Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/3 K.2025/997

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde.

Müvekkilİ şirkete ait e-defterlerin muhafaza edildiği ... kartı 29.08.2023 tarihinde bozulmuş olup müvekkile ait e-defterlere tarafımızca ulaşılamadığını, elektronik defter genel tebliği 7. Maddesinde belirtildiği üzere e defterleri zayi olan mükelleflerin zayi belgesi ile birlikte durumun Başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi ve ... tarafından istenilen bilgi ve belgelerin ibraz edilmesi halinde, mükelleflerin zayi olan e-defter kayıtlarının yeniden oluşturulması için ... tarafından yazılı izin verileceğini,

hal böyleyken herhangi bir hak kaybı yaşanmaması adına şirket e-defterlerinin bulunduğu ... kartının geri dönüşü mümkün olmayacak şekilde bozulmuş olması sebebiyle şirket e-defterleri adına üresi içerisinde zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.Mahkememizce, davacı tarafından şirkete ait ticari defterinin kaybolduğunu ileri sürerek, kaybolmaya yönelik hiçbir vakıa ve delil sunulmadığı, davacının tacir olduğundan basiretli şekilde davranmak zorunda olduğu,

somut olayda, Hukuk Genel Kurulu kararında da vurgulandığı üzere tacirin saklamakla mükellef olduğu ticari defter ve kağıtları özenle muhafaza etmesi zorunlu olup, yerine göre çalınma halinde bile, zayi belgesi verilemez iken, basiretli tacir gibi davranmama sebebiyle kaybolma halinde zayi belgesi verilemeyeceği gibi iradesi dışında karar defterinin kaybolduğuna dair vakıa ileri sürülmediği ve hiçbir delil sunulmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Mahkememiz dosyası ...

Bölge Adliyesi 5. Hukuk Dairesi'nin 2024/ Esas 2024/ Karar sayılı ilamı ile kaldıralarak bu esası almıştır.Kaldırma ilamı doğrultusunda, "isteme konu edilen e -defterlerin e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşu veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilip edilmeyeceğinin araştırılması, teminin mümkün olmaması halinde ise bilişim uzmanı ve mali müşavir bilirkişiden oluşan bilirkişi kurulundan; isteme konu e-defterlerin bulunduğu cihaz veya ... kartı üzerinde inceleme yapılarak zayi istemine yönelik belgelerin cihazda bulunup bulunmadığının,kayıtların silinip silinmediğinin, elektronik defterlere neden ulaşılamadığı,

elektronik kayıtların yerine koyulmasının mümkün olup olamayacağı, tüm kayıtlara, olay günlüklerine, dışarıdan gelen bağlantı isteklerine bakıldığında zararlı yazılım, şifreleme yazılımı, virüs saldırısı tespit edilip edilemediği, olayın hangi tarihte başladığı, ne kadar sürdüğü ve ne zaman sonuçlandığı, bilişim teknikleri ve veri kurtarma yöntemleriyle verilerin geri getirilip getirilemeyeceği hususlarında" rapor aldırılmıştır.Makine Mühendisi ve SMMM bilirkişiden rapor talebinde bulunulduğu, bilirkişiler 06/08/2025 tarihli raporlarında özetle;

'' Dava dilekçesinde belirtilen 2021-2022-2023 (ilk 6 ay) yıllarına ait e-defter kayıtlarının zayi olduğunun davacı şirket tarafından 29.08.2023 tarihinde öğrenildiği, E- Defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen “Mücbir Sebep” halleri nedeniyle e- Defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi,

zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-Defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-Defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini talep edebileceği,

davacı şirketin yasal süre içinde "Zayi Belgesi " verilmesi için mahkemeye müracaat ettiği,213 Sayılı Vergi Usul Kanunu “Madde 13- Mücbir sebepler” içinde sahibinin iradesi dışındaki sebepler dolayısıyla defter ve vesikalarının elinden çıkmış bulunması yer almaktadır.

Takdir Sayın Mahkemenize ait olmak üzere dijital ortamda düzenlenen belge ve/ya da tutulan defterler bakımından, kayıtların kaybolması, kayıtlara ulaşılamaması halinin de mücbir sebep olarak nitelendirilebileceği, Davacı şirketin 2021-2022-2023 yılları e-defterlerini ...'ne yasal süresinde sisteme yükler Davacı Şirket Bilgisayar Sistemleri ve ...

Üzerinde Yapılan İnceleme sonucunda; yapılan teknik incelemeler sonucunda, ... üzerinde yer alan ... bellek yongalarında ve kontrolcü (controller) biriminde donanımsal arıza tespit edildiği, bu arızadan dolayı disk içerisindeki verilere — erişim mümkün — olmadığı, mevcut — yöntemlerle — veri — kurtarımının gerçekleştirilemediği, cihaza erişim sağlanamadığı için zararlı yazılım (ransomware, virüs vb.) ya da şifreleme yazılımı olup olmadığına dair herhangi bir analiz yapılamadığı, bu nedenle herhangi bir saldırı, dış müdahale veya kötü amaçlı yazılım bulgusunun tespit edilemediği, kayıtlara ulaşılamadığından,

sistemin ne zaman çalışmaz duruma geldiği, ne kadar sürdüğü ve ne zaman sonuçlandığına ilişkin kesin bir tarih bilgisi elde edilemediği, iş yerindeki bilgisayara ait faturanın rapora eklendiği, faturada belirtilen bilgisayar özellikleri ile fiziksel olarak incelenen bhilcisavarın donanım özelliklerinin uyumlu olduğun tespit edilmiştir. '' şeklinde görüş bildirmişlerdir.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe: Dava, TTK' nın 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.Davacı, e-defter olarak tutulan ticari defterlerinin bulunduğu ... içeriğinin zarar görüp kullanılamayacak olması nedeniyle zayii kararı alınması talep etmiştir.

Mahkememizce yargılamaya esas ... Bölge Adliyesi 5. Hukuk Dairesi'nin 2024/ Esas 2024/ Karar sayılı ilamı gereğince davacının ... ve entegratör kuruluştan ikincil örneklerin istenmesine ilişkin bilgiler istenmiş davacı tarafça 03/01/2025 tarihli cevaplarıyla ilgili bilgiler verilmekle, ... ve entegraötr kuruluşa başvurulup cevap verilmediği anlaşılmış bunun üzerine mahkememizce ... kart üzerinde inceleme yapılması için dosya bilirkişiye tevdii edilmekle,

verilen kaybına ilişkin olayın oluşu bakımından tespitin yapılamadığı ancak e-defterlerin gelir idaresinde yüklü olduğunun anlaşıldığı bu bakımdan davacının TTK m.82/7 ve 19 Ekim 2019 tarih ve sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Elektronik Genel Defter Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliği gereği zayii'e ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılmakla talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır