Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/1026 K.2021/1101

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin iş ilişkisi içinde bulunduğu dava dışı İnançlar Petrol San. Tic. Ltd.

Şti. tarafından keşide edilerek müvekkiline verilen 8 adet çek ile farklı firmalardan verilen 22 adet çek ve bir adet senedin 23.02.2015 tarihinde yaşanan hırsızlık sonucu zayi olduğunu, anılan çeklerle ilgili olarak İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/316 sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, yargılama sırasında dava konusu 49.825,00 TL bedelli çekin müvekkil imzası taklit edilmek suretiyle davalıya ciro edildiğinin öğrenilmesi üzerine mahkemece istirdat davası açılmak üzere kendilerine süre verildiğini, davalı iyi niyetli olsa dahi imzanın sahteliğini kendisine karşı da ileri sürülebildiğini belirterek,

müvekkilinin rızası dışında elinden çekin istirdatına ve müvekkilinin meşru hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya usulüne uygun tebliğe rağmen davaya herhangi bir cevap vermediği görülmüştür.

KANITLAR

İstanbul 14. İcra Hukuk Mahkemesinin 2015/175 E. sayılı dosyası, tanık beyanı, vs.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava, dava konusu çekte bulunan imzanın davacıya ait olup olmadığının ve çekin istirdatının koşullarının oluşup oluşmadığının tespitine yöneliktir.

Mahkememizce 31.05.2018 tarihli oturumunda davacı şirket yetkilisi .... ..... ’in imza örneklerinin alınmasına karar verilmiştir. Mahkememizce davacı tanığının beyanının alınması için bulunduğu yer mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiştir.

Davacı tanığı ... beyanında. “Ben dava konusu olan çekin kaybolduğu tarihte davacı olan ...... Grup Gıda İnş. San. Tic. A.Ş.’de finans danışmanı olarak görev yapıyordum, bu çek müşterilerden gelen diğer çeklerle birlikte firma sahibimizin şahsi çantasının içindeydi. Çünkü kendisi çeklerini akşam mesai bittikten sonra ofiste bırakmıyordu, güvenlik anlamında yanında götürüyordu.

O gün akşam yine aynı şekilde çantasını aldı ve iş yerinden ayrıldı, ardından yine aynı akşam bir müddet sonra beni telefonla aradı ve Sevilay AVM’nin önünde part ettiğim aracımın arka camı kırılmış, arka bagaj kapısı açılmış ve çantamı almışlar diye haber verdi.

Ben hemen avukatımıza haber verdim, sonra karakola gittik, karakolda ifade verdik, bir gün sonra AVM’ye güvenlik kamera görüntüleri delil olabilir düşüncesi ile CD’leri istedik, güvenlik kamera görüntüleri CD’leri avukatımız olan Sevinç hanıma verildi. Ardından çalınan çeklerle ilgili bir çalışma yaptık ve liste hazırlandı. Ardından tamamı için çek iptali davaları açıldı, benim bilgim ve görgüm bundan ibarettir. 2015 sonu gibi çalışmış olduğum BOSSAN gruptan ayrıldım.

Şu anda aynı firmada çalışmıyorum, “şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.

6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü düzenlenmiştir. Bu madde uyarınca ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının bu hususların yanı sıra ayrıca davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu ileri sürüp kanıtlaması gerekmektedir.

Davacının, davalının çeki kötüniyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap ettiğini ispat etmesi gerekir. Bununla birlikte davalının çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmamaktadır, aksi düşüncenin kabulü çekin “mücerretlik” vasfını ortadan kaldırır.

Çek üzerindeki ciro silsilesi şeklen tam olup, davalı ... Teks. San. Tic. A.Ş.'nin yetkili hamil olduğu anlaşılmaktadır. Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.

Bu madde hükmüne göre, davalının çeki edinme nedenini kanıtlama yükümlülüğü yoktur. Davalının çekin rıza dışında elden çıktığını bilmesi veya bilebilecek durumda olması gerekir. Çekin rızası dışı elden çıkması halinde ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının iddiasını kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerekmektedir.

Çeklerin davacının elinden rızası hilafına çıktığı benimsense bile, TTK'nın 792. maddesi gereğince davalının çekleri kötüniyetli olarak ele geçirdiğini veya ağır kusurunun bulunduğunu, davacının ispat etmesi gerekmektedir. Dosya kapsamında, davalının çekleri kötüniyetli olarak ele geçirdiği veya ağır kusurunun bulunduğuna dair delil sunulamadığından davalının iyiniyetli olduğunun kabulü gerekir. Yargıtay ve istinaf içtihatları da aynı doğrultudadır.

Çekteki davacı cirosu sahte olsa bile, davalı, kendisinden önceki ciroların sıhhatini araştırma yükümlülüğü altında olmayıp, davalının bu sahteliği bilerek ya da ağır kusuruyla çeki iktisap ettiğinin kanıtlanması gerekir. Bu nedenle sahte ciro imzası iddiası konusunda bilirkişi incelemesi yapılması sonuca etkili olmayacağından imza incelemesi yapılmamıştır.

O halde yapılan yargılama ve toplanan delillerden, dava konusu çekin çalındığı iddia edilmekte ise de , davalı şirketin davaya konu çeki muntazam ciro silsilesine uygun olarak iktisap ettiği ve davalı şirketin çeki iktisap ederken kötüniyetli ve ağır kusurlu olduğu da davacı tarafından kanıtlanmadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır. Hakim ... · ¸e-imzalıdır. Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır. · Aslının aynı olduğu tasdik olunur. · Katip ... · ¸E-imzalıdır.