Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1730 K.2021/1097

: 3- : 4- : 5- : 6-

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 27/12/2018

KARAR TARİHİ : 21/12/2021

KARAR YAZIM TARİHİ : 10/01/2022

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... Temizlik Ltd. Şti. ile müvekkili idarenin aralarında 2014/... sayılı ihale kapsamında 22.07.2014 tarihinde içme suyu abonelerinin su sayaçlarının endeks okunma, ihbarname bırakma, su kapama- açma iş ve işlemlerinin yapılması hizmet alımı işine ait sözleşmenin 22/07/2014 tarihinde imzalandığını, davalının söz konusu sözleşme kapsamında çalıştırdığı personellerden ...’in açmış olduğu ... 8. İş Mahkemesi'nin 2014/...

E. sayılı dosyası ile müvekkil idare aleyhine işe iade davası açıldığını, iş bu davanın ... 7. Hukuk Dairesi'nin 2015/ E. ve 2015/ K. sayılı kararı ile kesinleştiğini, müvekkili idarenin davaya istinaden ... 2. İcra Müdürlüğü'nün 2015/...

E. sayılı dosyası ile ...’e vekalet ücreti ve yargılama giderleri dahil olmak üzere 2.143,32TL ödeme yapıldığını ve ayrıca genel müdürlükçe söz konusu işçiyle ilgili kıdem, ihbar ve iş güvencesi tazminatı ile 4 aylık maaş yıllık izin toplamı olarak 49.818,65-TL ve ... ödemesi olarak 3.956,08-TL ödeme yapılmış olup icraya yapılanla birlikte toplam 55.918,05-TL ödeme yapılmak zorunda kalındığını, davalı yüklenici firma ile yapılan sözleşme kapsamında sorumluluğun yüklenici firmalara ait olup sözleşme maddeleri gereğince müvekkil idarenin uğramış olduğu zararı karşılamasının gerektiğini, ...’in ...

İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., ... Bilgisayar Ltd. Şti., ... Bil. Sis. İlt. Yaz. Don. İnş. Müt. Paz. San. Tic. A.Ş.- ... Bilgi Toplama ve Dağ. Hiz. Bilg. Yaz. ve Müteahhitlik Paz. San. Tic. A.Ş., ... Bil. Sis. İlt. Yaz. Don. İnş. Müt. Paz. San. Tic. A.Ş.- ... Bilgisayar Sis. Yaz. Don. İşl. Sis. Tic. A.Ş. Ortak Girişimi, ... Bilgisayar Sis. Yaz. Don. İşl. Sis. Tic. A.Ş., ... Tek. San. ve Tic. A.Ş., ... Turizm Taş. Oto Gıda Ürün Temiz. Ltd. Şti., ... Temizlik Ltd.

Şti.'de çalıştığını, davanın kabulü ile, Genel Müdürlükleri tarafından dava dışı ...'e ödenen 49.818,65 TL.

3.956,08 TL ve 2.143,32 TL tutarlara ilişkin toplam 55.918,05 TL davalılar yönünden ayrı ayrı sorumluluklarının belirlenmesi ve dava tarihi itibariyle taraflarınca bilinmeyen ve tespiti mümkün olmayan sözleşmeden kaynaklanan alacak miktarlarının tespit edilerek her bir alacağın ödeme tarihleri itibariyle yasal faizi ile davalılardan rücuan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Turizm Taş. Ltd. Şti. Ve ... Temizlik Tur. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı işçinin başından beri asıl ve gerçek işvereninin davacı ... olduğunu, dava dışı işçinin müvekkil ... Turizm ve ... Temizlik Ltd.

Şti.'de belirli süre çalıştığını, müvekkil şirketin ihale dönemi bittiğinde işten çıkışının yapıldığını, dava dışı işçinin gördüğü endeks okuma, ihbarname bırakma, kapama-açma, bilgi işlem hizmetleri işlerinin ...'nin asıl işlerinden olduğunu, uzmanlık gerektiren yardımcı işlerden olmadığını, bu nedenle müvekkil şirketin alt işverenliğinin muvazaalı olup davacının gerçek işvereninin başından beri davacı ... olduğunu, dava dışı işçinin kıdem tazminatı alacağından 6552 sayılı yasa gereği davacı ...'nin sorumlu olduğunu, müvekkil ...

Turizm'in dava dışı işçinin son alt işvereni olmadığını, ihbar tazminatından, işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süreye ilişkin ücret alacağının tahsilinin ...

