Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/1501 K.2023/424

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile; davaya konu edilen TEB A.Ş. Gazcılar Şubesi'nin 19/11/2016 keşide tarihli, 35.000,00 TL bedelli, keşidecisi ... olan 6998791 çek nolu çekin davacıya, ....... Yapı İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti.

Tarafından 20/04/2016 tarihli sözleşme ve sözleşmeye istinaden yapılan iş karşılığı verildiğini, müvekkilinin dava konusu çeki çaldırdığını, müvekkilinin ilgili çeke istinaden Mahkememizde çek iptali davası açtığını, yargılama sırasında davalı vekilinin davaya katılarak çekin müvekkilinin elinde olduğunu beyan ettiğini, davalı hakkında üzerine atılı suçlardan Bursa 10. Asliye ceza Mahkemesinin 2017/481 E. Sayılı dosyası ile kamu davası açıldığını ve halen devam ettiğini, davalının haksız ve ağır kusurlu olduğunu, çek üzerine dava sonuna kadar tedbir konulmasına, ilgili bankaya müzekkere yazılmasına,

dava konusu çekin müvekkiline iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili ile davacı arasında inşaat iş kolunda taşeron olarak yaptıkları işler nedeniyle iş ortaklığı bulunduğunu, dava konusu çeki taraflar birlikte iş yaptıkları Göktaş İnşaattan aldıklarını, dava konusu çekin taraflar arasındaki ticari ilişkiler nedeniyle meşru hamil olan müvekkilinde bulunduğunu, davacının çekin çalındığı iddialarının gerçeği yansıtmadığını, davacının müvekkiline Bursa 6. İcra Dairesinin 2016/...E.

Sayılı dosyasına dayanak yapılan bonolar nedeniyle borçlu bulunduğunu, davacının müvekkiline olan borçlarını geciktirmek maksadıyla asılsız şikayetlerde bulunduğunu, davacının tedbir talebinin reddini aksi kanaatte olunması halinde ise teminat karşılığında tedbir kararı tesis edilmesini, davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

KANITLAR

Bursa 10. Asliye ceza Mahkemesinin 2017/481 E. Sayılı dosyası, Bursa 6. İcra Dairesinin 2016/...E. Sayılı dosyası, tanık beyanları, vs.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava, dava konusu TEB A.Ş. Gazcılar şubesinin 19/11/2016 keşide tarihli ve 35.000,00-TL bedelli, keşidecisi Gülen Gökdaş olan 6998791 nolu çekin davacıya iadesinin gerekip gerekmediğine ilişkindir. Mahkememizce taraf tanıklarının dinlenilmesine karar verilerek duruşmada beyanları alınmıştır.

6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi.

“Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.” hükmünü haiz olup anılan kanunî hüküm bağlamında iyi niyetli hamilin hak sahibi olmayan kimselerden elde ettiği kazanımlar korunmaktadır.

Bu kapsamda bir kimsenin muntazam bir ciro zinciriyle çeki iktisabı, kendisine ancak şekli anlamda meşru hamil sıfatını kazandıracak olup maddi hukuk anlamında hak sahipliğinin mevcudiyeti için devralanın çeki iktisabında kötü niyetinin yahut ağır kusurunun bulunmaması gerekmektedir.

İstirdat davası olarak nitelenen bu dava özü itibariyle menkullerin iadesini sağlamak için açılan menkul davası niteliğindedir. Medeni hukukta bu dava gasp, çalınma veya zayi hâllerinde sadece kötü niyetli değil, iyi niyetli hamile karşı da açılmakta ise de, kambiyo senetleri yönünden bir sınırlama getirilmiş ve aynî haklardaki genel prensipten ayrılmak suretiyle, söz konusu davanın yalnızca kötü niyetli veya senedi iktisabında ağır kusuru bulunan kimselere karşı açılabileceği esası benimsenmiştir. Bu tür davalarda, davacının senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın kötü niyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir

6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde belirtilen kötü niyetten maksat, senedin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıktığını bilmek veya bilebilecek durumda bulunmaktır. Ağır kusur ise, senedin iktisabında olağan özenin gösterilmemesini ifade eder.

Yine, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesindeki “Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa...” ibaresi, çekin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıkmış olmasını, yani çalınmasını, tehdit ya da hile ile alınmasını, kaybedilmesini veya rıza ile fakat devri sakatlayan hukuki olgularla elden çıkmasını ifade etmektedir.

Ancak çeki çalan veya hile ile hamilinden alan ya da bulan kişinin senedi ciro ile devretmesi hâlinde, bunu bilmeyen ve bilebilecek durumda da olmayan, başka bir deyişle kötü niyetli ve ağır kusurlu bulunmayan yeni hamil korunur. Bu tür davalarda, çekin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıkarak yeni hamil tarafından kötü niyet veya ağır kusur ile iktisap edildiği iddiasını ispat külfeti davacıya ait olup anılan olgular tanık dâhil her türlü delille kanıtlanabilir.

(Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/11-159-2021/417 EK sayılı kararı bu mahiyettedir.)

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu çeke hamil olarak görünen davalının çeki iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispat yükü davacı tarafa ait olup, davacının bu iddiasını ispat edemediği anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır. · Aslının aynı olduğu tasdik olunur. · Katip ... · ¸E-imzalıdır.