Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/698 K.2021/935

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... Gıda Pasta Şekerleme Tic. Ve San. A.Ş. ile ... İletişim Araştırma Danışmanlık Ltd. Şti. arasında gerçekleşen alışverişe istinaden davalıya ürün satışı gerçekleştirildiğini, davalı şirketin aldığı ürünlere ilişkin fatura ödemelerini yapmaması nedeniyle Bursa 16.İcra Müdürlüğü 2020/... E. sayılı ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı ... İletişim Araştırma Danışmanlık Ltd.

Şti., icra takibine itiraz ederek icra takibi durdurduğunu, davalının başlatılan takibe itirazının alacağın tahsilini geciktirmeye matuf olup kötüniyetle yapıldığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmasını, itirazın iptali ile takibin işlemiş ve işleyecek faiziyle birlikte devamını, alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile avukat ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

Davalı taraf usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiş ve delil de bildirmemiştir. Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe: Dava, ilamsız takibe itirazın iptaline ilişkindir. Bilindiği üzere taraflar tacirdir. Ticari davalarda dava konusunun tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olduğundan ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin yahut alacak miktarının ispatı mümkündür.

HMK'nın 222. Maddesine göre. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.

Buna göre mahkeme taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden resen taraflardan defter ibrazını isteyebilir.

HMK'nın 219.maddesi tarafların belgeleri ibrazı zorunluluğunu düzenlemiştir. Buna göre ; Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar. Elektronik belgeler ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir. Ticari defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin sadece ilgili kısımlarının onaylı örnekleri mahkemeye ibraz edilebilir.

HMK'nın 219.maddesi talep edildiği durumlarda defter ve belgelerin ibraz zorunluluğunu hüküm altına almıştır.

HMK 220.maddesi talep edilmesine rağmen tarafın belgeyi ibraz etmemesinin neticelerini düzenleme altına almıştır. Buna göre.

İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir.

Mahkemece, ibrazı istenen belgenin elinde bulunduğunu inkâr eden tarafa, böyle bir belgenin elinde bulunmadığına, özenle aradığı hâlde bulamadığına ve nerede olduğunu da bilmediğine ilişkin yemin teklif edilir.

Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir.

HMK'nın 220.maddesi bu şekliyle elinde bulunduğu anlaşılan bir belgeyi ibraz etmemenin hüküm ve sonuçlarını ortaya koymuştur. Hiç şüphesizdir ki 220.maddede düzenlenen belge tabiri ticari defter ve belgeleri de kapsamaktadır.

Tarafın ticari defterleri yasada belirtildiği üzere karşı tarafın defter ve belgeleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Anılan yasal düzenlemeler uyarınca verilen süreye rağmen bir taraf ticari defter ve belgelerini sunar diğer taraf sunmaz ise bu davranışı ile kendi defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan engel olduğu bu sonucun varlığını ve neticelerini kabul etmiş sayılır.

HMK'nın 220.maddesi kapsamında ticari defter ve belgeler bunu tutan tarafın zilliyetliğinde olduğundan 220/2.maddesindeki inkarı da yapamayacaktır. 220/3.maddesi gereğince de defter ve belgelerin sunulmamasının neticesi olarak kaçınılan defter ve belgedeki kayıtların karşı tarafın defterlerindeki kayıtlara uygunluğu mahkeme tarafından kabul edilebilir.

Mahkememizce de davalıya çıkarılan tebligata rağmen defter ve belgelerin davalı tarafça sunulmamasının sonuçları bu kapsamda değerlendirilmiştir.

Davacı şirketin dosyaya sunmuş olduğu ticari defteri 1 sıra nolu Elektronik Defter Genel Tebliği gereği 2020 yılları ticari defterlerini E-Defter olarak kayıt altına alındığı, 2. Sıra nolu Elektronik Defter Genel Tebliği 3. Maddesi gereği ise Yevmiye ve Kebir Defteri beratlarını süresi içerisinde Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine yüklediği, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, bu anlamda sahibi lehine delil teşkil ettiği, davacının incelenen defter kayıtlarına göre davalıya 2.060,73 TL tutarında fatura düzenlediği, davalıya borç kayıt ettiği, davalıdan tahsilat yapmadığı, davacının davalıdan icra takip tarihi itibariyle 2.060,73 TL alacaklı olduğu anlaşılmıştır.

Davacının takip öncesi davalıyı temerrüde düşürdüğüne dair dosya içeriğinde bilgi ve belge bulunmadığından davacının takipteki takip öncesi işlemiş faiz talebi yerinde görülmemiştir.

Alacak likit olduğundan ayrıca icra inkar tazminatına da hükmedilmiştir.

Tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip .... · ☪e-imzalı Hakim ... · ☪e-imzalı