Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/749 K.2023/1487

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde;Müvekkili şirketin, ... ili ... İlçesi ...

Mahallesinde Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği hükümlerine göre tesis ettirilmiş olan ... üretim tesisinde 19.02.2018 tarihinde ... ile imzalanan Dağıtım Sistemi Kullanım Anlaşması çerçevesinde elektrik üretimi yapmakta olduğunu, üretim tesisinin belge numaralı 30 Nisan 2023 tarihli Dağıtım Bedeli Faturasına 30.912 KWh üretici sistem kullanım reaktif bedeli tahakkuk ettirildiği görülmüş ve ... tarafından bu hususa ilişkin fatura düzenlenmiş olduğunu, bunun üzerine ...

Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından 17.05.2023 tarihinde ... sayılı dilekçe ile itiraz konusu cezanın tahakkuk edilme sebebi belirtilmeye çalışılmış olduğunu, ancak belirtilen sebepler kanuni dayanaktan yoksun olduğunu, ...

Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin yapılan incelemede ... sisteminden alınan verilere istinaden üretim sayacınıza ait çekiş yönlü kapasitifinizin %65.29 oranında cezaya girdiği (817,65 KWh) ve yine üretim sayacınıza ait veriş yönlü kapasitifinizin de %22.14 oranında cezaya girdiği (30.094,35 KWh) görülmüş toplamda 30.912 KWh reaktif tüketiminiz Nisan/2023 dönemine ait sistem kullanım faturanıza reaktif bedel olarak yansıtılmıştır.’’şeklinde cevap verilmiş olduğunu, ancak bu gerekçenin kabulünün mümkün olmadığını,

zira Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun sayılı Kurul Kararında Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar'ın 16. Maddesinin 3. fıkrasına göre; ‘’Dağıtım sistemine bağlı tüm üreticiler sisteme enerji verirken aynı zamanda reaktif enerji vermesi durumunda bu reaktif enerji faturalamada dikkate alınmaz.’’ düzenlemesinin mevcut olduğunu,

bu bağlamda cezanın sebebi olarak ... tarafından ''veriş yönlü kapasitifin %22,14 oranında cezaya girdiği (30.094,35 KWh)'' belirtilmişse de yukarıda beyan edildiği şekilde dağıtım sistemine bağlı tüm üreticiler sisteme enerji verirken aynı zamanda reaktif enerji vermesi durumunda bu reaktif enerji faturalamada dikkate alınmamasının gerektiğini, bu bağlamda davalı tarafından faturalandırılan reaktif enerji bedeli belirtilen 16/3. maddesine göre faturalamada dikkate alınmayacak kalemlerden olduğunu,

tüm bu nedenlerle ve mahkememizce resen göz önünde bulundurulacak sebeplerle davalarının kabulünü belge numaralı 30 Nisan 2023 tarihli haksız fatura nedeni ile ödenen 33.773 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde;Huzurdaki dava bakımından adli yargı mahkemelerinden olan asliye ticaret mahkemeleri görevli olmayıp davacı tarafından davanın idari yargıda açılması gerektiğinden sayın mahkemenizce davanın usulden reddine karar verilmesi gerekmekte olduğunu, dava konusu husumet her ne kadar ...'a yöneltilmiş ise de dava konusu sorumluluğun ...'ya ait olduğunu, husumetin ...'a yöneltilmesi mümkün olmadığından davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesinin gerektiğini, müvekkili şirket ..., tüm işlemlerini, ilgili mevzuat, ... tarifesi,

...'nın kabul etmiş ve yayınlamış olduğu ve müvekkili şirketin de uygulamakla yükümlü olduğu anlaşma metnini dikkate alarak hukuka uygun bir şekilde gerçekleştirmekte olduğunu, davacı'ya tahakkuk edilerek tahsil edilen bedellere ilişkin tarife ... tarafından düzenlenmekte olup tarifeye uygun işlemleri gerçekleştirmenin ...'ın yükümlülüğü olduğunu, buna istinaden ...'ın davacı'dan hukuka uygun olarak tahsil etmiş olduğu bedeller bakımından herhangi bir sorumluluğunun bulunmamakta olduğunu, müvekkili şirketin,

