Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/1597 K.2020/541

BURSA "Türk Milleti Adına" 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

Esas No : 2017/1597 Karar No : 2020/541

Hakim :... ... Katip : ... ... Davacı : ... - Vekili : Av. ... - Hoşnudiye Mah. İsmet İnönü Cd. 765 Sk. No:1 Gökdemir Plaza Kat:2 Tepebaşı/ ESKİŞEHİR Davalı : ... - ... Vekili : Av. ... - Uluyol Arkur Doğuhan No:2 Kat:5 No:501 Osmangazi/ BURSA İhbar Olunan : ... - Altınova Mh. Yeni Yalova Yolu Cd. No:424/5/5011 Osmangazi/ BURSA Dava : Tazminat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) Dava Tarihi : 14/12/2017 Karar Tarihi : 09/10/2020 Kararın Yazım Tarihi : 08/11/2020 Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilin ... Ltd Şti.

15.08.2017 tarihinde davalı ...'i adına kayıtlı ... plaka ve WF0HXXWPDHAM60606 şasi numaralı Ford Focus marka aracı 153.100 kilometrede iken, teamül gereği 125,89 TL'lik satış masrafını da ödeyerek satın aldığını, müvekkil şirket ise dava konusu aracı, araç alım-satımı konusunda faaliyet göstermekte olduğundan 16.08.2017 tarihinde ...'a (T.C.N.:.....) 38.000,00 TL bedelle sattığını, ..., 24.11.2017 tarihinde müvekkilimize tebliğ edilen ihtarname ile aracın ayıplı olduğu bu nedenle aracın satış bedeli olan 38.000,00 TL, aracın satış noter masrafı olan 126,50 TL,

bakım ve onarım bedeli olan 2.478,00 TL ile araç muayene masrafı olan 276,56 TL olmak üzere toplamda 40.881,06 TL'nin kendisine ödenmesini, aksi halde vekil eden aleyhine yasal yollara başvuracağını bildirdiğini, aracın muayene tarihinin gelmesi üzerine,

28.10.2017 tarihinde 154.629 km’de iken TÜVTÜRK Eskişehir araç muayene istasyonundan randevu alarak 276,50-TL’lik muayene ücretini ödediğini , araca yapılan muayeneye ilişkin raporun “1” numaralı kusurunda aracın kilometre sayacının bir önceki muayeneye göre düşürülmüş olduğu tespit edildiği bildirildiğini, müvekkil şirket ise kendisine yapılan ihtar sonucu yaptığı işte itibar ve ticari ahlak sahibi olmasından ve TMK’nın 2.maddesinde zikredilen dürüstlük ilkesi gereğince ayıplı çıkan aracı geri aldığını, müvekkil tarafından ihtarnameye konu bedel olan 40.881,06-TL de 28.11.2017 tarihinde ...’a ödendiğini,

davalı tarafa ihtarname çıkarıldığını, davalının muhatabın kendileri olmadığından bahsederek belirli süre içinde ödeme yapmadığını, bu hali ile müvekkilin tazminat hakkının bulunduğunu, bu nedenlerle haklı davanın kabulüne, sözleşmeden dönme ve karşılıklı edimlerin iadesine karar verilmesiyle birlikte; ayıplı aracın satış bedeli, araca yapılan masraflar ve posta masrafından oluşan 40.392,94 TL'nin davalının temerrüde düştüğü tarih olan 04.12.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tarafımıza ödenmesine,

araç alım satım işi ile iştigal eden vekil edenin bu durumdaki bir aracı satması sebebiyle uğramış olduğu manevi zarara istinaden 5.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tarafımıza ödenmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilimiz şirket, davaya konu araci noter sözleşmesi ile 153.000 km. de iken satin almış ve bir hafta sonra 153.100 km.de davacı şirkete satmış olduğundan, davaya konu aracın kilometresinin düşürülmesinde herhangi bir katkısı ve fiili olmadığı gibi kusurunun da bulunmadığını, davacının satın aldığı aracın kilometresinin düşürülmesinde müvekkilimize atfedilebilecek hiçbir fiil ve kusur mevcut bulunmadığını, davaya konu aracın kilometresinin sonradan düşürülmesi şeklinde bir durumun mevcut olduğu sonucuna varılması hâlinde dahi, bunun sorumlusu ve olası tazminat yükümlüsü,

aracı 153.000 Km.de olduğunu beyan ederek satmış olan ve davayı ihbar ettiğimiz ... Tesisat Mühendislik San. Ve Tic. Ltd. Şti.

Olacağını, davaya konu aracın 2011 model olması ve satıldığı tarihte 6 (altı) yaşında olduğu dikkate alındığında, ileri sürülen kilometre düşürüldüğünün ispatı halinde dahi, davacı tarafın akdin feshi talebi haklı olmayıp, olsa olsa türk borçlar kanunu 227. maddesi hükmü uyarınca semenin tenzili yoluna gidilmesi gerektiğini, müvekkilimiz şirketin davaya konu araçtaki kilometre düşürülmesine ilişkin hiçbir fiili ve kusuru olmadığına ilişkin beyanlarımız bak'i kalmak kaydıyla;

ileri sürülen "araç kilometresinin düşürülmesi" şeklinde ayıp da, başlı başına sözleşmenin feshi talebinin dayanağı olamayacağını, dava konusu 16-Z-0579 plakalı Ford Focus marka aracın, 2011 Model olduğu ve yeni araç olmadığı hususu ile davacı tarafından satın alınırken Noter Satış Sözleşmesinde 153.100 Km. de olduğu dikkate alındığında, aracın kilometresinin düşürülmüş olması,

tacir olan davacı bakımından da, aracın satın alınma amacına aykırılık teşkil etmediği gibi, olsa olsa satış bedelinin tenzilini talep etme hakkım verebileceğini, davacı muayene ve ihbar mükellefiyetini süresi tçtnde ifa etmemiş ve kanunun kendisine yüklediği hususlarj yerine getirmemiş ve aracı bu haliyle kabul etmiş olduğundan bu konudaki tüm dava ve talep hakları düştüğünü, davacı tarafça, aracın satıldığı ... tarafından yapıldığı iddia edilen 2.478,00 tl. nın, gerçeğe uygun olup olmadığı ve makul harcamalar olup olmadıkları denetlenmeden ödenmesi ve sonra da müvekkilimizden talep edilmesi hukuka aykırı olduğunu, bu nedenlerle davanın;

dava konusu aracı müvekkilimiz şirkete 153.000 km. olduğunu beyan ederek satan ... tesisat mühendislik san. ve tic. ltd. şti.' ne ihbar edilmesini, haksız olarak açılan sözleşmenin feshi ve bedel iadesi davasının reddine karar verilmesini, mahkemeniz yargılama sonucu aksi kanaate varacak ise; bedel tenziline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesîne karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, dava konusu aracın satış sözleşmesinden kaynaklanan ayıp sebebiyle sözleşmeden dönme ve maddi ve manevi tazminat taleplerinin koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkindir. Mahkememizce yargılama yapılarak tahkikat aşamasına geçilmiş, dava konusu aracın Tüvturk servisine müzekkere yazılarak muayene bilgileri celp edilmiş, makine mühendisi bilirkişilerden oluşan heyet ile araç üzerinde inceleme ve keşif düzenlenmiş, bilirkişi raporu temin edilmiştir.

23/07/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Yukarıda açıklandığı üzere, dava konusu aracın km'sinin değiştirilmiş olduğu, aracın kilometresinin değiştirilmesinin araçta ayıp niteliğinde olduğu, bir aracın kilometresinin değiştirilmiş olup olmadığının kolaylıkla» basit bir şekilde anlaşılmasının mümkün olmadığı, ancak üretici firmalar tarafından aracın elektronik kontrol ünitesi özel cihazlarla bağlam İması sonucunda tespit edilebileceği, dava konusu aracın kilometresinin değiştirilmesinden dolayı aracın gizli ayıplı olduğu, aracın kilometresinin değiştirilmiş olması, davalı satıcı ve davacı alıcının tarafından bilinebilecek bir tarzda araçta bir ayıp olmadığı,

özellikle aracın 2011 model olması, aracın kilometresinin bu yaşında bir araç için beklenüen sınırlar içeresinde olması, B.K.

