Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/686 K.2020/517

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile. Sağlık Bakanlığına bağıl Muradiye Devlet Hastanesinin özel güvenlik işini alan alt işveren davalı ...

Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd Şti nin çalıştırdığı işçilerden ..., ..., ..., ...'ın hizmet akitlerinin sona ermesi nedeniyle, adı geçen işçiler tarafından açılan davalar neticesi icra dosyalarına toplam 49.409.87 TL ödemede bulunduklarını, asıl işverenin işçiye yaptığı ödemeleri alt işverene rücu hakkı bulunduğunu ( BK 50,51), Bursa Devlet Hastanesi'nin genel temizlik hizmet alım teknik şartnamesinin hizmetin ifa şekli başlıklı 5. Maddesinde " Hastanemizde çalıştırılacak işçilerin İş Kanun'u ve diğer kanunlara göre bütün sosyal hakları ile SSK prim, vergiler ve benzeri gibi bütün yasal sorumluluklardan yüklenici firma sorumludur",

denildiğini, şartnamenin 3. Maddesi 4. Paragrafında " firma hastanede çalıştırdığı elemanlarını tüm haklarını yürürlükteki İş Kanunu ve yürürlükteki SSK Yasası'na göre düzenleyecektir, bununla birlikte doğabilecek her türlü hukuki sorumluluk, yaptırım ve müeyyidelere karşı muhatap yüklenici firmadır" denildiğiini, davacı Bakanlık tarafından yapılan ödemeleri alt işveren konumundaki davalı şirkete rücu hakları bulunduğunu ileri sürerek toplam 49.409.87 TL nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyeek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; asıl işverenin alt işverene rücu hakkı, rücuya konu dava dışı işçinin alt işverende çalıştığı dönemle sınırlı olduğunu, bu bakımdan davacının ödediğini beyan ettiği işçilere ilişkin ödemeler bakımından tüm ödemeler için değil de sadece müvekkilinin davalı bünyesinde söz konusu işçilerin çalıştığı dönemle sorumluluğunun sınırlı olduğunu, davacının dava dilekçesinde rücu davasına konu ettiği 4 işçinin herhangi bir şekilde müvekkili tarafından işten çıkarılmadığını,

söz konusu işçilerin çıkarılma sebebi Sağlık Bakanlığına bağlı Bursa Devlet Hastanesinin 74 kişilik özel Güvenlik Kadrosunun 30 kişiye düşürülmesinden kaynaklı olup, işçilerin çıkış sebebinin müvekkiline isnad edilebilecek kusurlardan olmadığını, sorumluluğun işçi sayısını düşüren davacıya ait olduğunu, müvekkili şirketçe söz konusu işçilerin mağdur olmasını engellemek adına işçilerin müvekkilinin yine iş yaptığı Şevket Yılmaz Hastanesinde çalışmak üzere görevlendirmelerinin yapıldığını, ancak rücu davasına konu işçilerin tamamının söz konusu işte çalışmayı kabul etmediklerini,

rücu davasına konu iş davalarında müvekkiline herhangi bir tebligat yapılmadığını, işçilere ödenen tazminat kalemlerinin çok fahiş olduğunu, rücuen tazminat istemine dayalı iş davalarının kesinleşip kesinleşmediğinin ilgili mahkemelerden sorulmasını, kesinleşmemiş ise ilgili iş davalarının sonucunun bekletici mesele yapılmasını,

rücu davasına konu işçiler bakımından müvekkiline sadece rücu davasına konu işçilerin kendi bünyesinde çalıştığı dönemle sorumlu olacağı açık olduğundan ve söz konusu işçilere de işten çıkarılmalarında evvel başka yerde çalışma teklifinde bulunulduğundan mevcut diğer tüm işçiler bakımından da davanın reddine karar verilmesini, mevcut dosya kapsamında 26/11/2012 tarihi " İhtiyati Haciz" kararı gereğince Bursa 15. İcra Dairesinin 2012/9682 e.

