Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/191 K.2019/104

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında çeşitli tarihlerde karşılıklı edimler içeren borç ilişkisi kuruluduğu, bu ilişki çerçeveresidne müvekkilinin iade edilen çekleri bahane ederek Bursa 5.İcra Müd. ... esas sayılı dosyalarırnda icra takibi başlatıldığını, gerçekte davalının müvekkiline borçlu olduğunu belirterek, takip konusu çekler nedeniyle müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespiti ile davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmolunmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; Menfi tespit davası açmak için, menfi tespit davası açma süresinin dolduğundan zamanaşımı itirazında bulunduğu, ayrıca kambiyo evrakının sebepten mücerret olduğunu, davacı yanın haciz sırasında borcu kabul ettiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

KANITLAR

İcra dosyaları, cari hesap ekstreleri, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporu, vs.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; takip konusu çeklerin , taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle verilip verilmediği, bu çekler nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığının tespitine yönelik menfi tespit davasıdır. (İİK 72.md) Taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin açıklığa kavuşturulması yönünden davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmesi için dosya bir mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Alınan 24/07/2017 tarihli bilirkişi raporunda; davacının 2015 yılı defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin T.T.K'nun 69. İle 213. Sayılı, V.U.K.'nun 220. ve 222. maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, davacı ticari defterlerinin incelenmesi sonucunda, 2014 yılından 161.041,75-TL alacaklı olduğu, 10/11/2015 tarihi itibariyle davacının davalıdan 252.216,82-TL alacaklı göründüğü,

davaya konu çeklerden 20/11/2015 vadeli 32.500,00-TL tutarlı çekin cari hesaba karşılık davalıya verildiğine dair davacı defter kayıtlarında 01/06/2015 tarih ve 606 yevmiye numarasıyla kayıt olduğunun göründüğünü, diğer iki çekin vadesinin 2014 yılı olması nedeniyle ilgili kayıtların 2014 yılı ticari defterlerinde olabileceği, ancak bilirkişi incelemesine sadece 2015 yılı ticari defterleri sunulduğundan ilgili kayıtların incelenemediğini, davacı ile davalı arasında ticari ilişkinin mevcut olduğu, Bursa 5. İcra Müdürlüğünün ...

E. ve ... E. Sayılı icra dosyaları incelendiğinde davacı tarafından takip tarihine kadar temerrüt faizi talep edilmemiş olması nedeniyle faiz hesaplamasının yapılmadığı bildirilmiştir.

Mahkememizce davacı tarafın 2014 yılı defterlerinin incelenmesi için dosya bilirkişiye tevdi edilerek ek rapor alınmıştır.

Alınan 28/12/2017 tarihli bilirkişi ek raporunda; davacının 2014 yılı defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin T.T.K'nun 69. İle 213. Sayılı, V.U.K.'nun 220. ve 222. maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, dosyası içerisinde bulunan Bursa 5. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının konusu olan 31.10/2014 vadeli 50.000,00-TL tutarlı, 6833191 nolu ve 31/12/2014 vadeli 50.000,00-TL tutarlı, 6833193 nolu çeklerin davacı 2014 yılı yevmiye defterlerinde 19/03/2014 yevmiye tarihi ve 489 yevmiye numarasıyla kayıtlı olduğu bildirilmiştir.

Taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin açıklığa kavuşturulması yönünden iş bu kez taraflara ait 2014-2015 yıllarına ilişkin ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde inceleme yapılması için dosya bir mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Alınan 09/05/2018 tarihli bilirkişi raporunda; davacının 2014 ve 2015 yılı defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin T.T.K'nun 69. İle 213.

Sayılı, V.U.K.'nun 220. ve 222. maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, davacı ticari defterlerine göre dava tarihi 10/02/2017 itibariyle davacının davalıdan 252.216,82-TL alacaklı göründüğü, ödenmeyen çeklerin bu bakiyeden düşülmesi gerektiği, bu durumda davacının davalıdan alacağının 252.216,82 - 182.500,00 = 69.716,82-TL olacağı, davaya konu çeklerden 20/11/2015 vadeli 32.500,00-TL tutarlı çekin cari hesaba karşılık davalıya verildiğine dair davacı defter kayıtlarında 01/06/2015 tarih ve 606 yevmyie numarasıyla kayıt olduğunun göründüğü,

diğer iki çekin 19/03/2014 tarih ve 489 yevmiye numarasyıla kayıt olduğunun göründüğü, davacının dava dilekçesinde delil olarak "Müvekkil şirket ve davalı kayıtları, ticari defter kayıtları" diyerek davalının defter ve belgelerine de dayandığının görüldüğü, davalı tarafın bilirkişi incelemesine defter ve belgelerini sunmadığı, bu durumda HMK 222. Madde 5. Bendi gereği taktirin mahkemeye ait olduğu, Bursa 5. İcra Müdürlüğünün ... E. ve ...

E. Sayılı icra dosyaları incelendiğinde davacı tarafından takip tarihine kadar temerrüt faizi talep edilmemiş olması nedeniyle faiz hesaplamasının yapılmadığı bildirilmiştir.

Davalı tarafın ticari defterlerinin incelenmesi için ikametgahının bulunduğu Mustafakemalpaşa Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmış, davalı tarafın ihtaratlı tebligata rağmen ticari defterlerini sunmadığından incelemenin yapılamadığı bildirilmiştir.

Bilindiği üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).

Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir.

Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır.

Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ticari defterni ibraz etmediğinden HMK 220/3. madde gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğu kabul edilmiştir.

Davaya konu 20.11.2015 tarih 32.5000,00 TL bedelli çek, 31.10.2014 tarih 50.000,00 TL ve 31.12.2014 tarih 50.000,00 TL bedelli çeklerin davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı ticari defterlerine göre davacının davalıdan 252.216,82 TL alacaklı olduğu, davacının borçlu olduğu davaya konu 3 adet çek bedeli düşüldükten sonra bile davacının alacaklı olduğunun görüldüğü, davalı tarafın ticari defterlerini sunmadığı anlaşılmakla davanın kabulu ile Bursa 5. İcra Müdürlüğünün ... esas ve ... esas sayılı dosyalarına konu alacaklardan dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalının icra takibinde kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır