız itirazı üzerine takibin durduğunu, sözleşmeye rağmen davalı tarafça teslim alınmasından kaçınılan ve bedeli ödenmeyen "pnömatik panel presli otomatik cam yıkama ve birleştirme hattı" için sözleşmeye aykırılık nedeniyle dava ve tazminat haklarını saklı tuttuklarını beyan ederek davalı borçlunun takibe itirazının iptaline ve takibin devamına karar verilmesini, ayrıca davalı borçlu aleyhinde icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ CEVABI

Davalı taraf ise, davanın reddini savunmakta, icra müdürlüğünün yetkisine itiraz ederek yetkili icra müdürlüklerinin İskenderun İcra Müdürlükleri olduğunu, davalı müvekkilinin davacı şirketten 700 Prima Logic Yatay Buytl Makinasını KDV dahil 39.850,00 TL ve 2200 Best Cold XL Teleskopik Kollu Çift Kompenantlı Hidrolik Macun Pompasını KDV dahil 57.820,00 TL olmak üzere toplamda 97.670,00 TL'ye aldığını,

davacı tarafından müvekkili şirkete kesilen fatura bedelleri ile aynı şekilde davacı şirket tarafından müvekkili şirkete gönderilen VUK uyarınca BA-BS formları için düzenlenen mutabakat formunda da iki adet ürünün bedellerinin bu şekilde belirtildiğini, müvekkili şirket tarafından bu faturalara istinaden 17/02/2015 tarihinde iş bankası üzerinden 10.000 TL, 02/06/2015 tarihinde işbankası üzerinden 70.000 TL ve 31/08/2015 ve 30/09/2015 vade tarihli iki adet çekle 20.000 TL olmak üzere toplamda 100.000 TL ödeme yaptığı konusunda bir ihtilaf bulunmadığını, belirtilen malların 30/06/2015 tarihinde müvekkili şirkete teslim edildiğini,

davacı şirket tarafından yeniden faturalandırma yapılarak müvekkili şirketten fazla para tahsil edilmeye çalışıldığını, satın alınan iki ürünün bedelinin teslimden önce fazlasıyla ödendiğini belirterek davacının kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

DELİLLER ve GEREKÇE:

Dava Bursa 2.İcra Müdürlüğünün...sayılı takip dosyasında davalının ödeme emrine itirazının iptali davasıdır.

Ürün satışına ilişkin sözleşme yapıldığı ve ürünün teslim edilerek davalı tarafından bir kısım ödeme yapıldığı konusu ihtilafsızdır. Davalı taraf davacı şirket tarafından yeniden faturalandırma ve anlaşmadan fazla tutarda faturalandırma yapılarak müvekkili şirketten fazla para tahsil edilmeye çalışıldığını, satın alınan iki ürünün bedelinin teslimden önce fazlasıyla ödendiğini iddia etmektedir.

Tarafların ticari defter ve belgelerinde yapılan sözleşmeye, ürün bedeline ve yapılan ödemelere ilişkin kayıt bulunup bulunmadığının tespiti yönüne gidilmiş bu kapsamda davalı tarafa ticari defter ve belgelerini hazır etmek üzere kesin süre verilmiş, kesin süreye rağmen inceleme gününde davalı taraf ihtara rağmen defterlerini ibrazdan kaçınmıştır. Davacı taraf defterleri üzerinde ise Gebze Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmak suretiyle inceleme yapılmış; davacı tarafın ticari defter inceleme raporuna göre; davacının ticari defterlerinin tasdikli olduğu, takip tarihi itibariyle davacının, davalıdan 22.439,75 TL alacağının bulunduğu belirtilmiştir.

HMK'nın 222. Maddesine göre. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.

Buna göre mahkeme taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden resen taraflardan defter ibrazını isteyebilir.

HMK'nın 219.maddesi tarafların belgeleri ibrazı zorunluluğunu düzenlemiştir. Buna göre ; Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar. Elektronik belgeler ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir. Ticari defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin sadece ilgili kısımlarının onaylı örnekleri mahkemeye ibraz edilebilir.

