Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/85 K.2023/419

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalıdan T. Garanti Bankası A.Ş.-Görükle Şubesi 0012460 Seri No'lu [IBAN] Iban No'lu hesabından keşide edilme, 15/11/2019 keşide tarihli,50.000,00-TL bedelli, keşidecesi ... olan çek dolayısı ile alacaklı olduğunu, bu kapsamda Bursa 15. İcra Müdürlüğü 2019/...

Esas sayılı dosya ile davalı ... hakkında icra takibi başlattıklarını, davalının haksız itirazı üzerine takibin durduğunu, açıklanan nedenle davalının itirazının iptali ile asıl alacak olan 50.000,00 TL’nin çekin keşide tarihi olan 15/11/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline, haksız itiraz ile takibin sürüncemede kalması sebebiyle davalının takip miktarının %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalının cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır. Deliller; Bursa 15. İcra Dairesi'ne, Nilüfer İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne, Nilüfer İlçe Nüfus Müdürlüğü'ne, azılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE

Dava, TTK m.732'de ifadesini bulan sebepsiz zenginleşme iddiasına dayalı başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı taraf, davalının takibe konu çekin keşidecesi olduğunu, çekin süresinde ibraz edilmediğini, davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini beyan ederek itirazın iptali talebinde bulunmuştur.

Eldeki davaya dayanak olan çekin düzenleme tarihinin 15/11/2019 tarihi olduğu, takip talebinin 28/11/2019 tarihinde düzenlendiği görülmektedir. Dava ise 20/02/2020 tarihinde ikame edilmiştir.

İddianın ileri sürülüş biçimine bakılacak olursa davacının sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayandığı görülmektedir. Zira, dava dilekçesinde TTK'da yer alan sebepsiz zenginleşme hükümlerine atıfta bulunulmuş ve duruşmada da davanın dayanağının TTK m.732'de ifadesini bulan sebepsiz zenginleşme hükümleri olduğu belirtilmiştir.

Eldeki davada, davacı çekin lehtarı çeki süresinde bankaya ibraz etmemiş, bu bağlamda çekin kambiyo vasfını kaybettiğinin kabulü gerekir. Nitekim davacı da genel haciz yolu ile takibe girişmiştir.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 2019/1799 Esas ve 2022/2107 Karar sayılı ilamında aynen,

"Süresinde ibraz edilmeyen veya zamanaşımına uğrayan çeke dayanarak hamil kendi cirantasına karşı temel ilişkiye dayanarak, keşideciye karşı ise TTK 644. (6102 sayılı TTK 732) maddesi uyarınca müracaat edebilir. (Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 2012/9780 esas 2012/17758 karar sayılı kararı)" şeklinde süresinde ibraz edilmeyen çekten kaynaklı keşideciye karşı sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre talepte bulunulabileceği belirtilmiştir.

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 2021/599 Esas ve 2022/2091 Karar sayılı ilamında aynen,

"Davaya konu çek süresi içerisinde bankaya ibraz edilmediğinden kambiyo senedi vasfını kaybetmiştir. Bu durumda, davacı, temel ilişkiye dayalı alacak iddiasında mı, yoksa sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak iddiasında mı bulunduğunu açıklamamış, sadece çekin mücerret olduğunu belirtmiştir. Çekin incelenmesinde ise davacı ile keşideci arasında birçok ciranta bulunmaktadır. Yani keşideci ile davacı arasında bir temel ilişki bulunmamaktadır.

Bu sebeple davacının iddiasının sebepsiz zenginleşmeye dayalı bir iddia olduğu kabul edilmiştir. Sebepsiz zenginleşme davasında ise; ispat yükü davalıda olup, davalı kambiyo senedi vasfını kaybetmiş çekten dolayı sebepsiz zenginleşmediğini ispat edecektir. İspat vasıtası olarak da cevap dilekçesinde göstermiş olduğu delillere dayanacaktır." şeklinde sebepsiz zenginleşmeye dayalı açılan davalarda davalı keşidecinin ispat yükü altında olduğu belirtilmiştir.

Tüm bu açıklamalar ışığında; takibe konu çekte davacının lehtar, davalının keşideci olduğu, çekin süresinde muhatap bankaya ibraz edilmeyerek kambiyo vasfını yitirdiği, dava dilekçesinin içeriğinden ve davacı vekilinin duruşmadaki beyanından temel ilişkiye dayanılmayıp TTK'daki sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanıldığının anlaşıldığı, çekin ibraz edilmesi gereken son tarihten itibaren hak düşürücü süre içerisinde davacının TTK m.732'deki sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre takibini yaptığı, davalının davaya cevap vermediği, haliyle delil de sunmadığı ve sebepsiz zenginleşmediğini ispatlayamadığı,

ispat yükünün yukarıda alıntılanan içtihat gereğince davalı üzerinde olduğu, alacağın belgeye dayalı, belirlenebilir ve likit olduğu anlaşılmakla; aşağıdaki şekilde itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmetmek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır