Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/546 K.2019/884

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili beyanlarında.

2017 yılı cari hesap ekstresi gereği ödenmeyen borç iddiası ile 469.660,89-TL.sı asıl alacak 24.187,54-TL.sı işlemiş avans faizi istemi ile Bursa 4.İcra Müdürlüğü'nün 2018/... sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, ticari faaliyetleri dolayısıyla ekonomik sıkıntıya ve nakit darboğaza düşmesi nedeni ile bir kısım alacaklıların tehditlerine maruz kalmış, hayatından duyduğu endişe dolayısıyla işyerine ve ikametgah adresine uzunca bir süre gidememiştir.

Bu süre içersinde iş yeri ve malları dağıldığını, hatta talan edildiğini, aleyhine haksız olarak başlatılan icra takiplerine süresi içerisinde itirazlarda bulunamamıştır. Yukarıda izah edilen nedenlerle müvekkil, dava konusu Bursa 4.İcra Müdürlüğü'nün 2018/... sayılı dosyası ile başlatılan takip dosyasından da haberdar olamamış, kayıtlı adreslerine yapılan tebligatlar sonrasında süresi içerinde itirazlarını sunamamıştır.

davalı yana borcunun olmadığının hüküm altına alınmasına, ve davalıya yapılan ödeme gününden itibaren uygulanacak haksız takip tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

Bilindiği üzere dava şartları resen dikkate alınabilecek şartlardan olup dava şartının bulunmaması halinde dava dava şartı yokluğundan usulden reddedilecektir. 7155 sayılı yasanın 20.maddesi ile değişik TTK 5/A maddesine göre dava konusu bir para alacağı olduğundan ve para alacaklarında anılan yasal düzenleme ile arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak kabul edildiğinden ve bu dava şartının da yasanın metninden de anlaşılacağı üzere dava açılmadan evvel yerine getirilmesi gereken dava şartlarından olduğu açık bir şekilde belirlenmiş olduğundan ve anılan düzenleme 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe girdiğinden eldeki davada yasanın yürürlüğe girmesinden sonra 18/06/2019 tarihinde açılmış olduğundan dava şartı yokluğunda davanın usulden reddi gerekir

Burada menfi tespit davasının arabuluculuğa tabi davalardan olup olmadığı konusunda tartışma bulunsa ve Bölge Adliye Mahkeleri arasında her iki yönde de kararlar bulunsa da mahkememizce menfi tespit davasının arabuluculuğa tabi davalardan olduğu kabul edilmektedir.

Zira ; İİK 72. Maddesine göre " borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını tespit için menfi tespit davası açabilir" tedbir alınmadığı için borç ödenmişse istirdat davası olarak devam olunur."

Menfi tespit davası karşı tarafın potansiyel alacak iddiası ile bir takip başlatma veya dava açma tehdidini etkisiz kılmaya veya dava açılmışsa borcun ödenmesini önlemeye yönelik olduğundan ara buluculuk şartı öngören yasa anlamında davanını konusunun bir para alacağı olduğu açıktır. Bu alacağın hangi tarafa ait olduğunun önemi yoktur.

Yasanın konusu bir miktar para olan borç ilişkisininin taraflarından birini ara buluculuğa tabi kılarken diğer tarafı buna dahil etmemiş olması yasanın amacına ve menfaatler dengesine aykırı olurdu.

Çünkü alacak davası da,menfi tespit davası da maddi hukuk bakımından taraflarından birinin yükümlülüğünün para borcu olduğu bir tek hukuki ilişki olmasına rağmen usul hukuku bakımından aynı borç için alacaklıya alacak davası açma, borçluya ise söz konusu borcu ödemeden kurtulmasına imkan veren menfi tespit davası açma, ayrıca bütün bunların dışında da açılacak alacak davasında savunma içinde borçluya savunma kapsamında alacağın bulunmadığını kanıtlama hakkı tanınmıştır.

Yine menfi tespit yargılaması sırasında borç icra baskısı ile ödendiğinde dava istirdata yani bir miktar para alacağına dönüşecektir. Menfi tespit davaları niteliği gereği bir miktar para alacağını zorunlu olarak içermektedir. Bu nedenle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...