HMK'nın 219.maddesi talep edildiği durumlarda defter ve belgelerin ibraz zorunluluğunu hüküm altına almıştır.

HMK 220.maddesi talep edilmesine rağmen tarafın belgeyi ibraz etmemesinin neticelerini düzenleme altına almıştır. Buna göre.

İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir.

Mahkemece, ibrazı istenen belgenin elinde bulunduğunu inkâr eden tarafa, böyle bir belgenin elinde bulunmadığına, özenle aradığı hâlde bulamadığına ve nerede olduğunu da bilmediğine ilişkin yemin teklif edilir.

Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir.

HMK'nın 220.maddesi bu şekliyle elinde bulunduğu anlaşılan bir belgeyi ibraz etmemenin hüküm ve sonuçlarını ortaya koymuştur. Hiç şüphesizdir ki 220.maddede düzenlenen belge tabiri ticari defter ve belgeleri de kapsamaktadır.

Ticari defterler kesin delillerden olduğundan HMK'nun 222.maddesindeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olacaklardır. Hatta ve hatta bir taraf kendi defterlerine delil olarak dayanmış, karşı tarafın defterlerine açık bir şekilde delil olarak dayanılmamış olsa da karşı tarafın defterlerinin incelenmesi zorunludur. (Bunun istisnası bir tarafın münhasıran bir ticari defter ve belgeye delil olarak dayanmış olması halidir.

Zira bu halde taraf bir delile açıkça dayanmadığını ortaya koymuş olup taleple bağlılık ilkesi uyarınca tarafların açıkça dayanmadıklarını bildirdikleri bir delil mahkemece toplanamayacaktır.) Çünkü tarafın ticari defterleri yasada belirtildiği üzere karşı tarafın defter ve belgeleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir.

Anılan yasal düzenlemeler uyarınca verilen süreye rağmen bir taraf ticari defter ve belgelerini sunar diğer taraf sunmaz ise bu davranışı ile kendi defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan engel olduğu bu sonucun varlığını ve neticelerini kabul etmiş sayılır. HMK'nın 220.maddesi kapsamında ticari defter ve belgeler bunu tutan tarafın zilliyetliğinde olduğundan 220/2.maddesindeki inkarı da yapamayacaktır.

220/3.maddesi gereğince de defter ve belgelerin sunulmamasının neticesi olarak kaçınılan defter ve belgedeki kayıtların karşı tarafın defterlerindeki kayıtlara uygunluğu mahkeme tarafından kabul edilebilir. Mahkememizce de verilen süreye rağmen defter ve belgenin davalı tarafça sunulmamasının sonuçları bu kapsamda kabul edilmiştir. Yerleşik Yargıtay uygulamaları da bu yöndedir. (Aynı yönde bknz Yargıtay 15.Hukuk 12/09/2017 tarih 2016/3858 E. 2017/2944 K. Sayılı ilamı)

Taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmaktadır. Bu sözleşme davalı tarafça da inkar edilmemiştir. Taraflar arasında KDV hariç 301.000,00 TL bedelle anlaşma sağlandığı görülmektedir. Davacı taraf sözleşmeyi ve edimi yerine getirdiğini ispatladığına göre davalı tarafın bedelini ödeme borcunun bulunduğundan söz etmek gerekir.

Dosyadaki kanıt ve belgelere, SMM bilirkişi tarafından düzenlenen ticari defter raporuna, davacının ticari defterlerinin tasdikli olup lehine delil teşkil etmesine, davalının da ticari defterlerini yasal ve kesin süreye rağmen sunmamasına göre; davacının ticari defter kaydı davalı aleyhine HMK.nin 222.maddesi gereğince delil teşkil edeceğinden, bu sebeple davacının davalıdan takip miktarınca alacaklı olduğu yine alacağın likit bir alacak olduğu anlaşıldığından ayrıca icra inkar tazminatına hükmolunarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...