Sayılı dosyası üzerindeki tedbirin müvekkili şirketçe " Teminat Mektubu" getirilmesi durumunda kaldırılacağı yönünde ara karar alınmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine talep etmiştir.

KANITLAR

İcra dosyaları, İş Mahkemesi dosyaları, sözleşme, bozma ilamı, bilirkişi raporları, vs.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; davalı şirkete ait işyerinde çalışan işçinin hizmet akdinin sona ermesi sebebiyle Bursa 6.İş Mahkemesi 2011/158 esas 2012/329 esas sayılı dosyasında verilen karar uyarınca işçiye ödenen tazminatın davalıdan rücuen tahsili talebine ilişkindir.

Bursa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2012/603 esas, 2013/503 Karar sayılı kararları ile, alacağın davalı şirket ile Sağlık Bakanlığı arasında akdedilen hizmet sözleşmesinden kaynaklandığını, taraflarında tacir olduğu, davaya bakmaya Asliye Ticaret Mahkemesi görevli bulunduğu gerekçesi ile, görevsizlik kararı verilmiş, mahkeme kararı, Yargıtay 13.H.D. 11.02.2014 gün,2014/3935 -3530 E/K sayılı ilamları ile onanmıştır.

Mahkememizin ( Kapatılan 3. ATM 2014/232 E. - 2014/211 K. ) sayılı dosyasında Bursa Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olması nedeniyle mahkememizin görevsizliğine, dava dilekçesinin görev yönünden reddine, karar kesinleştiğinde tarafların müracaatı halinde merci tayini için dosyanın görevli Yargıtay 17.Hukuk Dairesine gönderilmesine karar verilmiş ve Mahkememizin 04/07/2014 tarih 2014/232 Esas, 2014/211 Karar sayılı kararı Yargıtay 13.Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 23/02/2015 tarih, 2015/2675 Esas ve 2015/5118 Karar sayılı ilamı ile bozulmakla, dosyanın mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapılmıştır.

Mahkememizce taraflar arasındaki alacak borç ilişkinin açıklığa kavuşturulması yönünden, dosya üzerinde SMM bilirkişi tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.

Alınan 06/09/2016 tarihli bilirkişi raporunda; davacı kurumun davanın konusunu oluşturan çalışanlar için yapmış olduğu ödemelerin toplamının 47.863,44 TL olduğu, davacı kurum tarafından 02/10/2012 tarihinde davaya konu edilen kişiler adına toplam 47.863,44 TL ödemelerin yapılmış olduğunu bahse konu kişilerin davalı şirket adına sözleşme tarihinden önceki dönem içinde defalarca giriş çıkışının olduğu bildirilmiştir.

Mahkememizce taraflar arasındaki alacak borç ilişkinin açıklığa kavuşturulması yönünden, dosya üzerinde SMM bilirkişi tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.

Alınan 20/02/2017 tarihli bilirkişi raporunda; davacı Bakanlığın, 01.03.2006 - 31.12.2010 tarihleri arasında davalı şirketten ihale ile güvenlik hizmeti satın aldığı, Davalı şirketin, davacı Bakanlıktan aldığı ihale nedeni ile dava dışı işçileri 01.03.2006-31.12.2010 tarihleri arasında güvenlik görevlisi olarak çalıştırdığı, dava dışı işçilerin iş akitlerinin 31.12.2010 tarihinde ihale süresinin sona ermesi nedeni ile sona erdiği,

dava dışı işçilerin iş akitlerinin sona ermesi nedeni ile adı geçen işçilerin asıl işveren sıfatı ile davacı Bakanlık aleyhinde fesihten kaynaklanan alacakları nedeni İle Bursa 6. İş Mahkemesinde dava açtıkları, Dava dışı kişilerin Bursa 6. İş Mahkemesinde açtıkları davalar neticesinde verilen kararların Bursa 15. İcra Müdürlüğü dosyaları ile takibe konu edildiği,

