Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/112 K.2020/130

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında karşılıklı güvene dayalı ticari ilişki bulunduğunu, davalıya güvenen müvekilinin davalının göndereceği mallara ilişkin olmak üzere 10 adet çeki keşide ederek davalıya verdiğini, ancak davalının çeklerin verilme sebebi olan malları göndermediği için çeklerin karşılıksız kaldığını ve bu çeklerin icraya konulduğunu belirterek, dava konusu 10 adet çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı adına usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya yazılı cevap verilmediği gibi sözlü oturumlarada katılmamıştır.

KANITLAR

Bursa 14.İcra Müdürlüğünün 2015/4151 esas sayılı icra dosyası, imza örnekleri, imza incelemesine dair bilirkişi raporu,

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava, taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle davacının davalıya vermiş olduğu 10 adet çekten dolayı davacının davalıya borçlu olup olmadığı iddiasıyla açılan menfi tesbit davasıdır.( İİK m.72/2 ) Davacı tarafından gösetrilen kanıt ve belgeler toplanmış, dava konusu çeklerin ibraz edilip edilmediği, ibraz edilmiş ise kimin tarafından ibraz edildiği ve kime ödendiği ve varsa çek görüntülerinin gönderilmesi için ilgili bankalara müzekkereler yazılmıştır. Dava konusu çeklerin önlü arkalı fotokopileri dosyaya gönderilmiş, çeklerde lehtarın davalı olduğu ve lehtarın cirosuyla 3.kişilere verildiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin açıklığa kavuşturulması yönünden , davacı şirkete ait ticari defterlerin incelenmesi için Ankara Nöb.Asl.Tic.Mah.talimat yazılmış, Ankara 1.Asl.Tic.Mah. 2019/188 Tal.sayılı dosyasında bilirkişi incelemesi yaptırılarak konusunda uzman SMMM bilirkişiden rapor tanzimi sağlanmıştır.

Alınan 21/11/2019 tarihli bilirkişi raporunda; davacı şirkete ait ticari defterlerin usulüne uygun açılış ve kapanış tasdiklerinin yapıldığı, ... nolu, 30/11/2916 keşide tarihli 25.000,00 TL bedelli, ... nolu 31/12/2016 keşide tarihli 25.000,00 TL bedelli, ... nolu 10/04/2017 keşide tarihli 35.000,00 TL bedelli, ... nolu, 10/04/2017 keşide tarihli 40.000,00 TL bedelli, ... nolu, 10/05/2017 keşide tarihli 50.000,00 TL bedelli, ... nolu, 10/5/2017 keşide tarihli 50.000,00 TL bedelli, ... nolu 10/06/2017 keşide tarihli 50.000,00 TL bedelli, ... nolu 10/06/2017 keşide tarihli 50.000,00 TL bedelli,

... nolu 10/07/2017 keşide tarihli 50.000,00 TL bedelli, ... nolu 10/07/2017 keşide tarihli 50.000,00 TL bedelli çeklerin davalıya çek çıkışı açıklaması ile verildiği, çeklerin karşılıksız çıkması nedeniyle davalıya ödenmediği, bu çekler öncesinde ve sonrasında çeklerinde verildiği, davalı tarafından davacıya faturalarında düzenlendiği, davacı kayıtlarına göre dava tarihinde 416.346,34 TL, 31/12/2016 tarihi itibariyle davalının davacıya 444.349,01 TL, 01/01/2017 tarihi itibariyle 159 01 0001 Verilen Sipariş Avanslar Tedarikci alt hesabında 4.277.837,40 TL borçlu gözüktüğünün bildirildiği görülmüştür.

Kural olarak, çek bir ödeme vasıtası olup, mevcut bir borcun tediyesine yönelik olarak verildiğinin kabulü gerekir. Öte yandan, BK 182 (TBK 207/2) maddesi uyarınca satış sözleşmesinde satıcı ve alıcının borçlarını aynı anda ifa ettikleri yönünde yasal karine getirilmiştir. Karinenin aksini iddia eden davacının siparişe konu malların avansı olarak davalıya çeklerin verildiğini ispat yükünün davacıda olduğu, davacının çekin ilerde alınacak mallar için avans mahiyetinde verildiğinin kesin delillerle ispatlaması gerekmektedir.

Hernekadar davacı ticari defterlerinde dava konusu çeklerin davalıya avans mahiyetinde verildiği ve davacının davalıdan alacaklı olduğu kayıtlı ise de, bu defter kayıtları davacı tarafından tek taraflı olarak tutulan kayıtlardan olduğundan ve başka yazılı delillerle doğrulanmadığından ve çeklerin ödeme vasıtası olduğu karinesini çürütmediğinden davacının davasının reddine karar verilmiştir.