Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1275 K.2019/1119

Taraflar arasında mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili Bursa 1.Tüketici Mahkemesine verdiği dava dilekçesinde özetle: davalıya ait ... plakalı aracın 10/06/2016-10/06/2017 tarihleri arasında 48886035/0 sayılı zorunlu mali sorumluluk trafik sigorta poliçesi ile müvekkili şirkete sigortalı bulunduğunu, ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile sürücü ... sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı aracın arka kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, trafik kazası neticesinde müvekkili şirket tarafından 29/05/2017 tarihinde 3.970 TL 08/09/2017 tarihinde Bursa 5. İcra Müdürlüğü 2017/... esas sayılı dosyasına 6.625,01 TL ödeme yapıldığını,

...'ın kaza esnasında trafik kazası tespit tutanağı uyarınca ehliyetsiz olduğunu, ZMMS Sigortası Genel Şartlarına göre sigortacı üçüncü kişilerin bu sebeplerle oluşan zararlarını karşıladıktan sonra kendi akidi olan sigorta ettirene rücu edebilme hakkına sahip olduğunu, bu nedenle kaza sırasında gereken ehliyetnameye haiz olmayan dava dışı sürücünün neden olduğu kaza sebebiyle müvekkil şirket tarafından toplam 10.595,01 TL'nin davalıdan tahsili için başvuruda bulunulduğunu, her hangi bir netice alınamadığından davanın açılması zorunluluğu doğduğunu belirterek, ... plakalı aracın trafik kaydına teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasına,

3.240,30 TL tazminatın 24/02/2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ve avukatlık ücretiyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı tarafından verilen 23/01/2017 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle.

Bursa'da oto kiralama işi yaptığını, işyerindeki araçlarının Ray Sigorta tarafından yapıldığını, 20/02/2017 tarihinde Fiat Linea marka ... plakalı aracı sözleşmesini yaparak Sinan Arnak isimli ehliyeti olan kişiye kiraladığını, bütün kiralama işlemlerini eksiksiz olarak araç kiralayana teslim ettiğini, 15/03/2017 tarihinde iş yerine getirdiğini, aracı arkadaşına verdiğini ve kaza yaptığını, aracın Mudanya'da otaparkta olduğunu söylediğini, daha sonra Sinan Arnak ve kazayı yapan kişi olduğunu iddia ettiği ... ile iş yerine geldiklerini ve ... ın kusuru nedeniyle sebebiyet verdiği trafik cezası,

otopark ücreti ve kaporta tamir ücretlerini ödediklerini, kaza üzerinden ortalama bir yıl geçtikten sonra sigorta şirketinin üçüncü kişilere rücu hakkını kullanamayacağını iddia ederek, tarafına dava açtığını belirterek, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak kusursuz olmasına rağmen tarafına açmış olduğu davanın reddine, davacının taleplerinin haksız fiilden kaynaklanıyor olması nedeniyle halefiyet ilkesine dayanarak gerçek kusurlu kişilere yönderilmesine, davacının yapmış olduğu ödemelerin ve faiz taleplerinin reddine, avukatlık ücreti ve dava masarfları taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, trafik sigortası genel şartları, trafik kazası tespit tutanağı, Bursa 5.İcra Müd.'nün 2017/... esas sayııl dosyası, ödeme belgeleri, ekspertiz raporları., trafik kayıtları, bilirkişi raporu, sulh protokolü, ibraneme ve feragatname başlıklı belgenin onaylı sureti, hasar dosyası, poliçe, emsal yargıtay kararları, mesleki faaliyet belgesi vs.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ

Dava, trafik kazasından kaynaklanan davacı zorunlu mali sorumluluk sigortacısının üçüncü kişiye ödediği hasar ve değer kaybı bedelinin davalı ... ettirenden sürücü belgesinin bulunması şartına dayalı rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.

Davalı asıl, 15/03/2018 tarihli oturumdaki beyanında ise; Kral Vip Oto Kiralama İnş. Ltd. Şti.'nin sahibi olduğunu, aracın şirketine kayıtlı olduğunu ifade etmiştir.

Trafik Tescil Şube Müdürlüğünden ...'ın ehliyetnamesinin bulunup bulunmadığı sorulmuş, Bursa İl Emniyet Müdürlüğünün 16/01/2018 tarih ve 0017749 sayılı cevabi yazısında ...'ın sürücü belgesi kaydına rastlanılmadığı bildirilmiştir.

Davacı şirketten 11301700380 nolu hasar dosyası, dosya ile ilgili tüm belgeler, poliçe ve ödeme dekontları dosyaya getirtilmiştir.

Bursa Esnaf ve Sanatkarlar Odalar Birliğinden Kral Vip Oto Kiralama İnşaat-Oto Alım Satım Ltd. Şti'nin Bursa Esnaf ve Sanatlarlar Odasında kaydının olup olmadığı sorulmuş, gelen cevaptan Kral Vip Oto Kiralama İnşaat-Oto Alım Satım Ltd. Şti. Firmasının şirket olduğundan ilgili belgelerin Bursa Ticaret ve Sanayi Odasından istenilmesinin bildirildiği anlaşılmıştır.

