Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1368 K.2026/192

Av.

DAVALI

VEKİLLERİ : Av. Av.

DAVA

Menfi Tespit (Alım Satım), Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 22/12/2023

BİRLEŞTİRİLEN ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2024/... ESAS SAYILI DAVADA

DAVACI

VEKİLİ : Av.

DAVALI

VEKİLİ : Av.

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 14/02/2024

KARAR TARİHİ : 25/02/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 29/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım), Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı ... Kazanım Enerji San. Tic. A.Ş (Eski unvanı ile ... Lojistik Yönetimi A.Ş. ile davalı ... Enerji Elektrik Üretim Sanayi ve Tic.

A.Ş. ("...") arasında 17.04.2019 imza, 21.01.2021 yürürlük tarihli, (2+5+5) olmak üzere toplamda 12 yıl süreli Biyokütle Yakıt Tedarik Sözleşmesi imzalandığını, 17.04.2019 imza tarihli sözleşmeye istinaden akdedilen alt sözleşmeler ile sözleşmenin ayrılmaz parçası ve eki mahiyetinde 19.03.2020 ve 07.10.2022 tarihli protokoller tanzim edildiğini, ilgili sözleşme kapsamında davalının 2021 yılında devreye girecek tesisin test ,deneme, devreye alma ve 6 aylık güvenli yakıtının stoklanması amacı ile sözleşmede belirtilen nem ve kalorifik değerlerde yaklaşık 85.000 ton ormansal ürün tedarik edilerek davalıya teslim edildiğini,

davalının yükümlülüğünde olan tesis içerisindeki laboratuvarlar süresinde kurulmamış, aradan iki yıl geçtikten sonra temel ilişki/ sözleşmeye aykırı hiçbir objektif analiz ve teste dayanmayan fire ölçümleri yapılarak davacı şirketi 1.550.502,13 USD fire bedellerinden dolayı borçlu olduğu iddia edildiğini, davacı şirketin davalıya fire bedeli veya herhangi bir nam altında borcu bulunmadığını, yapılan görüşmeler sonucu davalı tarafın haksız ve kötü niyetli olarak sözleşmeyi feshettiğini, davacı şirketten mal almadığı gibi anılan çeki de iade etmediğini, temel borç ilişkisine /sözleşmeye dayanmayan ...

Bankası ... Şubesi 31.12.2023 vade tarihli, ... seri numaralı 400.000,00 USD bedeli çek ile 90.766,63 USD olmak üzere toplamda 490.766,63 USD+KDV borcun bulunmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Enerji Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle.

Taraflar arasında davalı şirkete ait, ... ili, ... ilçesinde bulunan Biyokütle enerji santralinde biyokütle tanımındaki atıklardan elektrik enerjisi elde edebilmek adına sözleşme imzalandığını, taraflar arasında biyokütle yakıt tedarik birim fiyatı ve alımı konusunda 2023-2024 dönemi olan sözleşmenin son yılı için anlaşma sağlanamaması, sözleşme süresinin 17.04.2024 tarihinde sona erecek olması ve sözleşmenin devamının davalı şirket açısından ekonomik ve ticari faydasının kalmaması nedenleri ile,

karşılıklı mutabakatla yapılan uzlaşma hesaplarına istinaden bugüne kadar doğmuş veya doğacak hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla ihbar öneline uygun şekilde sözleşmenin süre sonunda 17.04.2024 itibari ile sona erdirileceği ve uzatılmayacağı 31.05.2023 tarihinde sözleşmede kararlaştırılan bildirim şartlarına uygun şekilde ve yazılı olarak bildirildiğini, Davacının ise, ...

6. Noterliği yevmiye numaralı 04.08.2023 tarihli ihtarnamesi ile taraflar arasında herhangi bir mutabakat sağlanamamasına ve feshe neden olmasına rağmen davalının belirlenen yakıt birim fiyatı üzerinden yakıt almaktan imtina ettiğini iddia edip, sözleşme süresini kötü niyetli ve yanlış yorumlayıp, haksız rekabet olduğunu iddia edip, karşılıklı mutabakatla yapılan uzlaşma hesaplarına istinaden sabit olan borcunu ödeme amacı ile keşide ettiği çekin hatır çeki olduğunu iddia edip iadesini istemiştir.

