Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/719 K.2018/1213

Mahkememizde görülen davanın açık yargılamasında,

DAVACININ TALEBİ

Davacı vekili dava dilekçesinde taraflar arasında abonelik ilişkisi bulunduğunu, 2009 yılı altıncı ayından 2010 yılı mayıs ayına kadar davalı şirketten enerji satın aldığını, tahakkuk edilen faturalarda kayıp kaçak bedeli altında tahsilatlar yapıldığını, abonelerden kayıp kaçak bedeli tahsil edilmesinin kabul edilemeyeceğini, başka kişiler tarafından çalınan elektrik bedellerinin kurallara uygun davranan dürüst abonelerden tahsilini hukuk devleti ve adaletle bağdaşmadığını, Yargıtay kararları gereğince kayıp-kaçak bedelinin şeffaflık, dürüstlük ve hakkaniyete aykırı olduğunu,

ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000-TL' nin ödeme tarihinden uygulanacak yasal faizi ile birlikte davacıya iadesine karar verilmesini talep etmiş, daha sonra talebini ıslah ederek 22.049,66.TL istemiştir.

DAVALININ CEVABI

Davalı taraf ise, davanın reddini savunmuş, eldeki davanın zaman aşımına uğradığını, davacı tarafın dayandığı Yargıtay kararlarının bağlayıcı olmadığını, tacir olan davacının serbest iradesi ile imzaladığı sözleşmelere uyması gerektiğini, kayıp kaçak bedelinin Elektrik piyasası Düzenleme kurumunun verdiği yetki çerçevesinde tahsil edildiğini, düzenleyici işlemlerin idari yargıda iptal edilmedikçe geçerli olacağını, tarifelerin uygulanmasını davalı şirket için yasal zorunluluk olduğunu, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununu 4. mad. gereğince fiyatlandırmayı EPDK'nın yaptığını, bu sebeple davanın Danıştayda görülmesi gerektiğini, EPDK kararlarına karşı Danıştay'a da dava açıldığını, bu davanın kendilerine karşı değil EPDK ya karşı açılması gerektiğini ileri sürmüştür.

DELİLLER ve GEREKÇE: Dersdest dava sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak davası değil sözleşme sebebiyle alacak davasıdır. Davacının üretim-pazarlama maliyetlerini azaltmasını, kalifiye işçi çalıştırmasını, hasar gören mal bedellerini fiyata yansıtmamasını, çalınan kaybolan malların bedelini nazara almamasını üretim-pazarlama araçlarını modernize ederek daha ucuza mal satmasını istemek ve önceden aldığımız malların faturasından bu gerekçelerle kesinti yapmak ne kadar makul ise, davalı şirketten geriye dönük biçimde kayıp-kaçak bedellerini iade etmesini istemek aynı ölçüde makul olduğu kanaati ile davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkememizce verilen karar davacı vekilince temyiz edilmiş ve Yargıtay 3.Hukuk Dairesinin 14/03/2018 tarih 2016/13830 esas 2018/2463 karar sayılı ilamı ile bozulmasına karar verilmiş ve mahkememizce Yargıtay 3.Hukuk Dairesinin 14/03/2018 tarih 2016/13830 esas 2018/2463 karar sayılı bozma ilamına uyulmasına karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak vb. bedellerin istirdatı istemine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. Sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “...

Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak, sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının EPDK Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde EPDK tarafından belirlenerek uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin EPDK'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği,

özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması) bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesinin de şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, EPDK kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Ne var ki, uyuşmazlıkla ilgili yargılama sırasında 17.06.2016 Tarih 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren geçmişe de etkili 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanunun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile.

"Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış,

bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK.nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen; Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Her dava, açıldığı tarihteki fiili ve hukuki sebeplere ilişkin koşullara göre hükme bağlanır. Ne var ki, dava açıldıktan sonra meydana gelen bir olay nedeniyle dava konusunun ortadan kalkması ve tarafların, davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmaması gibi hallerde işin esası hakkında infaz kabiliyeti olan bir hüküm kurulmamaktadır.

Yukarıda açıklanan bu yasa değişiklikleri birlikte değerlendirildiğinde; Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan bedeller ile ilgili olarak açılan (ve halen derdest olan) davalar, (açıklanan yasa değişikliklerinin yürürlüğe girmesiyle birlikte) konusuz kalmıştır.

Buna göre mahkemece, dava açıldıktan sonra yürürlüğe giren 6719 sayılı yeni yasa nedeni ile konusuz kalan dava hakkında, karar verilmesine yer olmadığı yönünde hüküm kurulması gerekmiştir. Davacıdan tahsil edilen Kayıp Kaçak bedelleri ile diğer kalemlere ilişkin tutarların 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu Yönetmelik Hükümleri ve EPDK'nın bu konudaki düzenleyici işlemlerine uygun olarak tahsil edilip edilmediğine dair bilirkişi raporu alınmamış ise de EPDK kararlarına/düzenleyici işlemlerine açıkça aykırılık iddiası bulunmadığından ve artık son Anayasa Mahkemesi kararıyla da bu bedellerin meri mevzuat hükümleri uyarınca iadesinin talep edilemeyeceği de gözetilerek aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Somut olayda, davacı tarafın dava açıldığı tarihteki mevzuat, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. Sayılı kararı ve Dairemiz kararları gereği içtihat durumuna göre dava açmakta haklı olduğu, bu kapsamda kayıp kaçak ve diğer bedellerin tahsilini talep edebileceği dikkate alındığında, dava açıldıktan sonra yürürlüğe giren geçmişe etkili yasa değişikliği ya da içtihadı birleştirme kararı gereği davanın kabul edilmemesi nedeniyle haksız çıkmasına rağmen yargılama giderlerinden sorumlu tutulamayacağı kuşkusuzdur.

Bu durumda; dava açıldıktan sonra hasıl olan yasa değişikliği nedeniyle, davacının dava açmasında haksız sayılamayacağı cihetle; konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek, davacı yararına maktu vekalet ücreti takdir edilmesi ve yapmış olduğu diğer yargılama giderlerinin davalıdan tahsiline dair hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...