Trafik Tescil Şube Müdürlüğünden ... plakalı aracın trafik kaydı getirtilmiş, Bursa Ticaret ve Sanayi OdasındanKral Vip Oto Kiralama İnşaat-Oto Alım Satım Ltd. Şti'nin sahip ve ortaklarını gösterir sicil kaydı istenilmiş, BTSO'dan gelen cevaptan Kral Vip Oto Kiralama İnşaat-Oto Alım Satım Ltd. Şti. ünvanlı firma kaydına rastlanılmadığı bildirilmiştir.

Davalı vekili tarafından davalının vergi kaydı, mesleki faaliyet belgesi sunulmuştur. Sunulan belgelerden davalının motorlu taşıtların kiralanması işini yaptığı anlaşılmıştır.

Emniyet Genel Müdürlüğünden ... plakalı aracın KABİS kaydı istenilmiş ve dosyaya getirtilmiştir.

Bursa 5. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası getirtilmiş, dosyanın incelenmesinde: alacaklı ... tarafından 28/08/2017 tarihinde Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Kararının (09/08/2017 tarih ve 2017/37245 Karar) ı gereğince borçlu ....

Aleyhine 3.000 TL 17/03/2017 faiz başlangıç tarihli asıl alacak, 121,32 TL 17/03/2017-28/08/2017 tarihler arasında %9 asıl alacak işlemiş faiz-değişen oranlarda adi kanuni faizi, 236 TL 28/08/2017 faiz başlangıç tarihli asıl alacak, 436 TL 28/08/2017 faiz başlangıç tarihli yargılama giderleri, 1.980 TL 28/08/2017 faiz başlangıç tarihli ilam vekalet ücreti olmak üzere toplam 5.773,32 TL olmak üzere takip talebinde bulunduğu, ödeme emrinin borçluya 06/09/2017 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu tarafından 08/09/2017 tarihinde borcun ödendiği ve dosyanın 11/09/2017 tarihinde infaz ile kapatıldığı görülmüştür.

Bursa 1.Tüketici Mahkemesinin 2017/414 esas 2018/164 karar sayılı dosyasının 22/06/2018 tarihinde verilen karar ile davanın ticari dava olduğunun belirlendiği, bu sebeple dosyanın görevsizlik kararı verilerek, Mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizin 22/01/2019 tarihli duruşma tutanağında, trafik kazasında tarafların kusur oranları ve zarar miktarları konularında bilirkişi raporu düzenlenmesi istenilmiş oup, bilirkişi heyetince ibraz edilen 30/04/2019 havale tarihli raporda sonuç olarak:Dava konusu kazanın oluşumunda ... plakalı otomobil sürücüsü ...'ın %100 kusurlu olduğu, ... plakalı otomobil sürücüsü ...'in kusurunun bulunmadığı, ... plakalı otomobilde kaza nedeniyle 2.500,00 TL.(değer kaybı tutarı)+3.970,78 T.(hasar tutarı)=6.470,78 TL.maddi zararın meydana geldiği,

davacı ... şirketinin davalı ... ettirene ödemeler dolayısıyla rücu edebileceği, rücu edebileceği tutarın toplam 10.197,01 TL.oludğu, hasar ödemesi bakımından 3.970,00 TL.(ödeme tarihi olan 29/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte) değer kaybı ödemesi bakımından 6.197,00 TL.(ödeme tarihi olan 08/09/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte) olduğu kanaat ve görüşü açıklanmıştır.

O halde toplanan delillerden somut olayda, davacının zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, davalının sigorta ettiren olduğu ve dava dışı ...' ın sürücüsü olduğu ... plakalı araç ile dava dışı ...' in sürücüsü olduğu ... plakalı araç arasında 22/02/2017 tarihinde meydana gelen trafik kazasında,

davacı zorunlu mali sorumluluk sigortacısının kazada maddi hasar gören ... plakalı araç malikine ödediği 3970 TL hasar tazminatı ile 6625,01 TL değer kaybı tazminatının sürücü belgesi olmadan kullanan ... sebebiyle davalı ... ettirenden rücuen tahsilini talep etmiş davalı ise ehliyeti olan kişiye aracı kiraladığını uzun süreli kiralama sebebiyle sorumlu olmadığını savunmuş olup uyuşmazlık, uzun süreli kiralama ilişkisi sebebiyle davalının davacı sigortacıya karşı zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında sorumlu olup olmayacağı, ödenen hasar tazminatı ile değer kaybı tazminatı miktarlarına ilişkindir.

Davalının uzun süreli aracı kiraladığı savunması yönünden bilindiği üzere 2918 sayılı KTK'nun 95/2.maddesine göre sigortacının tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin haller, sigortacı tarafından 3.kişilere karşı ileri sürülemeyeceğinden, sigortacı zarar görene ödeme yaptıktan sonra, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını ve indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilir.