Müvekkil şirket tarafından ...

5. Noterliği yevmiye numaralı 11.08.2023 tarihli ihtarname ile cevap verilerek iddialarının hukuka ve hakikate aykırı olduğu davacı tarafın ayıplardan kaynaklanan yani Taraflar arasındaki sözleşmenin temelini oluşturan yakıt kalite standartlarına göre getirilmeyen yakıtlara istinaden karşılıklı mutabakata göre hesaplanarak muaccel olan fire borçlarını ödemediği. temerrüde düştüğünü bildirdiğini, arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamayınca davacının eldeki davayı açtığını, davacının sözleşme süresinin 12 yıl olduğuna ilişkin iddialarının sözleşmeye açıkça aykırı olduğunu, sözleşme süresinin,

imza tarihi olan 17/04/2019 tarihinden itibaren 5 yıl olduğunu, sözleşmenin süre bitiminden 1 ay önce yazılı bildirim yapılması halinde sözleşmenin yenilenmeyeceği davacının da imzasının bulunduğu sözleşme ile açıkça hüküm altına alındığını, davacının taraflar arasında akdedilen sözleşmenin haksız şekilde feshedildiği iddiasının asılsız olduğunu, nitekim, taraflar arasında akdedilen sözleşme feshedilmediğini, sözleşmede belirlenen süre sonu olan 17/04/2024 tarihinde sözleşmenin sona ereceği ve yenilenmeyeceğinin bildirildiğini, davacının fire bedellerine ilişkin objektif değerlendirme yapılmadığına yönelik iddialarının asılsız olduğunu,

fire bedellerinin davacının da imzasının yer aldığı yani kabul ettiği sözleşme ve ek protokollerde yer alan hesaplama yöntemleri ile belirlendiğini ve yine davacının yazılı mutabakatı ile nihai hali verildiğini, davacının dava konusu edilen çekin “hatır çeki” olduğu iddiasının basiretli tacir kavramına ve hukuka aykırı olduğunu, bahse konu çekin davacının satılan ayıplı mallar nedeni ile ortaya çıkan fire borcuna karşılık ödeme aracı olarak verildiğini, davacının, fire bedellerine ilişkin borcu olduğunu protokolleri imzalayarak ikrar etmiş olup dava konusu çeki de iş bu borcuna karşılık ödeme amacı ile keşide ettiğini,

davacının davalı şirkete hatır çeki vermesi için bir hukuki ve ticari neden olmamakla birlikte iddiası afaki ve hukuki temelden yoksun olduğunu, davacının borcu olmadığına yönelik iddiasında ispat külfeti davacıya ait olmasına karşın, iddiasını ispatlayamadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

Birleşen ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... esas sayılı ana dava dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı ile dava dışı ... Enerji Elektrik Üretim San. Ve Tic.

A.Ş. arasında 17.04.2019 imza, 21.01.2021 yürürlük tarihli, (2+5+5) olmak üzere toplamda 12 yıl süreli Biyokütle Yakıt Tedarik Sözleşmesi imzalandığını, anılan sözleşme gereği davacı şirketin; atık üreticisi satıcısı, dava dışı ...'un ise biyokütle atığını yakıt olarak kullanıp elektrik üretecek tesis sahibi alıcı sıfatına haiz olduğunu, davacı şirketin, ...'un elektrik tesisinde yakıt olarak kullanılacağı biyokütle tanımına uyan atıkları temin ve teslim etmeyi üstlenmesine rağmen dava dışı ...'un yükümlülüğünde olan tesis içerisindeki laboratuvarların süresinde kurulmamış,

aradan iki yıl geçtikten sonra temel ilişki/ sözleşmeye aykırı hiçbir objektif analiz ve teste dayanmayan fire ölçümleri yapılarak müvekkili şirketin 1.550.502,13 USD fire bedellerinden dolayı borçlu olduğunun iddia edildiğini, müvekkili şirket ile dava dışı ... Enerji Elektrik Üretim Sanayi ve Tic. A.Ş. ("...") arasında temel borç ilişkisine /sözleşmeye dayanmayan ... Bankası ...