225. maddesine gereği satıcının ağır kusuru olmadığını, dava konusu aracın satış değeri belirlenirken aracın kilometresinin düşürtilmüş olması yanında aracın genel durumu değerlendirildiğinde, aracın sauş bedelinde %I5 semen tenzilinin uygun olduğu, aracın satış bedelinin 38.000,00 TL olduğu dikkate almdığufda, aracın satış bedelinde ( 38.000 x %15 ) 5.700,00 TL semen tenzili oluştuğunu bildirmiştir.

06/12/2019 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle. Heyetimiz tarafından kök raporda belirliler değerlendirmelerin tarafların dosyaya sunmuş oldukları kayıtlar, keşif sırasındaki tespitlerimize göre yapıldığını, davacı ve davalı larafların aracın kilometresi tam olarak belirlenmediği ve bu araçta yapılan değer kaybı hesabının itiraz etmediğini, Keşif tarihinde dava konusu araç 167,158 km" dedir.

Dava dosyasına sunulan 28.10.2017 tarihli TÜV TÜRK Araç Muayene Raporu'nda dava konusu aracın 154.629 km olduğu, "aracın kilometre sayacının bir önceki muayeneye göre düşürülmüş olduğu" belirtilmiştir. Davacı firma ... Motorlu Araçlar San ve Tic. Ltd. Şti tarafından 15.08.2017 tarihinde Mengerler Tic.

Türk A,Ş, den satın alınan dava konusu aracın 153.100 km de olduğu yine satış sözleşmesinde kayıt altına alındığını, heyetimizi tarafından dava konusu aracın kilometre sayacının değiştirilmiş olduğu tespiti yapıldıktan sonra yapılan değer kaybı hesabı nispi yönteme göre yapılmış olup, serbest piyasadaki araç satışlarında, yüksek kilometredeki araçların ile aynı modelde düşük kilometrede olanlar arasında kilometre farkına göre %10-%25 arasında değer kaybı oluştuğa tespiti edildiğini,

heyetimizce dava konusu aracın kilometresi ve aracın mevcut genel durumu değerlendirildiğinde aracın satış bedelinde %} 5 değer kaybı oluştuğu ve aracın satış bedelinin 38.000,00 TL olduğu dikkate alındığında, aracın satış bedelinde ( 38.000 x % 15 ) 5.700,00 TL semen tenzili oluştuğu hesap edildiğini, Öncelikle dava konusu gerçek kilometresini ve değiştirilen miktarın belirlenmesinde aracın servis kayıtları, daha önceki TÜV Araç Muayene raporları ve üretici firmalar tarafından aracın elektronik kontrol ünitesi özel cihazlarla aracın kilometre sayacındaki değişiklik miktarın tespit edilebileceği,

ancak bu belge ve kayıtların temin edilmesi yeniden değer kaybı değerlendirmesi yapılabileceği görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 225. Maddesinde ''Ağır kusurlu olan satıcı, satılandaki ayıbın kendisine süresinde bildirilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kısmen de olsa kurtulamaz.

Satıcılığı meslek edinmiş kişilerin bilmesi gereken ayıplar bakımından da aynı hüküm geçerlidir.'' hükmü yer almaktadır.

Türk Borçlar Kanunu'nun 227. Maddesinde '' Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:

1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.

2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.

3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.

4. İmkan varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.

Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.

Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.

Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.

Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir.'' hükmü yer almaktadır.