Bu rücu hakkı kaynağını halefiyet ilkesinden değil sigorta sözleşmesi ilişkisinden almakta olup, sözleşme ve yasa gereği sigorta ettirene karşı defi hakkı bulunan sigortacının, bu hakka dayanarak kendi akidine dönmesini sağlamaktadır.

Diğer yönden taraflar arasındaki akdi ilişkinin koşullarını oluşturan ZMSS poliçesi genel şartlarının "tazminatın azaltılması veya kaldırılması sonucunu doğuran haller" başlıklı B.4/c maddesinde tazminatı gerektiren olay, aracın KTK'na göre gereken ehliyetnameye haiz olmayan kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda meydana gelmiş ise, sigortacının bu hususu zarar görenlere karşı ileri süremeyeceği ve fakat ödemede bulunduktan sonra tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebileceği hükme bağlanmıştır.

Bu durumda davalı şirket sözleşmenin tarafı ve sigorta ettiren (sigortalı) olmasına göre, sigortalı şirketin, aracı uzun süreliğine dava dışı Sinan Arnak isimli kişiye kiralaması nedeniyle işleten sıfatını taşımaması,

davalı sigortalının dava dışı kiracısıyla arasındaki iç ilişkiye ait bir sorundur ve sigortacının trafik sigortasına dayalı olarak tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda başvurabileceği kimse aracın gerçek işleteni kim olursa olsun sadece sigorta sözleşmesinin tarafı olan sigorta ettirendir. ( Ankara BAM 26. Hukuk Dairesinin 2018/2457 Esas ve 2018/1328 Karar sayılı Kararında husumetten red karının kaldırılmasına yönelik kararda vurgulandığı üzere) Dolayısıyla davalının uzun süreli kiralama ilişkisine yönelik savunmasını ancak iç ilişkide dava dışı sürücü ...' a ileri sürebileceği,

davacı sigortacıya ise sigorta poliçesi gereği uzun süreli araç kiralamaya yönelik savunmada bulunamayacağından husumet itirazına itibar edilmemiştir.

Öte yandan sigorta konusu araç gerekli sürücü belgesine sahip olmayan ...' a kullandırılırken riziko gerçekleştiğine göre, KTK'nun 95 ve poliçe genel şartlarının 4. maddesi hükmü uyarınca, davacı sigortacı zarar görene yaptığı ödemeyi, dava dışı sürücünün kusuru oranında (azami sigortacı tarafından ödenen meblağ ile sınırlı olmak üzere) davalı ... ettirene (akidine) rücu edebilir.

Somut olayda, dava dışı ...' ın sürücüsü olduğu ... plakalı araç ile dava dışı ...' in sürücüsü olduğu ... plakalı araç arasında 22/02/2017 tarihinde meydana gelen trafik kazasında, düzenlenen kaza tespit tutanağı, kaza tespit tutanağına karşı yapılan taraflarca itirazlar kapsamında düzenlenen 28/04/2019 tarihli bilirkişi heyetinin raporunun gerekçeli denetime açık olaya uygun olduğu,

sürücü ...' ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, dava dışı ...' ın sürücüsü olduğu ... plakalı araca aynı yönde dört şeritli orta ayrıcı ile ayrılmış kara yolunda takip mesafesini koruyamayarak çarpmasında, KTK' nın 84/ d maddesi uyarınca arkada çarpma, KTK' nın 47. Maddesi uyarınca dikkatsiz ve tedbirsiz şekilde araç kullanma, KTK' nın 56. Maddesi uyarınca takip mesafesini koruma kurallarına aykırı davranıldığından %100 oranında kusurlu olduğu,

dava dışı ... plakalı araç sürücüsünün ise kusursuz olduğu kanaatine varılarak ve dava konusu dava dışı hasar gören ... plakalı araçtaki hasar miktar ve değer kaybına yönelik bilirkişi heyetinin raporunun gerekçeli denetime açık olduğundan itibar edilerek 3970 TL araçtaki hasar miktarı oluştuğundan bu miktar ile 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları ile buna ilişkin kabul edilerek 6704 Sayılı Kanunun 3.maddesiyle değişik 2918 Sayılı KYTK'nun 90.maddesinde "zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel

şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.

Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/01/2011 tarihli ve 6098 Sayılı TBK'nun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır." hükmü gereğince değer kaybının; davalı ... şirketi yönünden genel şartların eki olan ek-1 de belirtilen formüle göre hesaplanan 6197 TL değer kaybı miktarının davacı ... şirketinin alacaklı olduğu, davacının zarar gören ödendiği 29/05/2017 ve 08/09/2017 tarihi itibariyle temerrüdün oluştuğu ayrıca zarar veren aracın ticari araç olduğundan avans faizi işletilerek aşağıdaki şekilde davanın kısmen kabulune yönelik karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸E-imzalıdır. Hakim ... · ¸E-imzalıdır. Davacı gideri ; · 1.000,00TL bilirkişi gideri, · 98,00 TL tebligat posta gideri · + 105,00 TL.müzekkere gideri · 1.203,00 TL toplam gider Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır. · Aslının aynı olduğu tasdik olunur. · Katip ... · ¸E-imzalıdır.