Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/135 K.2019/747

Av. ... -

ASLİ MÜDAHİLLER

1-... YATIRIM HOLDİNG A.Ş. 2-... VEKİLİ : Av....... Av. ...

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 21/02/2019

KARAR TARİHİ : 20/06/2019

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 27/06/2019

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; şirketlerine ait ortaklar pay defterinin kaybolduğunu belirterek zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava; 6762 Sayılı TTK 'nun 68 ve 6102 Sayılı TTK'nun 82/7. maddesine dayalı ticari defter ve belgelerin zayi sebebiyle iptaline ilişkin olarak açılmıştır.

Mahkememizce 7101 Sayılı Kanunun 61/2.maddesi uyarınca dava basit yargılama usulüne tabi olup; toplanılacak başkaca delil bulunmadığından ön inceleme aşamasına geçilmesine karar verilmiştir.

Yargılamaya devam olunurken; Asli Müdahil ... ile ... Yatırım Holdin A.Ş. 02/05/2019 havale tarihli dilekçeleri ile davaya müdahil olma talebinde bulunmuşlardır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; her ne kadar davacı vekili tarafına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiş ise de, davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK'nun 68/son fıkra maddesi ile aynı yönde düzenlemede bulunan yürürlükteki 6102 sayılı TTK 'nun 82/7.maddesi uyarınca " Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir...." hükmü yer almaktadır.

Davacı vekili celsedeki beyanında; dava dilekçesini tekrar ederek; asli müdahale talebinde bulunanların davaya müdahalesinin reddine karar verilmesi ile müvekkil şirket pay defterinin zayi edildiğine dair taleplerimin kabulüne karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

6102 sayılı TTK 18/1 de ve TTK'nun 64/1 de tacirin ticari defter tutmakla yükümlü olduğu belirtilmiş ve ayrıca yine TTK'nun 66-88. Maddeleri arasında ticari defterlere ilişkin özel bazı kurallar getirilmiş, 64/4 te ise pay defteri işletmenin muhasebesiyle ilgili olmayan ticari defterler arasında sayılmış, 64/3 te ise fiziki ortamda tutulan ticari defterlerin onayları düzenlenmiş olup, pay defteri bu kapsamda açılış onayına tabi defterler arasında yer almaktadır.

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile Maliye Bakanlığı 19/12/2012 gün ve 28502 paylı Resmi Gazetede yayımlanan ticari defterlere ilişkin tebliğ de buna paralel olarak pay defteri tutmakla yükümlü olanlar madde 9 da tespit edilmiş olup, pay defterinin açılış onayının kuruluş sırasında ve kullanılmaya başlanmadan önce yapılmasının öngörüldüğü, tebliğ geçici madde 3 te ise mevcut durumda kullanılan pay defterlerinin yeterli sayfaları olması kaydı ile ve bilgilerin tamamlanması suretiyle kullanılmasına olanak tanıdığı anlaşılmaktadır.

TTK' 82/1 e göre her tacir ticari defterlerini saklamakla yükümlüdür. Saklama yükümlülüğünün süresi 10 yıl olup, bu süre TTK 82/VI ya göre ticari defterlere son kaydın yapıldığı .... Takvim yılının bitişi ile başlar, saklama yükümü daha sonra çıkacak olan uyuşmazlıkların çözümünde defterlerin ve belgelerin önemli bir ispat aracı olduğu gözetilerek ve özellikle de ticari defter tutma yükümünün tamamlayıcısı olarak getirilmiştir.

Saklama yükümü TTK 82/1 de açıkça belirtildiği gibi defter tutmakla yükümlü olanlara yüklenmiştir. Kanun koyucu saklanması zorunlu olan defter ve belgelerin nerede saklanması gerektiğine ilişkin olarak herhangi bir düzenleme getirmemiştir. Bu tamamen yükümlünün taktirine bağlıdır.

Bununla birlikte saklama yükümü bulunan genellikle tacir sıfatını haiz olacağından burada TTK 18/II uygulama alanı bulacak ve kendisinin basiretli bir tacir olarak saklama yükümünü yerine getirilmesi gerekecektir.

