Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/557 K.2021/1182

Av. ... DAVALI : ... VEKİLİ : Av...

DAVA

Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 21/06/2021

KARAR TARİHİ : 16/12/2021

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 30/12/2021

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde;Taraflar arasında akdedilen 28.01.2020 tarihli Sanayi Sırlarının Korunması ve Rekabet Yasağı Taahhütnamesi ile TBK 444. Maddesi ve devamında düzenlenen "Rekabet Yasağı Sözleşmesine" dayalı olarak şimdilik 10.000-TL'nin cezai şart olarak ve müvekkili şirketin uğradığı maddi zararlara karşılık şimdilik 5.000-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tazmini taleplerinden ibarettir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde;Müvekkilinin davacı iş yerinde “Yurt İçi Satış Temsilcisi” olarak 28.01.2020 tarihinde çalışmaya başladığını, işe başladığı tarihte işyeri adresi ...

Başakşehir/İstanbul adresi olduğunu, daha sonra davacı şirketin adresi değiştiğini ve edeceği Kavacık,...Beykoz/İstanbul adresine taşındığını, şirketin yeni taşınacağı adres müvekkilin ikametgah adresine çok uzak olmasına rağmen pandemi sürecinde işsiz kalmak istemediği için yeni adreste çalışmayı da kabul ettiğini, şirket taşındıktan bir süre sonra departmanının kapatıldığını bu yüzden farklı bir departmana geçmesinin istenildiğini,

müvekkiline teklif edilen departman daha ağır şartlara sahip olduğundan ve daha önce içinde bulunduğu departmanla ilişkili olmayan farklı bir alan olması nedeniyle kendisine daha uygun bir yer verilmesi halinde çalışmaya devam edeceğini belirtmiş olmasına rağmen bu şartlarda çalışmayı kabul etmemesi halinde işten çıkartılacağının belirtildiğini, ancak Pandemi döneminde işten çıkma yasakları olması nedeniyle işten çıkaramayacaklarını ancak istifa etmesi halinde tüm haklarını vereceği işveren tarafından söylendiğini, bu olaylara tanık olarak aynı departmanda çalışan .. ..’in de şahit olduğunu,

iş akdinin davacı işveren tarafından hiçbir haklı ve geçerli sebep olmadan feshedilmiş ve müvekkilin dava açmasının önlenmesi için aynı gün 17.03.2021 tarihinde hem istifa yazdırılmış hem de arabuluculuk görüşmesinin yapıldığını, müvekkilinin aynı anda bunları düşünmesi ve tartması mümkün olmayıp yapılan bu işlemlerin baskı ile yapıldığı olayın vuku buluş şeklinden de ortada olduğunu, müvekkilinin işyeri değişikliği, yeni iş arayışıyla ve kendi isteği ile olmadığını bu nedenle rekabet yasağına ilişkin hükümlerin müvekkil açısından uygulamasının da mümkün olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe; Dava, rekabet yasağının ihlalinden doğduğu ileri sürülen cezai şart alacaklarının tahsili istemine ilişkin olup, öncelikle dikkate alınması gereken husus uyuşmazlığın 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ve bu bağlamda iş mahkemesinin görevli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Gerek mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda, gerekse 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda, Türk Borçlar Kanunu’nun rekabet yasağına ilişkin hükümlerinde öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava olduğu belirtilmiş ise de, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5. maddesinde yer alan: “Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir” hükmü, bu konuda ayrı bir düzenleme bulunup bulunmadığının göz önünde bulundurulmasını gerektirmektedir.

İşçinin haklarını adalet mercilerinde çabuk, kolay ve ucuz bir surette almasını temin etmek amacıyla özel İş Mahkemeleri Kanunu çıkarılmıştır. Ayrı bir iş yargılaması ve bu yargılamayı uygulayan özel mahkemelerin kuruluşu, esasen iş hukukunun işçiyi koruma hukuki niteliğinden kaynaklanmaktadır.

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5.maddesi, “a)5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında,

iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına,b) İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara,c)Diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara, ilişkin dava ve işlere bakar.” şeklinde düzenlenmiştir.

