Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/140 K.2019/618

Mahkememizde görülen davanın açık yargılamasında,

DAVACININ TALEBİ

Davacı vekili dava dilekçesinde Davacı şirketin 21.200 kg ve 12.950 Dolar değerindeki çilek meyvesini Mersin’den Mins/Belarus’a davalı şirket vasıtasıyla taşınması hususunda anlaşmış, iş bu anlaşmaya uygun olarak Uluslar arası hamule senedi tanzim edilmiş ve taraflarca imza edildiğini. 31/05/2016 tarihinde emtia taşınmaz üzere ... plakalı araçlar ile yola çıkmış, emtianın varma yerinde teslimi neticesinde bozulduğunun görüldüğünü.

Uluslar arası hamule senedinden anlaşılacağı üzere emtianın +2 derece sıcaklıkta taşınmasına ilişkin şart konulmasına karşın taşımasının bu koşullarda gerçekleştirilmediği sebebiyle zayi olduğunun anlaşıldığını. Davacı tarafından Antalya 4. Noterliği’nin 27/07/2016 tarih ve 14230 yevmiye numarası ile fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla zararının ödenmesini talep ettiğini.

Davalı şirket tarafından Bursa 21. Noterliği’nin 09/07/2016 tarih ve 0028617 yevmiye nolu ihtarnamesi ile emtiadaki zararın kabul edilmiş ve CMR Sigortacısına 09/06/2016 tarihinde gerekli incelemelerin yapılması amacı ile 120956 numaralı hasar dosyası açıldığının bildirildiği.

Davalı tarafça davacı şirkete hasar ile ilgili 10.150 USD ödenebileceğinin mail yazışmaları ile bildirildiği, ancak davacı şirketin zarar ve ziyanının daha fazla olmasından dolayı bu bedelin davacı şirket tarafından kabul edilmediğini, bu nedenlerle, çilek meyvesindeki zararın, Belarus gümrüğünde ödenen gümrük bedeli zararının fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak üzere şimdilik (12.950 USD çilek zararı ve 8.400 USD gümrük bedeli) olmak üzere toplam 21.350 USD zarar karşılığı olan 76.800,00 TL’nin (tahsil tarihindeki dolar kuru üzerinden) zarar tarihinden itibaren yürütülecek en yüksek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini,

yargılama giderleriyle vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ CEVABI

Davalı taraf ise, aracın yüke, yola elverişli seferini tamamladığını, herhangi bir kaza geçirmediğini, kötü ambalaj ve istif hatasından nakliyecinin sorumlu olmadığını, CMR belgesinde hasar notu olmadığını, sovtaj bedelinin hasar bedelinden düşülmesi gerektiğini, gümrük masraflarının yüksek olup ispatlanması gerektiğini, hasar miktarının yüksek belirtildiğini, faiz talebinin usule aykırı ve fahiş olduğunu belirterek esastan da davanın reddini istemiştir.

DELİLLER ve GEREKÇE: Yukarıda özetlenen dava başlangıçta Trabzon asliye ticaret Mahkemesi ne açılmış, yetki itirazı üzerine yapılan değerlendirme sonucunda anılan mahkemenin 9.11.2017 gün ve ... esas karar sayılı ilamıyla verilen yetkisizlik kararı ile dosya mahkememize gönderilmiştir. Yargılamaya mahkememizde devam edilmiştir. Dilekçe teatisi aşaması yetkisiz mahkemede tamamlanmış olduğundan mahkememizde yenilenmemiş ve tahkikat aşaması mahkememizde sürdürülmüştür.

Derdest dava uluslararası kara taşımacılığından kaynaklanan ve taşıtan tarafından açılan tazminat davasıdır. Kural olarak ispat külfeti davacı taraf üzerindedir. Davacı taşımanın usulüne uygun biçimde yapılmadığını ve davalının kusuru sebebiyle zarara uğradığını ispat etmelidir.

Davalı tarafın savunması nazara alındığında taraflar arasında yaş meyve yükünün yurtdışına taşınması konusunda bir anlaşma bulunduğu sabittir. Keza ürünün varış yerinde hasarlı olduğuna ilişkin uyuşmazlık da yoktur. Mahkememizce çözülmesi gereken sorun yaş meyve yükünün bozulmasına sebep olan olaylarda davalının kusuru bulunup bulunmadığının tespitinden ibarettir. Davalının kusuru tespit edilirse talep edilebilecek tazminat miktarı da belirlenmeli ve yapılacak indirimler dikkate alınmalıdır.