... ve çevre illerde iletim noktalarından aldığı elektriğin dağıtımını yapan ve hizmet kalitesi ile tanınan kurumsal bir dağıtım şirketi olduğunu, diğer bir ifadeyle müvekkili şirketin, görevlerini icra ederken, 6446 sayılı kanun ve 30436 sayılı elektrik piyasası tüketici hizmetleri yönetmeliği (“30436 sayılı yönetmelik”) başta olmak üzere sorumlu ve uygulamakla yükümlü olduğu mevzuata uygun olarak görevini icra etmekte olduğunu, nitekim 6446 sayılı kanun'un "dağıtım faaliyeti" başlıklı 9. maddesi;dağıtım şirketi, lisansında belirtilen bölgedeki dağıtım sistemini elektrik enerjisi üretimi ve satışında rekabet ortamına uygun şekilde işletmek,

bu tesisleri yenilemek, kapasite ikame ve artırım yatırımlarını yapmak, dağıtım sistemine bağlı ve/veya bağlanacak olan tüm dağıtım sistemi kullanıcılarına ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin hizmet sunmakla yükümlüdür…”müvekkili şirket ...'ın, otomatik sayaç okuma sisteminden ("...") alınan sayaç verilerine göre üretim sayacının veriş/çekiş yönlü kapasitif değerleri baz alınarak hukuka uygun şekilde reaktif enerji bedeli yansıtılmış olduğunu,

...'nın 01.04.2023 tarihi itibarıyle geçerli olan tarife tablosunda yer alan birim bedeli dikkate alınarak faturalanmış olduğundan sayın mahkemeniz nezdinde davacı tarafından açılan davanın reddi gerekmekte olduğunu, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacı tarafından dava konusu dağıtım bedeli faturası kapsamında ödenen bedelle ödeme tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesine karar verilmesinin talep edilmesi açıkça hukuka aykırı olduğunu,

tüm bu nedenlerle davanın davacı tarafından ...’nın düzenleyici işlemleri ile tarife onayına ilişkin kararlarının iptali için epd kurulu aleyhine idari yargıda dava açılması gerektiğinden, davanın davacı tarafından ... aleyhine açılması hasıl olma durumundan husumetin müvekkili şirket ...'a yöneltilmesi hukuki dayanaktan yoksun ve mesnetsiz olduğunu, davaya konu bedeller ... kurul kararları doğrultusunda tahakkuk ettirilmiş olduğunu, müvekkili şirketin davaya konu bedeller bakımından herhangi bir sorumluluğunun bulunmamakta olduğunu, müvekkili şirketin,

tüm işlemlerini ilgili mevzuat hükümlerini dikkate alarak hukuka uygun olarak yapmış olduğunu, davacı'dan tahsil edilen bedellere ilişkin tarife ... tarafından belirlenmekte olup müvekkil şirketin insiyatifinde olmadığını, davacı ile yapılan sistem kullanım anlaşması da ... kurulu tarafından resmi gazatede yayınlanan müvekkili şirketin uygulamakla zorunlu olduğu bir anlaşma olduğunu, diğer yandan davacı'nın, üretim sayacına ait çekiş yönlü kapasitifinin %65.29 oranında cezaya girdiği ve yine üretim sayacına ait veriş yönlü kapasitifinin de %22.14 oranında cezaya girdiği kolayca tespit edilebileceğini, epd kurulu tarafından yapılan tarife;

belirleme, güncelleştirme ve onaylama işlemlerinin idare hukukunun temel ilkelerinden olan ''temel işlemin iptali üzerine sonuç işlem resen iptal edilmiş sayılmaz'' prensibi uyarınca bu güncelleştirme ve onaylamalar ''uygulanması zorunlu tarife niteliğinde olmakla'' her biri için idari yargıda dava konusu edilerek iptalinin sağlanmadığı sürece yürürlükte kalıp uygulanacağının kesin olduğu gözetilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe. Davanın taraflar arasındaki sistem kullanım reaktif bedeline ilişkin ödenen fatura bedelinin iadesine ilişkin alacak davası olduğu anlaşılmaktadır.Mahkeme, hem davanın açıldığı günde hem de yargılamanın her aşamasında dava şartlarının bulunup bulunmadığını kendiliğinden araştırıp inceler ve bu konuda tarafların istem ve beyanları ile bağlı değildir.

