Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/751 K.2018/1608

Mahkememizde görülen davanın açık yargılamasında,

DAVACININ TALEBİ

Davacı vekili dava dilekçesinde, Davalı nakliyat şirketinin , davacı şirkete ait İngiliz menşeli özel üretim PMC marka 979-CT model 2011 yapımı ... plakalı lastik tekerlekli ve 330,000 GBP değerindeki bezelye hasat makinesinin, yurt içi taşıma edimini üstlendiğini , bu amaçla hasat makinesinin 09.06.2012 tarihinde davalı şirkete ait sürücü ... idaresindeki Volvo marka... plakalı çekici ve ... plakalı yarı römork niteliğindeki araçla davacı şirkete ait Karacabey fabrikasından hasat amaçlı kullanılmak maksadıyla yola çıktığını,

araç İzmir-İstanbul istikametinde seyrederken Bursa iline bağlı 033-15 nolu oto yolun 077+400 metresinde bulunan köprü altından geçtiği sırada hasat makinesinin üst kısımlarının köprü altındaki beton kirişlere çarpması sonucunda hasat makinesinin büyük ölçüde hasara uğradığını, kullanılmaz hale gelen makinenin davacı şirkete ait Bursa Nilüfer ilçesindeki depoya çekilerek 2012 sezonunu kapattığını, Makinenin İngiliz menşeli bir makine olduğunu özgün bir makine tasarımının mevcut olduğunu,

makinenin sadece PMC firması tarafından üretildiğini,dolayısıyla bu makineye ilişkin servis bakım ve garanti hizmetlerinin sadece makineyi üreten PMC Har Vester firması tarafından verildiğini, Kaza sonucu taraflarca meydana gelen hasarın giderilmesi ile ilgili olarak üretici firma nakliyat sigortasını yapan şirket olan ...ve davalı şirket ile çeşitli yazışmalar yaptığını, Sigorta şirketi ile yaptıkları yazışmalar sonucunda davalı nakliyat şirketinin nakliye sigorta kapsamı hakkında 1,000,000,00 TL taahhüdü olmasına rağmen nakliye esnasında tanzim edilmiş poliçenin 250,000,00 TL ile sınırlı kaldığı görüldüğünü,

bu meblağın da ‘’sevkiyatın sigorta şirketine bildirilmesi koşuluyla’’ ödeneceği bildirilmiş olup ancak sigorta şirketinin davalı şirket tarafından söz konusu bildirimin yapılmaması nedeniyle hiçbir şekilde hasar ödemesi yapmayacağını bildirdiğini, belirterek davalarının kabulünü makinede meydana gelen hasar bedeli olan 209.980.95 Euro’nun (491,355,42) kazanın meydana geldiği 09,06,2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak taraflarına verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ CEVABI

Davalı taraf ise, davanın reddini savunmakta, Davacı ..........’in davalı ... ’a taşınmak üzere teslim edilen makinenin davalı ...’ın %100 kusuru ile 209,980 Euro hasar gördüğünü ileri sürdüğünü ve bu bedelin davalı .......... dan alınmasını istediğini, Hasar bedelinin davacının iddiasının aksine 162,576,94 TL olduğunu ve bu bedelin davacının banka hesabına 11,10,2012 günü gönderildiğini,

Uyuşmazlık konusu taşımada çarpma nedeni ile doğabilecek hasarların 250,000,00 TL’sına kadar olan kısmının ...tarafından sigorta örtüsü altına alındığını,Mahkemece aleyhe verilecek bir karar halinde dava dışı ........... sigortaya rücu edileceğinden davanın HMK 61 ve 62 maddelerince Büyükdere Cad.

No:110 Esentepe Şişli 34394 İstanbul adresine mukim ...ne ihbar edilmesi gerektiğini, taraflar arasındaki uyuşmazlığın hasar miktarı noktasında toplandığını, taşımayı Sigorta örtüsü altına alan ...nin talebi ile... hizmetleri Ltd Şti’nin görevlendiği iki ayrı ekspertizin makinenin üreticisi ve teknik servisinde katıldığı ve makinenin çalıştırılması ile yapılan inceleme sonucu tanzim olunan 06.08.2012 günlü Nakliyat Eksper tiz raporunda hasar miktarının 69,504,06 Euro olarak belirlendiğini,bu bedelin davacı ...’in banka hesabına 11.10.2012 günü ödendiğini,

Davacı ...’in hasarı 209,980,00 Euro olduğu iddiasını Bursa 4.Sulh hukuk mahkemesinin ...D.İş dosyasından yapılan tespitlere ve üretici firma raporuna dayandırıldığını bu raporların üretici firma raporunun tekrarı gibi olduğunu, Üretici firma raporu makineye verilen garantinin bozulmaması esas alınarak * hasarlı olsun olmasın tüm parçaların ve sistemlerin yenisi ile değiştirilmesi esası ile hazırlandığını ,

Bursa 4 Sulh Hukuk mahkemesince yapılan ve tespit dosyasına sunulan Bilirkişi raporu da tamir sonrası araçta kusur kalabileceği ayarların uygun sonuç vermeyebileceği ihtimalini ileri sürerek tane ayırma ünitesi gibi sadece kaportası hasarlı olan;

