Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1793 K.2020/900

Mahkememizde görülen davanın açık yargılamasında,

DAVACININ TALEBİ

Davacı vekili dava dilekçesinde Dava konusu 16 ... 35 plakalı Fiat Ducato Vanmaksin marka aracın arızaları nedeniyle birden fazla servise götürüldüğünü, yapılan işlemler için davacıdan 7.850,10 TL tutarında hizmet bedeli alındığını, araçta meydana gelen arızanın üretimden kaynaklı motor arızası yağ ve duman atma şeklinde olduğunu, Bursa 6 SHM 2018/66 D.iş sayılı dosyasında motor arızasının üretimden kaynaklı olduğunu bildirdiği, gizli ayıplı aracın aynı nitelikte misliyle değişimini ve değişik iş dosyasıyda yapılan yargılama giderlerini talep ve dava etmişlerdir.

DAVALI ..... OTOMOTİV SAN.

VEKİLİ'NİN CEVABI : Davalı taraf ise, aracın 28/01/2016 tarihinde satın alındığını, 10/02/2017 tarihinde yağ eksiltme şikayetiyle servise geldiğini, 173425 kmde iken 21/09/2018 tarihinde çalışmama şikayetiyle aracın servise geldiğini, geldiğinde garanti süresinin dolmuş olduğunu, yapılan onarım işlemlerine ilişkin faturanın itiraz edilmeyerek davacı tarafça ödendiğini, garanti süresi bitmiş olmasına rağmen yapılan işlemde %50 indirim yapıldığını, arızanın garanti sonrasında meydana geldiği gibi meydana gelen arızanın kullanıcı hatasından kaynaklı olduğunu, delil tespitinin yokluklarında yapıldığını, ayıp ihbarının süresinde yapılmadığını,

aracın km 'si dikkate alındığında ve davacının halen aracı kullandığıda değerlendirilerek misliyle değişiminin sebepsiz zenginleşmeye yol açacağını davacı haklı kabul edilse dahi bu sebeple onarım hakkının kullanılmasının daha yerinde olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

DAVALI .... TÜRK OTOMOBİL A.Ş VEKİLİ'NİN CEVABI : araçta üretimden kaynaklı bir ayıp bulunmadığını, ayıp ihbarının süresi içerisinde yapılmadığını, şikayet konusu yapılıpta giderilmeyen arıza bulunmadığını, değişim talebinin aracın kullanım süresi ve km'si dikkate alındığında menfaatler dengesine aykırı olduğunu, şayet misliyle değişim talebi kabul edilir ise aracın uğradığı hasarlar dolayısıla değer kaybının araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Eldeki dava ayıplı malın yenisi ile değişimi taleplidir. Davacı ayıplı malın iadesi konusunda dava dilekçesinde terditli bir talep ileri sürmemiştir.

Terditli dava, davacının aynı davalıya karşı aralarında hukukî ya da ekonomik bağlantı bulunan birden fazla talebini, bu talepler arasında aslilik-ferilik ilişkisi kurarak aynı dava dilekçesinde ileri sürmesi sonucunda ortaya çıkar (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 111/1).Davacı, terditli dava dilekçesinde iki istemde bulunur. Ancak, istemlerden biri asli istemdir; diğeri tali istemdir. Davacı, öncelikle asli talebinin kabulünü, bu mümkün olmadığı takdirde tali talebinin kabulünü ister. Bununla birlikte mahkeme, davacının asli talebini reddetmedikçe, diğer talebini değerlendiremez(HMK md. 111/2). O hâlde, terditli davada, davacının taleplerini bir sıraya sokması ve önceki talebinden sonuç alamazsa mahkemeden diğer talebini istemesi söz konusudur.

6100 Sayılı HMK'nın 297. maddesinde; mahkeme kararında taraflara yükletilen görev ve verilen hakların şüphe ve tereddüt gerektirmeyecek biçimde açık olarak yazılması öngörülmüştür. Ayrıca terditli davadan söz edebilmek için de terdit ilişkisinin davacı tarafından ileri sürülen talepler arasında kurulmuş olması gerekir. Diğer bir ifadeyle, dava malzemesini oluşturan tarafların iddia ve savunmalarının dayanağı olan vakıalar arasında kurulan terdit ilişkisi HMK md. anlamında terditli davayı ifade etmemektedir.

Yine 6100 sayılı HMK' nın 26. Maddeleri uyarınca yargılamaya hakim olan ilkelerden taleple bağlılık ilkesi kapsamında "Taleple bağlılık ilkesi MADDE 26- (1) Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.

(2) Hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır".

Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 26'da bu ilke. "Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir (Hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır " şeklinde düzenlenmiştir. Taleple bağlılık ilkesi birkaç anlamda kullanılmasına rağmen özü itibariyle hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olduğunu ifade eder.

Taleple bağlılık ilkesinin taşıdığı ilk anlam; tarafın talep etmediği husus hakkında mahkemenin karar veremeyeceğidir. Buna göre hâkim, tarafların dilekçelerinde talep edilen hususları karşılar. Hâkimin, tarafların talep etmediği bir hususta karar vermesi mümkün değildir. Tarafın neyi talep edip etmediği ve hâkimin ne hakkında karar verip veremeyeceği dava dilekçesine bakılarak tespit edilir. Bu tespitin konusunu, istenilen hukukî sonuç oluşturur.

Bu itibarla hâkimin karar verme sınırı dava dilekçesi ile belirlenmiş olur. 6100 sayılı HMK' nın 26. Maddeleri uyarınca yargılamaya hakim olan ilkelerden taleple bağlılık ilkesi kapsamında mevcut delil durumu itibariyle ve yine davacının ayıplı malın iadesi konusunda dava dilekçesinde terditli bir talep ileri sürmemesi nedeniyle aşağıdaki şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Katip 154201 · e-imzalıdır Hakim 196023 · e-imzalıdır