Dava şartlarının davanın açıldığı günde bulunmaması ya da bu şartlardan birinin yargılama aşamasında ortadan kalktığının öğrenilmesi durumunda mahkemece mesmu (dinlenebilir) olmadığı gerekçesiyle davanın reddedilmesi gerekir.Dava şartlarının amacı, bir davanın esası hakkında incelemeye geçilebilmesi için gerekli bütün şartları ve bunların incelenmesi usulünü tespit etmek, böylece davaların daha çabuk, basit ve ekonomik bir şekilde sonuçlanmasına yardımcı olmaktır (Baki Kuru, İstinaf Sistemine Göre Yazılmış Medeni Usul Hukuku, ...

2016, s. 190).Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114 üncü maddesinin 1-b bendine göre “Yargı yolunun caiz olması” dava şartları arasında yer alır.Yargı yolu kavramı, açılan bir davanın o hukuk sistemine dâhil yargı kollarından hangisinde bakılacağını ifade eder. Adli yargı ile idari yargı, bir başka deyişle hukuk mahkemeleri ile idare mahkemeleri arasındaki ilişki yargı yolu ilişkisidir.

Bu münasebet kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemece yargılamanın her aşamasında resen araştırılmalıdır.Nitekim Hukuk Genel Kurulunun 18.03.2021 tarihli ve 2017/- Esas, 2021/ Karar sayılı kararında da bu hususlara değinilmiştir.

Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davacı, davalı ile imzalanan “Dağıtım Sistemi Kullanım Anlaşması” uyarınca davalı tarafından dağıtım bedeli faturasına 30.912 KWh üretici sistem kullanım reaktif bedelinin tahakkuk edilmesi nedeniyle haksız tahakkuk edilen ve davacı tarafından yapılan ödemenin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte iadesine ilişkin olduğu görülmektedir.

02.12.2020 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7257 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesi ile, 6446 sayılı Kanun'un "İletim faaliyeti" başlıklı 8 inci maddesinin ikinci fıkrasına (ç) bendinden sonra gelmek üzere (d) bendi eklenmiş ve "İletim sisteminin normal işletme koşulları içerisinde işletilmesi ile işletme güvenliği ve bütünlüğü üzerinde risk oluşturan durumlara ilişkin olarak bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarında düzenlenen sistem kullanım ihlallerinin takibini yapmak,

ihlal durumu tespit edilen tüzel kişilere sistem kullanım anlaşmasında düzenlenen cezai şartları ve diğer yaptırımları uygulamak" ...’ın görev ve yükümlülükleri arasına alınmıştır.Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 39 uncu maddesi ile, 6446 sayılı Kanun'a eklenen "EK MADDE 3" ile,

6446 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendinin uygulamasından kaynaklanan uyuşmazlıkların idari yargıda görüleceği düzenlenmiş, 7257 sayılı Kanun'un 46 ncı maddesi ile de bu Kanun'un yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir.Az yukarıda da açıklandığı üzere HMK’nın 114 üncü maddesinin 1-b bendine göre “Yargı yolunun caiz olması” dava şartları arasında yer almakta olup, HMK'nın 115/1 inci maddesinde ise mahkemece, dava şartlarının mevcut olup olmadığının,

yargı yolunun kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle davanın her aşamasında resen dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir.Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 46 ncı maddesinde, bu Kanun'un yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilmiş olmakla, bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarında düzenlenen sistem kullanım ihlâllerine yönelik ceza-i şartlara ilişkin uyuşmazlıkların idari yargı yolunda görüleceğine ilişkin düzenleme karşısında davaya ilişkin uyuşmazlığın idari yargıda görülmesi gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.(Bkz. ...

Hukuk Genel Kurulunun 31/05/2023 tarihli ve 2022/()- Esas, 2023/ Karar)

Katip · ☪e-imzalı Hakim · ☪e-imzalı