Şubesi 31.12.2023 vade tarihli, ... seri numaralı 400.000,00 USD bedeli hatır(teminat) çeki ile 90.766,63 USD olmak üzere toplamda 490.766,63 USD+KDV borcun olmadığının tespiti talepli ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/... E. Sayılı dosyasından dava ikame edildiğini, davaların aynı sebepten doğmuş ve biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek olması nedeniyle ivedilikle tensiple birlikte huzurda bulunan dosyanın Hukuk Muhakemeleri Kanunu 166.

Madde uyarınca ilgili dosya ile birleştirilmesine, ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/ D.iş kararından verilmiş olan dava öncesi ihtiyati tedbirin tamamlayıcı mesarim davası olup tedbirin aynen devamına, davanın kabulüne, ... Bankası ... Şubesi 31.12.2023 vade tarihli, ... seri numaralı 400.000,00 USD bedeli hatır(teminat) çeki nedeniyle borcun olmadığının tespiti ile ... Bankası ...

Şubesi 31.12.2023 vade tarihli, ... seri numaralı 400.000,00 USD bedeli hatır(teminat) çekin iptali ve müvekkili şirkete iadesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Tekstil San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle ; Somut olayda davacı tarafın davalının ... Enerji'nin yönetim kurulunda olması iddiasından başka hiçbir somut delil sunamadığını, davalı firmanın diğer davalı ... Enerji firmasının yönetim kurulundan 2021 yılında ayrıldığını, davalı firmanın diğer davalı firmada sermaye sahibi olarak bulunmakta olup, söz konusu çeki de sermaye payına karşılık olarak kar payından ortaklara yapılan ödemeler esnasında aldığını, dava konusu çekin, ortaklara borç ödemesi olarak davalı firmaya verilmiş olup temel borç ilişkisi ile ilgili hiçbir iddianın 3.kişi konumundaki iyiniyetli hamil olan davalıya karşı ileri sürülmesi hukuken mümkün olmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:

Ana dava çek yönünden borçlu olunmadığının tespiti, çekin iptali ve çekin teslimi istemine ilişkindir.Birleştirilen dava İİK 72. Maddesine göre menfi tespit istemine ilişkindir.Ana davada davacı davayı ilk olarak ... A.Ş.

Ve ... ...'e yönelterek açmış ancak arabuluculuk tutanağından arabuluculuk sürecine davalı ...'ın dahil edilmediği görülmekle davalı ... hakkında eldeki dava dosyasından tefrik kararı verilerek ayrı bir esasa kaydedilmiştir.Davacı davalı şirket ile aralarında 17/04/2019 tarihli 12 yıl süreli yakıt tedarik sözleşmesi imzalandığını, sözleşme ilişkisi devam ederken davalı şirketin kendilerinden fire bedelleri adı altında 1.550.502,13 USD tutarında alacaklı olduklarını iddia ettiklerini, davacının davalı şirkete sözleşmeden kaynaklı olarak fire bedeli veya herhangi bir nam altında borcu bulunmadığını,

bugüne kadar 1.014.735,50 USD' lik hatır ödemesi yaptığını, hatır ödemesinin teminatı olarak mal mukabili hatır ödemesinin teminat olarak dava konusu 31/12/2023 vadeli, ... seri numaralı, 400.000 USD bedelli çekin keşide edilerek davalıya verildiğini, çekin teminat çeki olduğunu, davalı tarafından süreç içerisinde sözleşmenin feshedildiğini ve sonrasında davalının fire bedeli adı altında 490.766,63 USD + KDV olacak şekilde fatura düzenlediğini, davalının bu fatura karşılığında dava konusu 400.000 USD bedelli çek ve 90.766,63 USD tutarında bir alacağının bulunmadığını,