Türk Borçlar Kanunu'nun 229. Maddesinde '' Satış sözleşmesinden dönen alıcı, satılanı, ondan elde ettiği yararları ile birlikte satıcıya geri vermekle yükümlüdür. Buna karşılık alıcı da, satıcıdan aşağıdaki istemlerde bulunabilir:

1. Ödemiş olduğu satış bedelinin, faiziyle birlikte geri verilmesi.

2. Satılanın tamamen zaptında olduğu gibi, yargılama giderleri ile satılan için yapmış olduğu giderlerin ödenmesi.

3. Ayıplı maldan doğan doğrudan zararının giderilmesi.

Satıcı, kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alıcının diğer zararlarını da gidermekle yükümlüdür. '' hükmü yer almaktadır.

Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; davacı tarafça davalı taraftan alınan aracın km sayacının düşürülmüş olması nedenine dayalı olarak, sözleşmeden dönme ve karşılıklı edimlerin iadesine; ayıplı aracın satış bedeli, araca yapılan masraflar ve posta masrafından oluşan 40.392,94 TL'nin davalının temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile tahsiline,5.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi talebine ilişkindir.

Mahkememizce bilirkişiler tarafından tanzim ettirilen kök ve ek raporda da belirtildiği üzere yapılan değerlendirmelerin tarafların dosyaya sunmuş oldukları kayıtlar, keşif sırasındaki tespitlerine göre yapıldığını, keşif tarihinde dava konusu aracın 167.158 km'de olduğunu, dava dosyasına sunulan 28.10.2017 tarihli TÜVTÜRK Araç Muayene raporuunda dava konusu aracın 154.629 km olduğu, "aracın kilometre sayacının bir önceki muayeneye göre düşürülmüş olduğunun" belirtildiği ,davacı tarafından 15.08.2017 tarihinde taraftan satın alınan dava konusu aracın 153.100 km de olduğu, satış sözleşmesinde kayıt altına alındığı,

heyet tarafından dava konusu aracın kilometre sayacının değiştirilmiş olduğu tespiti yapıldıktan sonra yapılan değer kaybının hesabı nispi yöntemine göre yapılmış olduğunu, serbest piyasadaki araç satışlarında, yüksek kilometredeki araçların ile aynı modelde düşük kilometrede olanlar arasında kilometre farkına göre %10-%25 arasında değer kaybı oluştuğunun tespiti edildiğini, dava konusu aracın kilometresi ve aracın mevcut genel durumu değerlendirildiğinde aracın satış bedelinde % 5 değer kaybı oluştuğu ve aracın satış bedelinin 38.000,00 TL olduğu dikkate alındığında,

aracın satış bedelinde ( 38.000 x % 15 ) 5.700,00 TL semen tenzili oluştuğunun hesap edildiğinin bildirildiği anlaşılmakla birlikte, mahkememizce dava dosyasında yer alan iddia,savunmalar, tüm dosya kapsamı dikkate alınarak aracın üretim yılı, kilometresi, diğer özellikleri dikkate alındığında aracın ayıplı olduğu ve ayıbın gizli ayıp olduğunun tespit edildiği ancak bu hususun sözleşmeden dönme , karşılıklı edimlerin iadesine karar verilmesi, ayıplı aracın satış bedeli, araca yapılan masraf ve posta masrafının iadesinin gerektirecek durumda olmadığı, davalı tarafın TBK'nın 227.

Vd.

Maddelerine göre sorumlu olduğu dikkate alınarak bilirkişiler tarafından tanzim edilen kök ve ek raporda davaya konu edilen hususlar bilimsel, gerekçeli, ayrıntılı olarak açıklanmış, kök ve ek raporun hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılmakla birlikte,davanın kısmen kabulüne, davacı tarafın sözleşmeden dönme,karşılıklı edimlerin iadesine karar verilmesi, ayıplı aracın satış bedeli, araca yapılan masraf ve posta masrafının iadesi talebinin reddine, 5.700,00 TL semen bedelinin davalının temerrüde düşürülme tarihi olan 04/12/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, yasal koşulları oluşmayan davacı tarafın manevi tazminat talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.