Şu halde, İş Mahkemeleri Kanunu ile işçi ve işveren arasında iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden doğan uyuşmazlıkları çözme görevinin iş mahkemesine verilmiş olması, Türk Ticaret Kanunu'nun 5.maddesinde yer alan “aksine hüküm bulunmadıkça” ibaresinin karşılığıdır. Başka bir anlatımla, İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5.maddesi, Türk Ticaret Kanununun 4.maddesinde belirtilen ticari davalara bakma görevinin ticaret mahkemelerine ait olduğunu belirten 5.maddedeki 'aksine hükmü' öngören bir düzenlemedir.

Benzer bir durum, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 76. maddesinde 03.03.2001 tarih ve 4630 sayılı Kanunun 30. maddesi ile yapılan değişikliğin sonucu olarak kurulan Fikri ve Sınai Haklar Mahkemeleri için söz konusudur. Türk Ticaret Kanunu’nun 4.maddesinde fikri mülkiyet hukukuna dair mevzuatta öngörülen hususlardan doğan davalar da ticari dava sayılmasına rağmen 5846 sayılı Kanun uyarınca kurulan Fikri ve Sınai Haklar Mahkemelerinin kuruluşuna ilişkin düzenlemenin Türk Ticaret Kanunu’nun 5.maddesinde belirtilen aksine hükmü karşıladığı kabul edilmektedir. Aksi halde tüm fikri haklara ilişkin uyuşmazlıklarda ticaret mahkemelerinin görevli olması gibi bir durum ortaya çıkmaktadır.

Rekabet yasağına ilişkin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 444–447.maddeleri hizmet sözleşmesine ilişkin hükümler içinde düzenlenmiştir. Her iki kanunda da rekabet yasağına ilişkin sözleşmenin kurulması ve sınırları özellikle işçinin korunması ilkesi dikkate alınarak düzenlenmiştir. Gerçekten, işçinin çalışma hakkı, rekabet yasağına ilişkin sözleşmelerin yer, süre ve konu itibariyle sınırlandırılmasını gerektirmektedir.

İşçi ile işveren arasında sözleşmenin sona ermesinden sonraki dönem için rekabet yasağına ilişkin bir anlaşma olmadıkça, Borçlar Kanunu'ndaki hükümler tek başına işverene talep hakkı vermez. Başka bir anlatımla, taraflarca rekabet yasağı konusunda anlaşma yapılmışsa işveren, sözleşmeye aykırı davranıldığını ileri sürerek cezai şart ya da tazminat talebinde bulunabilecektir. Bu nedenle, burada borcun kaynağı kanun değil, iş sözleşmesidir.

İş sözleşmesi devam ederken işçinin sadakat borcu gereği zaten rekabet yasağı bulunduğundan bu konuda ayrı bir anlaşmanın varlığına gerek yoktur. Rekabet yasağının ihlali halinde işveren, iş sözleşmesine aykırı davranıştan ötürü sözleşmeyi haklı nedenle feshedebileceği gibi, varsa zararının tazminini de isteyebilecektir.

Türk Borçlar Kanunu'nun rekabet yasağının sona ermesini düzenleyen 447.maddesinde iş sözleşmesinin işveren tarafından haksız olarak ya da işçi tarafından haklı nedenle feshedilmiş olması halinde rekabet yasağının sona ereceği düzenlenmiş olup, haklı fesih müessesesinin iş hukuku ilkeleri çerçevesinde ticaret mahkemesince değerlendirilmesinin güçlüğü ortadadır.

Uyuşmazlığın kaynağı iş sözleşmesi olduğundan Türk Borçlar Kanununun 444 ve devamı maddelerine dayalı olarak İş Kanunu kapsamında işçi sayılan kişinin, rekabet yasağı sözleşmesinin ihlali nedeniyle açılan cezai şartın tahsiline ilişkin davalarda iş mahkemeleri görevlidir. Yargıtay 9. HD'nin önceki kararlarında işçinin iş sözleşmesi sona erdikten sonrası dönem bakımından rekabet yasağına ilişkin olarak cezai şart ve tazminat davaları bakımından ticari dava olduğu belirtilmiş ise de; konunun yeniden değerlendirilmesi gerektiğinden bahisle içtihat değiştirerek,yukarıda belirtilen açıklamalar uyarınca görevli mahkemenin iş mahkemesi olduğu belirlenmiştir. (Yargıtay 9 HD 01/06/2021 tarih 2021/3076 esas 2021/9789 karar sayılı ilamı)

Tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip .. · ☪e-imzalı Hakim .. · ☪e-imzalı