kambiyo senedinin teminat senedi olduğunu ve bedelsiz olduğunu 400.000 USD bedelli çek ve 90.766,63 USD tutarındaki borçtan sorumlu olmadığını ve borcunun bulunmadığını ileri sürerek menfi tespit kararı verilmesini istemiştir.Davalı taraf taraflar arasındaki sözleşme ilişkisini kabul etmiş, sözleşme kapsamında karşılıklı mutabakat ile yapılan uzlaşma hesaplarına istinaden ortaya çıkan borç için keşide edilen dava konusu çekin teminat çeki olmadığını, bu borcun ifası amacı ile verildiğini, sözleşme ilişkisi devam ederken ayıplı ifa ve fire bedellerinin ödenmesinde temerrüde düştüğünü,

sözleşme süresinin sona ermesi nedeniyle yazılı bildirimde bulunarak sözleşmenin devam etmeyeceğinin davacı tarafa bildirdiğini, davalının fire bedelleri nedeniyle yazılı mutabakatlar da dikkate alındığında davacıdan alacaklı olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.Birleşen davada davacı ana davaya konu çekin ciro edilerek birleşen dosya davalısı ... A.Ş.'ne karşı bu çekten dolayı temel ilişkideki borcun yokluğunu ileri sürerek ciro yoluyla devralan ...

A.Ş.'ye de borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.Davacının temel ilişkideki iddialarının ciro yoluyla devralan hamile karşı ileri sürebilmesi için öncelikle temel ilişkide borçlu olmadığını ispatlayıp son hamil ...

A.Ş.'nin de kötü niyetli hamil olduğunu, borcun bulunmadığını bile bile söz konusu çekin ciro yoluyla devralındığını ispatlamalıdır.O halde taraflar arasında çözülmesi gereken temel uyuşmazlık ana davanın tarafları arasındaki sözleşme kapsamında fire bedellerine karşılık olarak dava konusu çekin verilip verilmediği, çekin teminat çeki olup olmadığı, teminat çeki ise neyin teminatı olduğu, temel ilişkide davacının ... A.Ş.'ne borçlu olup olmadığı ile birleşen dosya davalısı ...

A.Ş.'nin kötü niyetli hamil olup olmadığı noktasındadır.

Ana davada davacı ve davalı tacir olduğundan taraflar arasındaki sözleşme kapsamında her iki şirketin kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmış, sözleşmenin konusu dikkate alındığında bilirkişi heyetine endüstri mühendisi de alınmıştır.

Mahkememizce bilirkişilerden tarafların ticari ilişkisi boyunca sözleşmeden kaynaklı olarak karşılıklı olarak ne miktarda faturalar düzenledikleri, ne miktarda ödeme yaptıkları, fire bedelleri ile ilgili olarak davalı ... A.Ş.

Tarafından bu ad altında herhangi bir fatura kesilip kesilmediği, bu faturaların davacı defterlerinde ve davalı ... defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, alacak ve davaya konu çek taraflar arasındaki sözleşmede fire bedellerine temellendirildiğinden davalı ...'un çek bedeli ve bakiye talep edilen 90.766,63 USD tutarında alacak olmak üzere toplam 490.766,63 USD alacağı bulunup bulunmadığı hususunda rapor düzenlenmesi istenilmiştir.

Bilirkişi heyeti raporunda özetle; ''Davalıya ait ticari defterlerin tasdiki zorunlu defterlerden olduğu, 2019 — 2020 — 2021 —2022 ve 2023 yıllarına ait ticari defterlerinin, T.T.K'nun 64. ile 213. sayılı V.U.K.'nun 220. ve 222.inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, giderlerin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genelge ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulmuş olduğu, tutulması zorunlu diğer defterlerin birbirlerini doğruladığı, 12.09.2025 tarihli ...