*ünitelerin bile tamir edilmeksizin komple yenisi ile değiştirilmesi esasına göre yani üretici firma iddiaların ve fiyatlandırılmasının tekrarı ile rapor hazırlandığını, gerek TTK da yer bulan nakliyecinin sınırlı sorumlu olduğu ilkesi olduğunu, Yargıtay uygulamalarına göre nakliyeci gerçek hasar miktarı ile sorumlu olduğunu,yani nakliyeci hasarlı parçaların yenisinin bedelinden değil hasarlı parçanın tamir bedelinden, tamir görmeyecek halde olan parçaların ise hasar öncesi kullanılmış bedelinden sorumlu olduğunu, *Hasar belirlenir iken üretici firmanın bildirdiği yeni parça bedellerinin esas alınmasının hatalı olduğunu,

ikinci olarak makine çalıştırılmak suretiyle bir inceleme yapılmadan hiçbir parçanın tamir görmeyeceğini tüm parçalar yenisi ile değiştirilmez ise ayar tutmayacağı yönündeki üretici firma iddialarının gerekçesiz kabul edilmesi tespit dosyalarından hazırlanan bu raporların hatalı olduğunu,üretici firmanın menfaat ilişkisi içinde olduğunun açık olduğunu,

Davalı ...’ın davacı ...’e Kadıköy 10.Noterliğinden keşide ettiği 03.07.2012 gün 9805 yevmiyeli ihtarname ile tarafların ayrı ayrı belirleyecekleri eksperlerin makine üzerinde ve makineyi çalıştırmak suretiyle tespit yaparak rapor tanzim etmeleri için eksper tayin edilmesini istediğini yanıtsız bırakıldığını, hasarın Çevre yolundaki köprüye taşınan makinenin arka üst kısmının sürtmesi ile oluştuğunu,

bu sürtmede iş makinasının arka bölümünde yer alan üst merdanesini çevreleyen kapaklardan ön sağdaki kapaklar ile arka kapakların ezildiğini,bunun dışında kabin,motorlar,alt takım v.b gibi kısımlarda bir hasar oluşmadığını aracın şasesinde bir kayma olmadığını hasar fotoğrafları ile davacının 209,980 Euro hasar olduğu iddiasının örtüşmediğini beyan ederek davanının reddini talep etmiştir.

DELİLLER ve GEREKÇE: Yukarıda özetlenen dava sebebiyle mahkememizde yapılan yargılama sonucunda 13/03/2014 gün ve ..................... sayılı ilamla davanın 103.287,23-EU üzerinden kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karar Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 17/12/2014 gün ve 2014/13297- 19919 E/K sayılı ilamıyla bozulmuştur.

Mahkememizce bozmaya uyularak yeniden yargılama yapılmış, ek bilirkişi raporları alınmış ve nihayet 20/04/2016 gün ve ............... sayılı ilamla bu kez 40.794,06-EU üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bu karar da temyiz edilmiş ve yine Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 21/03/2018 gün ve 2016/9582 E 2018/2173 K sayılı ilamıyla birkez daha bozulmuştur.

Bozma ilamında önceki bozma gereğince işlem yapılmadığı ve alınan raporun doğru olmadığı belirtilmiş "bozma ilamında, 6762 sayılı TTK'nın 785/son maddesine göre hasardan doğan tazminatın, ancak eşyanın gönderilene teslim edileceği yerde hasardan önceki değeri ile hasardan sonraki değeri arasında mevcut farka göre tespit edilmesi gerektiği belirtilmiş olup, hükme esas alınan bilirkişi raporunda hasar tazminatı 6762 sayılı TTK'nın 785. maddesine uygun şekilde hesaplanmamıştır.

Somut olayda dava konusu makinenin hasarı tespit edilirken hasara uğramadan önce kullanılma sonucu oluşacak değer kaybı göz önüne alınarak hasardan önceki değerinin belirlenmesi ve hasardan sonraki değeri arasındaki farka göre davacının zararının tespit edilmesi gerekirken soyut şekilde makinenin %30 değer kaybına uğradığı benimsenerek karar verilmesi doğru görülmemiştir. Buna göre bozma ilamında belirtildiği şekilde tazminat miktarının belirlenmesi gerektiği" açıklanmıştır.

Mahkememizce bozmaya uyularak yeni bir ek rapor alınmıştır.

Dosyaya sunulan 15/11/2018 havalı tarihli ek raporda bu kez Yargıtay Bozma ilamındaki ilkeler çerçevesinde değerlendirme yapılmış, hasar gören makinanın 330.000 GBP değerinde olduğu, kazadan dolayı 172.734,88-EU parça ve işçilik bedeli harcandığı, aracın kiraya verilmeden önce çok kısa bir süre çalışmış olduğu, hasardan önceki piyasa emsal değerinin 297.000 GBP olacağı hasardan sonraki emsal fiyatının 207.900 GBP olduğu, bu itibarla zararın 89.100 GBP olduğu açıklanmıştır.

Dikkat edilirse bu rapordaki zarar miktarı önceki hükme esas alınan zarar miktarı ile aynıdır. Türkiye de emsali bulunmayan bir makina yönünden bundan daha uygun bir zarar belirleme yöntemi yoktur. Zira ne makinanın ikinci el değerini ne de piyasa rayiçlerini belirlemek için uygun mikyas vardır. O halde bilirkişilerin belirlediği yöntemi kendi uzmanlık alanlarının bir parçası kabul ederek itibar etmek uygun olacaktır. Mahkememizin önceki kararında açıklandığı üzere GBP cinsinden olan zarar Euro cinsine çevrilmiştir. Buna göre zarar 110.241,75-EU olarak hesaplanmalıdır.

Dava sürerken 69.447,65 EU luk kısım ödenerek konusuz kalmıştır. Bu kısım yönünden hüküm kurulmasına gerek yoktur ancak açılış tarihi itibariyle davacı tarafın haklı olduğu, masraf ve vekalet ücretleri hesaplanırken bu hususun nazara alınması gerektiği dikkate alınmalıdır.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır