Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/1151 K.2021/927

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkili arasında 06/10/2012 tarihli Şehir içi Servis aracı ile Yolcu (veya Personel) Taşıma işi Sözleşmesi düzenlendiğini, işbu sözleşmenin ilerleyen yıllarda aynı şartlarda yenilendiğini, son olarak 01/10/2015 tarihli sözleşmenin imzalandığını, işbu sözleşme ile müvekkili kendisine ait 34 ...

1552 plakalı aracı ile davalının belirleyeceği güzergah, düzen program ve tur listesine ve vereceği talimata göre İstanbul şehri içinde yolcu taşıma işini üstlendiğini, sözleşmenin 2. Maddesinde "işbu sözleşmesinin süresi, imzası tarihinden itibaren başlamak üzere 1 (bir) yıldır.

Bu sürenin bitiminden asgari 1 (bir) ay önce taraflardan herhangi biri sözleşmenin feshini yazılı olarak diğer tarafa ihbar etmediği takdirde sözleşme aynı şartlarda 1 (bir) yıl daha uzamış olur" şeklinde sözleşmenin süresi hüküm altına alındığını, buna rağmen sözleşme hükümlerine göre yapılması gereken ödemelerin müvekkiline yapılmadığını, müvekkiline, sözleşme uyarınca Aralık 2016 ödemesi olarak 5.770,00 TL ödeme yapıldığını, müvekkilinin Aralık 2016 tarihinden itibaren sözleşmede belirtilen ödemeleri alamadığını,

taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri uyarınca müvekkiline ödenmesi gereken Ocak 2016- Ağustos 2016 tarihleri arasındaki bedelin müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının sözleşmenin akdedildiği tarihten itibaren bir dönem müvekkil şirket için üstlenmiş olduğu taşıma işini yerine getirmiş ise de, davacının 01/01/2016 tarihinden bu yana çalışması olmadığını ve herhangi bir ücret hak etmediğini, davacının 06/10/2012 tarihinden itibaren müvekkili şirkete hizmet verdiği dönemlere ilişkin hak kazandığı tüm ücretlerin eksiksiz olarak ve zamanında ödendiğini, davacının en son Aralık 2015 dönemine ilişkin hak edişlerini 21/01/2016 tarihinde tahsil etmiş olduğunu, sonrasında herhangi bir çalışması olmadığından davacının fatura düzenlemediğini,

kendisine de ödeme yapılmadığını, davacının sözleşmede aylık 4.477,39 TL olarak kararlaştırılan hizmet bedeline, ancak sözleşme konusu işleri eksiksiz olarak ve bir ay süre ile yerine getirmesi, bu hizmete ilişkin fatura düzenleyerek müvekkil şirkete tebliğ etmesi koşulu ile hak kazandığını, diğer bir deyişle davacının hiçbir servis hizmeti vermeksizin ve fatura düzenlemeksizin müvekkil şirketten her ay maktu olarak bedel talep etmesi hiçbir anlamda söz konusu olmayacağını,

buna rağmen davacının sayın mahkeme huzurunda ikame ettiği davada hizmet vermediği döneme dair bedel talebinde bulunmadığından dolayı bu talep hem taraflar arasında akdedilen sözleşmeye, hem de usul ve yasaya aykırı olduğundan işbu davanın reddinin gerektiğini, davanın esasa girilmeksizin zamanaşımı itirazları doğrultusunda reddine, her halükarda haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak ikame edilen işbu davanın esas yönünde de reddi ile tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR

Sözleşme, fatura, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporu, vs.

Dava, sözleşme koşullarının yerine getirilip getirilmediğinin ve taşıma olmaması halinde dahi ödeme yapılıp yapılmayacağının, yapılacak ise miktarının tespitine yönelik olduğuna ilişkindir.

Mahkememizce davacı tanıklarının dinlenilmesi için bulundukları yer mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiştir.

Davacı tanığı ..., "Bende davacı gibi ... firmasında servis şoförü olarak görev yapıyordum, davacı 2009 model araç ile çalışıyordu, davacıya arabayı değiştireceksin dediler oda değiştirdi, ben 2015 e kadar davalı firmada çalıştım 2015 muhtemelen ağustos ayı gibi firmadan ayrıldım o tarihe kadar davacı orada çalışıyordu, benden sonra davacı orada çalışmaya devam etti ancak benden sonraki olayları bilmiyorum, benim bu konuyla ilgili başka bir bildiğim yoktur,"şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.