Enerji A.Ş. Biyokütle Yakıt Tedariki Teknik Değerlendirme Raporunun heyetimizce yapılan değerlendirmeler ile uyumlu olduğu, raporun teknik yönden uygun olduğu, sözleşmede 9635 olarak belirlenen nem oranının, fiiliyatta daha yüksek oranlara ulaşması,

kazan içindeki yanma rejimini dengesizleştireceği, yüksek nem, yanma odasındaki sıcaklığı düşürerek tam yanmanın gerçekleşmesini engelleyeceği, kazana beslenen her ton hammadde, yüksek oranda su ve yanmayan inorganik madde (taş/toprak) içermesi durumunda, daha az "yanabilir yakıt" olması anlamına geleceği, ayrıca, yakıtın bünyesindeki enerjinin önemli bir kısmı, buhar üretmek yerine içindeki suyu buharlaştırmak için harcanacağı, bu iki faktör birleştiğinde, kantarda ölçülen brüt tonaj ile kazana giren net termal enerji (MWt) arasında büyük bir fark oluşacağı, davalı tarafından sunulan hesaplamaların,

fire bedeli tespitlerinin sözleşmeye uygun olduğu, Taraflar arasıda 2019 — 2020 yıllarına ait fatura edilmesi gereken fire bakiyesinin toplamda 1.499.633,11 USDAKDV, Davacı tarafından bu yıllara ait faturalara konu edilen fire bedelinin toplamda 1.008.866,48 USD*KDV. olduğu ve aradaki fark kadar fatura edilmeyen fire/iskonto bedelinin 490.766,63 USD*KDV (588.919,96 Usd) olduğu ve davalının bu bedel kadarlık davaya konu olan faturayı düzenlediği, uyuşmazlığın bu faturadan kaynaklandığı, Sözleşme uyarınca fire bedellerinin belirlenerek e-posta üzerinden teyitleşildiği,

2019- 2020 yılından başlamak üzere her yıl belirlenen fire bedeli tutarında davacı tarafından iskontolu ya da bedelsiz ürün teslimi yapıldığı ancak bu işlemin bir yıl geriden geldiği, tüm fire bedellerinin e-posta yazışmaları ile taraflar arasında belirlendiği, bu şekilde mutabık kalındığı, ayrıca heyetimizce ölçümlerin bilimsel ve teknik esaslara uygun olduğu sonucuna varıldığından 2019-2020 yılından kalan 490.766,63 USD*KDV fire bedelinden davacı tarafın sorumlu olduğu değerlendirildiği'' tespit edilmiştir.Davacının çeke ilişkin olarak teminat çeki olduğu iddiasını ispatlayamadığı,

taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi kapsamında fire bedellerinden kaynaklı davalının davacıdan 490.766,63 USD alacaklı olduğu, dolayısıyla davacının 400.000 USD çek ve faturadan bakiye kalan 90.766,63 USD sözleşmeden kaynaklı kalan cari alacak için borçlu olmadığı iddiasının yerinde olmadığı, birleşen dosya bakımından da gerek temel ilişkide borcun varlığı gerekse birleşen dosya davalısının kötü niyetli hamil olduğunun saptanmamış olması ki temel ilişkide borç varsa ciro yoluyla devralan hamilin de kötü niyetli olup olmadığının tartışılmasının hukuki bir önemi bulunmamaktadır.

Bu nedenle ana davanın ve birleşen davanın ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.Birleşen davada takibin durdurulmasına karar verildiğinden davalı lehine icra inkar tazminatına hükmolunmuş ancak kısa kararda icra tazminatının davalı alacaklı lehine verildiği belirtilmesine rağmen maddi hata sonucu tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine şeklinde yazım hatası yapılmış bu yazım hatası gerekçeli kararın yazımı sırasında düzeltilmiştir.Ana dava değeri dava tarihindeki (22/12/2023) ...

Bankası'nın 1 Dolar'ın efektif satış kuru olan 29,2307 TL'ye göre belirlenmiştir. Davalı tarafın vekalet ücreti alacağı da bu tutar üzerinden hesaplanmıştır.Birleştirilen dava değeri dava tarihindeki (14/02/2024) ... Bankası'nın 1 Dolar'ın efektif satış kuru olan 30,7848 TL'ye göre belirlenmiştir. Davalı tarafın vekalet ücreti alacağı da bu tutar üzerinden hesaplanmıştır.

Başkan · E-imzalı · Üye · E-imzalı · Üye · E-imzalı · Katip · E-imzalı