Dolayısıyla örneğin tacirin çok kolay kaybedilecek veya zarar görebilecek şekilde defter ve belgelerini saklamaması gerekir tacirin kendisine düşen özen yükümünü yerine getirmesine rağmen bazı ticari defterlerin saklama süresi içerisinde zayi olması halinde zayi belgesi alabilmesine imkan tanınmıştır.

Kanun koyucu TTK'82/7 de saklama süresi içerisinde tacirin defterlerinin zayi olması halinde onun belli şartların gerçekleşmesi durumunda zayi belgesi alabileceğini ve böylelikle saklama yükümüne uymamanın yaptırımlarına tabi olmayacağını belirtmiştir.Davacının en azından mülga TTK 69/2 uyarınca kullanılmaya başlanılmadan önce tutacağı defterlerine ilişkin bir beyannameyi bu çerçevede kaybolduğunu iddia ettiği pay defterlerine ilişkin bilgi ve beyanı sicil memurluğuna vermesi şarttır,

somut olayda hakkında zayi belgesi verilmesi talep edilen defter bakımından mülga TTK 69 uyarınca sicil memurluğuna verilmesi gereken beyannameye ilişkin herhangi bir belge sicil dosyası içinde yer almamaktadır. Ticari sıfatını haiz davacının TTK'nun 18/3.

Uyarınca tedbirli ve basiretli bir tacir gibi pay defterini güvenlik altına alması beklenir bu sebeple basiretli bir tacir gibi gerekli koruma tedbirini almamış olan davacının zayi belgesi alma şartlarını yerine getirmediği görüş ve kanaatine varılmıştır., sonuç olarak davacının zayi belgesi verilmesi hususundaki iddiası somut bir şekilde tanımlanmamış olup, bu iddiayı somutlaştıracak herhangi bir delil de dosya içeriğinde bulunmadığı,

defterin kaybolduğu iddiasının TTK'nun 82/7 anlamında belirli bir mücbir sebep altında değerlendirilemeyeceği gibi defterin hırsızlık sebebi ortadan kaybolduğunun da iddia edilmediği ve bu konuda herhangi bir delil öne sürülmediği, tüzel kişi tacir olan davacının basiretli bir tacirin göstereceği özen ve itina ile defterlerini saklaması gerektiği gibi, davacı şirketin 583 hissesine sahip davaya asli müdahil ... Yatırım Holding A.Ş.

Ve Yönetim Kurulu Başkanı asli Müdahil ... davacı şirket S.İ.S Sayılgan arasında mahkememizde ve başkaca mahkemeler nezdinde şirket yönetimi ile ilgili karşılıklı birçok davalar açılmış olup. Bursa ve İstanbul Cumhuriyet Başsavcılıklarına suç duyurusunda da bulunulduğunu, bunlardan bir tanesinin de dava dilekçesinde sözü edilen İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/145074 soruşturma sayılı evrakına konu ... Yatırım Holding A.Ş.

Yönetici ... 'in 03/09/2018 tarihinde davacı şirket merkezine gelerek bir kısım evraklar alması şeklinde gerçekleştiği iddia olunan davaya ilişkin olup; soruşturmasının devam ettiği, yine mahkememiz 2019/129 Esas sayılı dosyasında davacı şirkete ait tüm yönetim kurulu karar defteri ve genel kurul müzakere defterinin zayi nedeniyle iptali konusunda dava açıldığı, öte yandan davaya müdahale talep eden ... tarafından ...

Yatırım Holding A.Ş. 'nin yönetim kurulu karar defterinin zayi olması nedeniyle İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açıldığı, tarafların şirket yönetiminden kaynaklı hususlarda ihtilaf halinde olup, açılan davalar ve yürütülen savcılık soruşturmaları ve mahkememizde derdest diğer dava içerikleri ile anlaşılmış olup;

ticari defterlerden olan şirket pay defterinin de öte yandan davaya müdahale talep eden ...'in hisseleri ile ilgili ihtilaf ve dava bulunmakta olduğu bir aşamada kaybı yönünden açılan bu dava ile zayi nedeniyle zayi belgesi talep edilmesi uygun görülmeyip şirket pay defterinin zayi edildiğine dair yeterli ispat vasıtası sunulmadığından; yerinde görülmeyen davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... Hakim ...