Davacı tanığı ..., "Ben davacı ... ... tanırım kendisi ile aynı mahallede oturuyoruz, onun aracında ben soförlük yaptım, benim şoförlük yaptığım araç 2009 model araçtı, onu değiştirmesini istediler davacıda değiştirerek 2012 model yeni araç aldı ve ben o araçta ta şoförlük yapıp servis hizmeti verdim. Bu araçta davacının şoförü olarak 2014 yılı 8. Aya kadar çalıştım, o tarihten sonra davacı aracıyla kendisi çalışmaya devam etti, mahallede davacıyla görüştüğümüz için bana 2016 yılı içindede çalıştığını söylüyordu ama ben net olarak ayını hangi aya kadar çalıştığını bilemiyorum zira işten ayrıldıktan sonraki bilgilerim davacıdan duyduklarımdır," şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.

Mahkememizce tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi açısından nitelikli hesap uzmanı bilirkişi tarafından rapor aldırılmasına karar verilmiştir.

Alınan 20/11/2020 tarihli bilirkişi raporunda; davanın konusu olan olayda. 06/10/2012 başlangıç tarihli sözleşmenin son yenileme dönemi olan 06/10/2015- 06/10/2016 dönemi öncesi servis sahibi ve işveren tarafından bir ay yönce yapılan bir ihbar ile sona erdirilmediği gibi...

Maddenin 2. Bendi gereğince iş sahibi ... firması tarafından da bir hafta önce yazılı bir ihbar ile fesih yapılmış olmadığı, davanın konusu olan dönemde sözleşmenin yürürlükte olduğu, sözleşmenin her iki tarafa da borç yüklemekte olduğu, sözleşmeye göre.

İş sahibi ...'un edim borcunun; a-Servis sahibine "İstanbul şehri içinde yolcu (veya personel) taşıma işi yapması için güzergah, düzen program ve tur listesine göre talimat verme", b- Servis sahibinin vereceği hizmet bedelini, düzenleyeceği fatura karşılığında ödemek.... Olarak tarif edilmiş...

Servis sahibinin edim borcunun; ...'un ön görüp belirleyeceği güzergah, düzen, program ve tur listesine ve vereceği talimata göre İstanbul şehri içinde yolcu (veya personel) taşıma işinin yapılması... Verilecek hizmet bedelinin tahsili için fatura düzenlemek... Olarak belirlendiği, olayda...

Aralık 2015 tarihine kadar davacı servis sahibinden hizmet alındığı ve servis sahibi tarafından düzenlenen faturaların da ödendiğinin anlaşıldığı, aralık 2015 tarihinden itibaren iş sahibi ... firmasının...

Servis sahibine yolcu (veya personel) taşıma işi için güzergah, program ve tur listesi konusunda talimat vermediği hizmet alım talebinde bulunmadığı anlaşılmakla sözleşmenin ifa edilememesinde davacı servis sahibinin kusuru olmadığı kanaatine varıldığı, davacının alacak talebinin sözleşme konusu işin bedeli: 4.477,39 TL (KDV dahil) olarak belirlendiği, ocak 2016- Ağustos 2016 (dahil) tarihleri arasındaki asgari iş bedeli tutarının 4.479,39 TL * 8 ay =35.835,12 TL olarak bulunacağı, müspet zarar kapsamında kar mahrumiyeti taleplerinde kesinti yöntemi uygulandığı,

işin ifa edilmemesinden dolayı yapılan tasarrufun işin ifa edilmemesinden dolayı servis sahibinin %40 oranında tasarruf yapmış olacağı kabulünün uygun olacağı, 35.835,12 * 0,40 =14.334,05 TL düşülmesi gerektiği, 35.835,12 - 14.334,05 = 21.501,07 TL bulunduğu, başka bir işten kazanılan veya kaçınılan yararların da 1/3 oranında indirim yapılmasının uygun olacağının düşünüldüğü, 21.501,07 * (3/3- 1/3) = 14.334,05 TL bulunacağı, Aralık 2015 tarihinden itibaren iş sahibi ... firmasının...

Servis sahibine yolcu (veya personel) taşıma işi için güzergah, program ve tur listesi konusunda talimat vermediği hizmet alım talebinde bulunmadığı anlaşılmakla; sözleşmenin ifa edilememesinde davacı servis sahibinin kusur olmadığı kanaatine varıldığı, davacının uğramış olması muhtemel kar mahrumiyeti miktarının 14.334,05 olacağı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Mahkememizce dosyanın önceki raporu sunan bilirkişiye tevdi ile itirazların değerlendirilmesi açısından ek rapor aldırılmasına karar verilmiştir.