Turizm'den talep edilemeyeceğini, ... tarafından dava dışı işçiye işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süreye ilişkin ücret alacağı ödemesi haksız ve yersiz olarak yapıldığından müvekkil şirketlerden tahsilinin talep edilemeyeceğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Diğer davalılara usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunmadıkları görülmüştür.

KANITLAR

İcra dosyası, sözleşme, dekontlar, bilirkişi raporu, vs.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava, davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen bedelin davalılardan rücuen tahsilinin gerekip gerekmediğinin tespitine ilişkindir.Mahkememizce tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi açısından dosyanın alanında uzman hesap bilirkişisi tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.Alınan 04/12/2019 tarihli bilirkişi raporunda;

davacının davalılar ile yaptığı hizmet alım sözleşmelerinin dosyaya celbinin ve davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen 49.818,65 TL'nin hangi alacak kalemlerinde oluştuğuna ilişkin açıklamanın yapılması gerektiği, ilgili bilgilerin toplanmasının akabinde davalıların sorumlu olabilecekleri işçilik alacaklarının tespitinin mümkün olduğu; iş akdinin feshine bağlı alacak olan ihbar tazminatı, boşta geçen süre ücreti ve iş güvencesi tazminatından ise son dava dışı işçinin son işvereni olan ...

Temizlik Tur. Dış Tic. Ltd. Şti.'nin sorumlu olduğu, davalı ... Temizlik Ltd. Şti. 'nin, mahkeme yargılama giderlerinden (vekalet ücreti dahil ) ile icra takibindeki faiz, icra masrafları ve icra vekalet ücretinden 1.071,66 TL sorumlu olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Mahkememizce davacı ve davalı ...

Temizlik ve ... vekilinin bilirkişi raporuna itirazları doğrultusunda önceki bilirkişiden ek rapor aldırılmasına karar verilmiştir.Alınan 29/05/2020 tarihli bilirkişi ek raporunda. Davalı ... Temizlik Tur. Dış Tic. Ltd.

Şti.'nin ihbar tazminatından 2.028,96-TL, boşta geçen süre ücretinden 5.232,99-TL, iş güvencesi tazminatından 5.476,27-TL,kıdem tazminatından 535,39-TL,yargılama giderleri ve icra masraflarından 1.071,66-TL. olmak üzere toplam 14.345,27-TL. sorumlu olduğu, davalı ... Tur. Taş. Oto Gıda Dış Tic. Ltd. Şti.'nin kıdem tazminatından 2.161,33-TL. sorumlu olduğu, davalı ... Teknolojileri San. ve Tic.

A.Ş.'nin kıdem tazminatından 3.553,84-TL sorumlu olduğu, dava dışı işçinin diğer davalılar ... Bilgi Toplama ve Dağ. Hiz. Bilg. Yaz. Ve Müt. İnş. Paz. San. ve Tic. A.Ş., ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Bilgisayar Sis. Yaz. Don. İşl. Sis. Tic.

A.Ş. 'den sigortalılığı bildirilmediğinden dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından sorumluluğu tespit edilmediği bildirilmiştir.Mahkememizce tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi açısından dosyanın iş hukuku uzmanı bilirkişi tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.Alınan 20/01/2021 tarihli bilirkişi raporunda.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığa İş Yasası Hükümlerinin değil, Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiği, iş bu raporun, SOMUT DAVADAKİ SÖZLEŞMELERDE YAPILAN İNCELEMELER Bölümünde de belirtildiği üzere, taraflar arasında akdedilen sözleşmelerde rücuya ilişkin hiçbir hüküm bulunmadığının görüldüğü, İhbar Tazminatı ve İzin Alacağı feshe bağlı haklardan olup son işverenin sorumluluğunda olduğu, bu sebeple Davacı İdarenin feshe bağlı zararının alt işverenlere rücusunun %50 rücu oranı ile hesaplama yapılması gerektiğinin düşünüldüğü,

ancak takdir ve değerlendirmesi Yüce Mahkemeye ait olmak üzere, %100 ve %50 oranları üzerinden hesaplama yapıldığı, Taraflar Arasında Akdedilen Sözleşmeler Dikkate Alınarak Kıdem Tazminatından Doğan Rücu Alacağının Hesaplanması Sonucunda: Dava dışı Şirketinin Tam Sorumluluğunun 1.661,92 TL, ... (...) Şirketinin Tam Sorumluluğunun 11.798,85 TL, ... Şirketinin Tam Sorumluluğunun 7.933,58 TL,