davacı bakanlığın davalı şirkette çalışan dava dışı işçilerin Bursa 6. İş Mahkemesinde açtığı davalar neticesinde verilen kararlara dayanılarak Bursa 15. İcra Müdürlüğünde yapılan takipler nedeni ile asıl işveren sıfatı ile Bursa 15. İcra Müdürlüğü dosyalarına 02.10.2012 tarihinde toplam 47.863,44 TL ödeme yaptığı, davacı bakanlığın yapılan takipler nedeni ile sunduğu belgelerde 1.546,43.TL gelir vergisi (stopaj) ödediğini belirttiği, davacı Bakanlığın İcra dosyasına fiilen yatırdığı meblağın ve ödediğini beyan ettiği stopaj toplamının 49.409,87.TL (47.863,44+1.546,43) okluğu,

davacı ile davalı arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunması ve yapılan incelemeler neticesinde dava dışı işçilerin davaya konu ettikleri çalışma döneminde davalı şirketin alt işveren sıfatı taşıdığının tespit edilmesi sebebi ile davalı şirketin, dava dışı işçilerin Bursa 6. İş Mahkemesi kararları ile hüküm altına alınmış işçilik hak ve alacaktarı ile yargılama giderieri toplamı olan 49.409,87.TL den sorumlu olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Mahkememizce; davamızın dayanağını teşkil eden Bursa 6. İş Mahkemesi kararları gözetilmek ve bu husustaki rapora itirazların değerlendirilmesi suretiyle bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

Alınan 14/08/2017 tarihli bilirkişi ek raporunda.

Davacı taraf davaya dayanak icra takiplerine konu Bursa 6. İş Mahkemesinin 2011/104-156-157-158 esas sayılı kararlarına istinaden dava dışı işçilere ödediği 49.409,87 TL tazminat ve işçilik alacaklarını alt işveren sıfatı ile davalı taraftan tahsilini talep etmiş ise de Bursa 6. İş Mahkemesinin s öz konusu bu kararlarının Temyiz edilmesi üzerine bahsi geçen kararların Yargıtay tarafından bozulması nedeni ile bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama neticesinde 2011 esaslı kararlarda yer alan bir kısım alacakların ret edilmiş bir kısım alacakların ise kabul edilen miktarlarının değişmesi nedeni ile: Bursa 6. İş Mahkemesinin davaya dayanak

2011 esas sayılı kararlarının bozulması üzerine aynı mahkemece bozma sonrası verilen 2013/354-357-358 ve 361 esas sayılı kararlardaki alacakların, icra harç ve masrafları ile vekalet ücretleri toplamının davacı tarafın icra dosyalarına ödemeyi yaptığı 02.10.2012 tarihinde ulaştığı miktarın, icra alacaklarının hesaplanmasında uzman bilirkişi aracılığı ile tespit edilmesi gerektiğinden ve bu konu uzmanlık alanı dışında olduğundan davalı tarafın sorumlu olduğu miktarın hesaplanamadığı,

hesaplamaların net ve/veya brüt miktarlar üzerinden hesaplanması davalı açışından farklı bir sonuç doğurmayacağı, çünkü hesaplamalar net miktarlar üzerinden yapılsa bile net miktarlar nedeniyle ödenecek mali yükümlülüklerden de davalının sorumluluğu söz konusu olacağı kanaatinde olduğu bildirilmiştir.

Mahkememizce; dosyanın hesap bilirkişisine tevdii ile rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

Alınan 26/09/2018 tarihli bilirkişi raporunda; iş davalarının bozma sonrasında değişen bedeller karşısında davacı tarafından iade alınan bedeller hakkında açıklama yapılması, iş davalarında bozma sonrasında alınan bilirkişi raporlarının dosyaya ibraz edilmesi sonrasında sağlıklı bir rapor düzenlenebileceği bildirilmiştir.