Alınan 24/03/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda; sözleşme konusu aracın istihdam edilen personelle birlikte sözleşme şartları gereğince şehir içi servis işinde çalışmasından dolayı, her aya ait hizmet bedeli, servis sahibinin tanzim edip vereceği fatura karşılığı 4.477,39 TL (KDV dahil) hizmet bedeli olarak ... tarafından takip eden ay içinde servis sahibine ödenecek olduğu,

dosyaya sunulan 2015 ikinci yarı yılı faturalara göre davacıya yapılan ödemelerin faturalarında belirtilen en yüksek aylık bedel üzerinden hesaplama yapılır ise Ocak 2016 - Ağustos 2016 (dahil) tarihleri arasındaki olasi iş bedeli tutarının 5.771,02 TL * 8 ay = 46.168,16 TL bulunacağı, işin ifa edilmemesinden dolayı servis sahibinin %40 oranında tasarruf yapmış olacağı kabulünün uygun olacağı kanaatini muhafaza ettiği, 46.168,16 * 0,40 = 18.467,26 TL düşülmesi gerektiği, 46.168,16- 18.467,26 = 27.700,90 TL bulunacağı,

başka bir işten kazanılan veya kaçınılan yararlar için de 1/3 oranında indirim yapılmasının uygun olacağının düşünülmesi gerektiği, bu indirimin yapılması için başka bir işten kazanç elde edilmemiş olmasının öneminin bulunmadığı, kazanılan ve kaçınılan yararların indirildiği...

27.700,90 TL * (3/3- 1/3) = 18.467,27 TL bulunacağı, davalı itirazları yönünden yapılması gereken indirimlerin yapılmış olduğu, indirimler konusunda kök raporunda değişiklik yapmayı gerektirir herhangi bir hususun bulunmadığı, davacının uğramış olması muhtemel kar mahrumiyeti miktarının sözleşmedeki aylık bedele göre 14.334,05 TL ( kök rapordaki hesaplama), 2015 son yarı yılında ödenen aylık bedele göre ise 18.467,27 TL olacağı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Davacı vekili tarafından 08/06/2021 havale tarihli bedel artırım dilekçesi sunulduğu görülmüştür. Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda konusunda uzman makine mühendisi bilirkişi tarafından rapor aldırılmasına karar verilmiştir.

Alınan 08/09/2021 tarihli bilirkişi raporunda; davacı 2015 Aralık tarihine kadar servis hizmeti verdiği, ancak sözleşme tamamlanmadan 2016 Ocak- Ağustos aylarında olmak üzere 8 ay hizmet vermediği belirlenmiş olup, bahse konu tarihler arasında hakediş tutarı olarak. 4.479,39 TL/ ay * 8 ay = 35.835,12 TL Kdv dahil hesap edileceği, dava konusu araç günde bir gidiş geliş olmak üzere. 90 KM *2 = 180 km yol yaptığı, ayda pazar günleri hariç ortalama 26 gün çalıştığı gözetildiğinde.

26 gün * 8 ay =208 gün * 180 km = 37.440,00 km 8 ayda yaptığı km olarak hesap edildiği, kava konusu 34 ... 1552 plakalı, Ford marka, Transit 430 Ed Minibüs 16+ 1 135 E 5 tipi, 2012 model olduğu dikkate alındığında. 100 km'de 7.9 - 8.5 lt arasında yakıt yaktığı, ancak İstanbul trafik şartları dikkate alındığında 100 km'de 13.0 lt.

Yakıt tüketiminin uygun olduğu kanaatine varıldığı, 8 ayda 22.464 km yol yaptığına göre 4.862,00 lt akaryakıt sarfiyatının söz konusu olduğu, 2016 yılı Ocak - Ağustos ayları ortalama motorin bedelinin 3.60 TL olup 4.862,00 lt * 3,60 TL = 17.503,20 TL motorin bedelinin hesap edileceği, aracın 8 aylık (240 gün) sürede çalışmamasından dolayı, araç yıpranmayacağını, aracın 20 yılda ekonomik ömrünü doldurduğu dikkate alındığında;