... Şirketinin Tam Sorumluluğunun 924,96 TL, ... Şirketinin Tam Sorumluluğunun 4.098,39 TL, ... Temizlik Şirketinin Tam Sorumluluğunun 1.022,72 TL olacağının hesaplandığı, dava dışı ... Şirketinin %50 Sorumluluğunun 830,96 TL, ... (...) Şirketinin %50 Sorumluluğunun 5.899,43 TL, ... Şirketinin %50 Sorumluluğunun 3.966,79 TL, ... Şirketinin %50 Sorumluluğunun 462,48 TL, ... şirketinin %50 Sorumluluğunun 2.049,20 TL, ... Temizlik Şirketinin %50 Sorumluluğunun

511,36 TL olacağının hesaplandığı, Taraflar Arasında Akdedilen Sözleşmeler Dikkate Alınarak İhbar Tazminatı, Kullanılmamış İzin Ve İşe İade Alacağından Doğan Rücu Alacağının Hesaplanması Sonucunda: Davalı ... Temizlik Şirketinin Tam Sorumluluğunun 28.477,64 TL, %50 Sorumluluğunun ise 14.238,82 TL olacağı hesaplandığı bildirilmiştir.Mahkememizce davacı ve davalı ...

Temizlik ve ... vekilinin itirazlarının değerlendirilmesi için dosyanın önceki bilirkişiye tevdi ile ek rapor düzenlemesine karar verilmiştir.Alınan 17/06/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda. TARAFLAR ARASINDA AKDEDİLEN SÖZLEŞMELER DİKKATE ALINARAK KIDEM TAZMİNATINDAN DOĞAN RÜCU ALACAĞININ HESAPLANMASI Sonucunda: Dava dışı ... Şirketinin Tam Sorumluluğunun 1.661,92 TL, ... (...) Şirketinin Tam Sorumluluğunun 11.798,85 TL, ... Şirketinin Tam Sorumluluğunun 7.933,58 TL, ...

Şirketinin Tam Sorumluluğunun 924,96 TL, ... Şirketinin Tam

Sorumluluğunun 4.098,39 TL, ... Temizlik Şirketinin Tam Sorumluluğunun 1.022,72 TL olacağının hesaplandığı, dava dışı ... Şirketinin %50 Sorumluluğunun 830,96 TL, ... (...) şirketinin %50 Sorumluluğunun 5.899,43 TL, ... Şirketinin %50 Sorumluluğunun 3.966,79 TL, ... Şirketinin %50 Sorumluluğunun 462,48 TL, ... Şirketinin %50 Sorumluluğunun 2.049,20 TL, ...

Temizlik Şirketinin %50 Sorumluluğunun 511,36 TL olacağının hesaplandığı, Taraflar Arasında Akdedilen Sözleşmeler Dikkate Alınarak İhbar Tazminatı, Kullanılmamış İzin Ve İşe İade Alacağından Doğan Rücu Alacağının Hesaplanması Sonucunda: Davalı ...

Temizlik Şirketinin Tam Sorumluluğunun 28.477,64TL, %50 Sorumluluğunun ise 14.238,82TL olacağının hesaplandığı bildirilmiştir.Hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir.

Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş, yüklenici işçi tarafından yerine getirilecektir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsil sorumlu olmasına rağmen, rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.Hizmet alımı ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir.

Bu halde iş yeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemde orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumlu olmaktadır.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşme ve şartnamede hüküm bulunmadığı takdirde davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.Toplanan deliller, sözleşme ve mevzuat hükümleri kapsamında yapılan incelemede; dava dışı işçinin davalı şirketlerde çalışma süreleri göz önüne alınarak yapılan oranlama kapsamında hangi tutarlarda sorumlu olacakları bilirkişi tarafından mahkememizce istenilen şekilde tespit edilerek belirlenmiş olup;

buna göre, dava dışı işçinin çalışma süreleri göz önüne alınarak yapılan oranlama sonucunda 11.798,85 TL'si ... İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. 'den, 7.933,58 TL'si ... Biliş. Tekn. San. Ve Tic. A.Ş.'den, 4.098,39 TL'si ... Turz. Taşm. Oto. Gıda Ürün. Temz. Ltd. Şti.'den, 29.500,36 TL'si ... Tem. Turz. Taş. İnş. Petr. Ürün. Ve Hizm. Taah. San. Dış Tic. Ltd.

Şti. 'den olmak üzere toplam 53.331,18 TL'nin davalılardan ayrı ayrı yukarıda belirlenen sorumlulukları oranında her biri ödeme kalemi yönünden 04/04/2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınıp davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır. Hakim · ¸e-imzalıdır.