Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/602 K.2023/26

...

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2022/602 Esas

KARAR NO : 2023/26

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI : ... -...

DAVALI : HASIMSIZ

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 16/05/2022

KARAR TARİHİ : 10/01/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 11/01/2023

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Tarafına ait ... Mah. 2. ... Sok. N:2 adresindeki ... Ltd. Şti isimli ... ticaret sicil nolu ticari işletmenin 2021 yılı ve geçmiş yıllarına ait tüm defter, fatura ve sair belgelerinin zayi olduğunu, bu nedenlerle zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi, vergi levhası, SGK kayıtları, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava, TTK' nın 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Davacı asile usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiştir. Davacı asilin mahkememiz 10/01/2023 tarihli celsesindeki beyanında; Kendisinin bu şirketi kurduğunu, daha sonrasında şirketi kapatmak istediğini, ancak noter ve Bursa Ticaret Odası tarafından zayi belgesi istenildiğini, muhasebenin hiçbir defter tutmadığını, zayi olan hiçbir belge ve defter tutulmadığından zayi olan hiçbir defter ve belge bulunmadığını beyan etmiş, bu beyanını imzası ile tasdik etmiştir. Davacı, tacir olduğundan basiretli şekilde davacı davranmak zorundadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 05/10/1984 tarih 1982/11-852 Esas ve 1984/788 Karar sayılı kararında "TTK.nun 68/1. maddesi hükmünce "Defter tutmak mecburiyetinde bulunan kimse ve işletmeye devam eden halefleri, defterler! son kayıt tarihinden ve saklanması mecburi olan diğer hesap ve kağıtları tarihlerinden itibaren on yıl geçinceye kadar saklamaya mecburdurlar".

Aynı maddenin son fıkrası da şu düzenlemeye yer vermiştir: "Bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kağıtları yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyanı oğrendiği tarihten itibaren onbeş gun icinde ticari isletmesinın bulundugu yerin selahiyetli mahkemesinden kendisine bir vesika verilmesini isteyebilir. Mahkeme lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.

Böyle bir vesika almamış olan tacir defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılır...Önce şu husus belirtilmelidir ki, metni yukarıya aynen alınan hükümdeki "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı" örnekleri tahdidi bir düzenleme içerisinde yer almamış, "gibi" sözlüğünden de anlaşılacağı üzere tacirin elinde olmayan benzer olaylar da maddenin kapsamında düşünülmüştür.

Tacirin 68. maddenin son fıkrasından yararlanabilmesi icin bir taraftan defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur: Genel bir kural konulamamakla beraber cereyan ettigi yer ve sartlar itibarıyla bir (hırsızlık) olayı sozu edılen madde kapsamında düşünülebileceği gibi, gene başka yer ve başka koşullar altında düşünülmeyebilir de...

Davaya konu olayda ise; ticari defter ve belgeler otomobilin içerisine konulmuş ve buradan çalındığı iddia olunmuştur...Ticari defter ve belgelerin iyi muhafaza edilmemiş olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekir." denilmiştir.

Dolayısıyla Hukuk Genel Kurulu kararında vurgulandığı üzere tacirin saklamakla mükellef olduğu ticari defter ve kağıtları özenle muhafaza etmesi zorunlu olup, yerine göre çalınma halinde bile, zayi belgesi verilemez iken, basiretli tacir gibi davranmama sebebiyle ve duruşmada alınan beyanında zayi olan herhangi bir defter ve belgenin olmadığını belirtmiş olduğundan zayi belgesi verilemeyeceği ve ispatlanmadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır. Hakim ... · ¸e-imzalıdır. Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır. · Aslının aynı olduğu tasdik olunur. · Katip ... · ¸E-imzalıdır.