yıllık %5 yıpranma payından günlük yıpranma payının hesap edilmesi gerektiği, 30 gün * %5: 360 gün = % 0,416 olup, 0,416/30 gün * 240 gün = 3.328, 80.000,00 TL * (araç rayiç bedeli) * % 3.328 = 2.662,40 TL yıpranma payının hesap edileceği, dava konusu aracın yıllık bakım masraflarının 900,00 TL olabileceği ve 900,00 / 12 ay = 75,00 TL/ay 75,00 TL * 8 ay = 600,00 TL hesap edileceği, 17.503,20 TL yakıt masrafı + 600,00 TL bakım masrafı + 2.662,40 TL yıpranma payı olmak üzere toplam 20.765,50 TL olacağı, 46.168,16 TL - 20.765,60 = 25.402,56 TL toplam kazanç kaybının olabileceği,

taraflarca zapt altına alınan sözleşmeye göre kazanç kaybının 15.069,52 TL olabileceği davacı tarafından düzenlenen son faturalara göre 25.402,56 TL olabileceği yönünde tespit edildiği bildirilmiştir.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Davacı ... ile davalı ...Ş. Arasında 06/10/2012 tarihli taşıma işi sözleşmesi imzalanmıştır. Taraflar arasında sözleşmenin 1 yıl süre ile düzenlendiği, sürenin bitiminden asgari bir ay önce taraflardan herhangi biri tarafından sözleşmenin feshini yazılı olarak diğer tarafa ihbar edilmemesi halinde sözleşmenin aynı şartlarla 1 yıl daha uzayacağı.. Müteakip yıllardaki temditlerin aynı şartlara tabi olacağı belirtilmiştir.

Aynı maddenin devamında iş sahibine gerek ilk yıl içinde gerekse yenilenen ve uzatılan dönemler içinde hiçbir sebep ve gerekçe göstermeksizin akdin süresinin dolmasını beklemeden dahi ve herhangi bir anda bir hafta öncesinden servis sahibine akdin feshini yazılı olarak ihbar ederek sözleşmeyi feshetme hakkı tanınmıştır.

Dava konusu olayda 06/10/2012 başlangıç tarihli sözleşmenin son yenileme dönemi olan 06/10/2015 ve 06/10/2016 dönemi öncesi servis sahibi ve işveren tarafından 1 ay önce yapılan bir ihbar ile sona erdirilmediği gibi maddenin 2. Bendi gereğince davalı iş sahibi ... tarafından 1 hafta önce yazılı bir ihbar ile fesih yapılmamıştır.

Bu nedenle dava konusu dönemde sözleşme halen yürürlüktedir, 2015 yılının Aralık ayına kadar davacıdan hizmet alındığı ve faturaların ödendiği anlaşılmaktadır, bu tarihten itibaren davalı ... tarafından davacıya taşıma işi hususunda hizmet alım talebinde bulunulmadığı, sözleşmenin yerine getirilmemesinde davacının herhangi bir kusuru tespit edilmemiştir.

Davacı tarafından Ocak 2016- Ağustos 2016 tarihleri(8 ay) arası alacak talebinde bulunulmuştur, son faturalara göre aylık 5.771,02 TL * 8 ay = 46.168,16 TL iş bedeli tutarıdır. Yakıt sarfiyatı, yıpranma payı ve bakım masrafları toplamı 20.765,60 TL olarak bilirkişi raporunda hesaplama yapılmıştır. Toplam kazanç kaybı ise 46.168,16 TL - 20.765,60 TL = 25.402,56 TL'dir.

Davacı vekili tarafından sunulan 08/06/2021 tarihli ıslah dilekçesi göz önünde bulundurularak davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda açıklanan nedenlere,

1--Davanın KABULÜ ile, 18.467,27 TL'nin dava tarihi olan 01/09/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 1.261,50-TL harçtan peşin alınan 29,20-TL peşin harç + 300,00 TL ıslah harcın mahsubu ile bakiye 932,30-TL harcın davalıdan tahsiline,

3-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 1.259,05-TLyargılama gideri ve 29,20 TL peşin harcın, 29,20 TL başvurma harcı, 300,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.617,45 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı yararına ölçümlenen 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,

Katip ... · ¸e-imzalıdır. Hakim ... · ¸e-imzalıdır. Davacı gideri ; · 1.100,00 TL bilirkişi gideri, · 159,05 TL tebligat posta gideri · 1.259,05 TL toplam gider Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır. · Aslının aynı olduğu tasdik olunur. · Katip ... · ¸E-imzalıdır.