Mahkememizce, önceki bilirkişiye tevdi ile bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

Alınan 11/05/2019 tarihli bilirkişi ek raporunda; takdir mahkemeye ait olmak üzere, davacının davalı şirketten talep edebileceği bedellerin 1/2 si; ... için : 5.616,73 TL, ... için : 6.845,85 TL, ... için : 5.480,55 TL, ... için : 6.766,81 TL olduğu bildirilmiştir.

Mahkememizce; Dosyaya sunulan iki bilirkişi raporu arasında çelişki bulunduğundan taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümleri, yargıtay içtihatları ve iddia ve savunmalar değerlendirilmek suretiyle alanında uzman bilirkişiye dosyanın tevdii ile rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

Alınan 29/05/2020 tarihli bilirkişi raporunda; davalı şirketin sorumlu olduğu miktarların, dava dışı işçi için ... için 4.735-TL kıdem tazminatına, 1.115-TL yıllık izin ücretine, 1.279-TL vekalet ücretinin ve 203,33 TL yargrlama gideri ve icra masrafları için toplam 13.110,16-TL. sorumlu olduğu, dava dışı isçi ... için: 3.796.57-TL kıdem tazminatına, 1.927,52-TL ihbar tazminatına, 379,30-TL ücret farkı alacağının, 795,76-TL yıllık izin alacağının, 887,90-TL vekalet ücretinin ve 349,01-TL yargılama gideri ve icra masrafları için toplam 10.872,27-TL sorumlu olduğu,

Dava dışı işçi ... için: 4.701.36-TL kıdem tazminatına, 1.820-TL ihbar tazminatına, 1.113,00-TL yıllık izin ücretine, 1.385,21-TL vekalet ücretinin ve 198,23-TL yargılama gideri ve icra masrafları için toplam 13.264,36-TL. sorumlu olduğu, dava dışı işçi ... için : 3.281,68 TL kıdem tazminatına, 1.927,52-TL ihbar tazminatına, 1.295,00-TL ücret farkı alacağına, 795,76-TL. yıllık izin ücretine, 876,00-TL vekalet ücretinin ve 347,55-TL yargılama gideri ve icra masrafları için toplam 10.616,65-TL. sorumlu olduğu, sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

O halde toplanan delillerden somut olayda, dava dışı işçilerin davalı alt işverenin işçisi olarak davacı asıl işverende çalıştığı ve iş sözleşmesinin fesh edilerek İş Mahkemesi dosyalarında kıdem tazminatı ile işçilik alacaklarına karar verildiği ve davacı asıl işverenin işçilere yapmış olduğu ödeme sebebiyle davalı alt işverenlerden tahsili talep edilmiştir.

Taraflar arasında imzalanan Hizmet Alım Tip Sözleşmesi'nin eki olan genel şartnamenin ilgili 3. ve 5. Maddesindeki hükümler dikkate alındığında işçiye ödenen her türlü sosyal hak ve tazminattan dolayı alt işverenin sorumlu olduğu, işçiye karşı olan İş Kanunu ve diğer yasalardan kaynaklanan tüm mesuliyetin davalı alt işverene ait olduğu belirtilmiştir.

Dava dışı işçilere idarenin yapmış olduğu ödemeden alt işveren olan davalı sorumludur. Yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunun gerekçeli denetime açık olduğundan itibar edilerek bilirkişi raporunda; dava dışı işçilerin çalıştığı süre itibariyle 47.863,44 TL kıdem tazminatı ve işçilik alacaklarından davalının sorumlu olduğuna karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · ¸E-imzalıdır. Hakim .... · ¸E-imzalıdır. Davacı gideri ; · 2.000,00 TL bilirkişi gideri, · 324,15 TL tebligat posta gideri · 2.324,15 TL toplam gider Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır. · Aslının aynı olduğu tasdik olunur. · Katip .. · ¸E-imzalıdır.