Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/999 K.2019/324

Mahkememizde görülen davanın açık yargılamasında,

DAVACININ TALEBİ

Davacı taraf dava dilekçesinde, taraflar arasında beş ayrı aracın satışı konusunda sözleşme bulunduğunu ve araçların mülkiyeti muhafaza kaydı ile satıldığını, davalı tarafın ödeme planına uymadığını, üçüncü kişilerin davalıdan alacakları sebebiyle araçlar üzerie haciz ve muhafaza ve yakalama işlemleri uygulandığını ve bu nedenle davacı tarafın haklarının haleldar olduğunu ileri sürerek sözleşmenin feshine araçlardaki trafik kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALININ CEVABI

Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.

DELİLLER ve GEREKÇE: Derdest dava mülkiyeti muhafaza kaydıyla yapılan satış sözleşmesinin feshi ve satışa konu malların iadesine yöneliktir. Davacı taraf ile davalı arasında beş ayrı aracın satışına ilişkin sözleşme imzalandığı, sözleşmeler kapsamında araçların fiilen davalıya devir ve teslim edildiği ancak araçların tescil kaydına mülkiyeti muhafaza kaydı konulduğu anlaşılmaktadır. Davalı taraf davaya cevap vermemiş olmakla birlikte bu konuda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, iddianın resmi kayıtlarla da uyuştuğu ortadadır. Bu nedenle sözleşmenin varlığı hususunun araştırılmasına gerek görülmemiştir.

Mülkiyeti muhafaza kaydıyla yapılan satışlarda esas olarak aracın mülkiyeti borç ödeninceye yahut taliki şart gerçekleşinceye kadar satıcı üzerinde kalır. Buna karşılık mallar fiilen alıcıya teslim edilerek zilyetlik devredilir. Araçların yani satış konusu malların nefi ve hasarı da alıcıya geçer. Satış bedelleri ödendiğinde yahut ön görülen taliki şart gerçekleştiğinde mülkiyeti muhafaza kaydı da kaldırılır. Mülkiyeti muhafaza kaydının resmi şekilde araç tescil kaydına işlenmesi gerekir. Somut olayda bu aşamaların tamamlandığı anlaşılmıştır.

Bu tür sözleşmelerde alıcı taraf üzerine düşen edimi yerine getirmediği takdirde satıcının sözleşmenin feshini talep etme hakkı doğar. Mülkiyeti muhafaza şerhi sebebiyle alıcının araçları üçüncü kişilere takyidatsız devretme imkanı olmayacaktır. Bu suretle satıcı bedeli ödenmezse malı iade almayı teminat altına almak ister. Borcun bir kısmı ödenmiş ancak bakiye kısım konusunda temerrüde düşülmüş ise ödenen miktarlar ile satıcı tarafın araçlardaki yıpranma payına ilişkin talepleri de değerlendirilerek sözleşmenin feshi mümkündür. Daha açık bir ifadeyle satıcı taraf araçların yıpranmasından kaynaklanan zararı tahsil ettiği satış bedeli kısmından tenzil ederek ve varsa aradaki farkı alıcıya ödeyerek malı iade isteme hakkı kazanır.

Somut olayda davalı tarafın hiç bir satış bedeli ödemediği anlaşılmıştır. Bu hususun ispatı için davacı beyanıyla yetinilmemiş, davalı tarafa ödediği miktarlar konusunda beyanda bulunmak üzere kesin süre verilmiştir. Bu sürede beyanda bulunulmazsa davacı kayıtlarının esas alınacağı da ihtar edilmiş olmasına rağmen davalı taraf ne miktarda satış bedeli ödediğine dair açıklama yapmamıştır. Davacı kayıtlarına göre ise hiç bir ödeme yapılmış değildir.

Kural olarak araç satışları noterlerde iki tarafın da hazır bulunduğu akitli işlem şeklinde yapılır. Bu itibarla hükmen tescil kararının infazında tereddüt yaşanabileceği öngörülmüştür. Belirtmek gerekir ki tıpkı taşınmaz satışlarında olduğu gibi taşıt araçlarının da hükmen tescili mümkündür. Bu konuda farklı görüşler mevcutsa da fiili durumu itibariyle davacının hakkına kavuşmasının en kolay ve pratik yolu budur.

Dava değeri olarak araçların satış bedelleri esas alınmış harç ve ücret-i vekalet buna göre takdir edilmiştir.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...