Bu amaçla bilirkişi incelemesi yaptırılması uygun bulunmuştur kurulacak heyetle Bu amaçla bilirkişi incelemesi yaptırılması uygun bulunmuştur kurulacak heyete bir ziraat mühendisi, bir gümrükleme uzmanı ve bir de uluslararası lojistik ve taşımacılık uzmanı katılmıştır.

Bilirkişi heyeti 03/10/2018 tarihli raporlarında davacı tarafın 18.500 kg net ağırlıktaki taze çilek ürününü davalı tarafın kontrolünde olan TIR’a yüklediğini yükleme sırasında tüm ihracat belgeleri ve sağlık sertifikalarının eksiksiz olduğunu, yükleme sırasında bir bozulma, hatalı ambalaj veya yanlış yükleme olgusunun belirlenmediğini, taşıyanın ihtirazi kaydının da bulunmadığını, belgeler sunulduğunda zarara ilişkin görüş bildirilebileceğini, taşıyanın şoförü tarafından soğutma ekipmanına ilişkin beyanda bulunulmasının yeterli olmadığını, aracın soğutma ekipmanının içinde bulunan ajan cihazın döküm raporunun temin edilmesi gerektiğini bildirmiştir.

Davacı tarafça taşıtı lan yükün sigortalı olduğu ve zararın bir kısmının sigorta tarafından karşılanabilecek bir anlaşılmıştır. Bunun üzerine sigortacı tarafa bir yazı yazılarak açılan hasar dosyasının örneği getirtilmiştir. Bu belgeler temin edildikten sonra bilirkişi heyetinden 12.03.2019 tarihli ek rapor alınmıştır. Bilirkişi heyeti ek raporda Ürün zararının sigorta tarafından karşılandığını, Belarus Gümrüğü’nde oluşan gümrük masrafı ile ilgili bir belge bulunmadığını taşıma senedi teslim kopyasının mevcut olmadığını, belirtmiştir.

Bilirkişi raporu eksik ve yetersizdir. Davacı tarafa sigorta şirketi tarafından bir ödeme yapılmadığı ortada olmasına, veya ödemeye ilişkin hiç bir belge sunulmamış olmasına rağmen bilirkişi heyeti zararın sigorta tarafından karşılandığını ileri sürerek hesaplama yapmamıştır. Halbuki sigorta şirketi davacının sigortacısı değil davalı şirketin sigortacısıdır.

Davalının sigorta şirketi olan doğa Sigorta anonim Şirketi tarafından bir hasar dosyası açılarak eksper raporu düzenlettirilmiştir. Eksper raporuna göre davalının taşıma işinde kullandığı araçların soğutucusunda sorun vardır. Çilek emtiasının bozulduğu ve alıcısı tarafından teslim alınmadı eksper raporunda belirtilmiştir. Ürünlerin bir kısmının imha edildiği, küçük bir kısmının da yerel pazarlarda satılarak paraya çevrildiği yine eksper raporunda yazılıdır.

Yerel pazarlarda satışı yapılan kısım sovtaj olarak değerlendirilmiştir. Eksper raporundan anlaşılacağı üzere sigortalının bildiriminin aksine taşıyıcı araçların soğutucu ünitesinde gaz eksikliği mevcuttur. Nitekim aracın şoförü mürselin karaman da olayları doğrulamış, beyanları rapora işlenmiştir. Eksper raporunda soğutucu ünitesinin teknik servis raporu da yer almaktadır.

En fazla +2° sıcaklıkta çalışması gereken sistemin zaman zaman +10° ile +12° arasındaki sıcaklıklarda çalıştığı anlaşılmaktadır.

Davacı taraf hasar iddiasını yeterince ispatlamıştır. Buna karşılık davalı taraf hasar gören ürünler için bir ödeme yapıldığını ispatlayamamıştır. Davacı tarafın sunduğu vergiye ilişkin kayıtlar ve Uluslararası taşıma senedi mahkememizce kabul yaşayan görülerek gümrük beyannamesi ndeki rakamlar da esas alınmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Katip ... Hakim ...