Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/22 K.2019/910

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirket ile şirketleri arasında, ...

Ekstriizyon Proli Kalıpları yapımı ve bu kalıplar ile üretilecek ürünler için 23.05.2017 tarihinde elektronik ortamda yapılan icap ve kabuller ile kurulan sözleşme nedeni ile 24.05.2017 tarihli, 000159 nolu faturadaki 4 adet kalıp bedeli ve devamında bu kalıplar ile üretilecek ürünler için aradaki oluşacak cari hesaptan mahsup edilmek üzere, keşidecisi davacı şirketimiz olan Akbank Sanayi İnegöl Şubesi nezdinde açılmış bulunan hesaptan tahsil edilmek üzere Z1006555 seri nolu 30.09.2017 tarih ve 20.000,00 TL bedelli çekin keşide edilerek davalı şirkete verildiğini, ... ...

Profil Kalıpları ile yapılacak olan üretim, davalının fabrikasındaki makinalara uyumlu olduğundan sadece davalıya ait fabrikada üretimler yapılacağını, bir başka fabrikada bu kalıplar ile üretim yapılması için kalıpların denenmesi veya revize edilmesi gerektiğini, kaldı ki sözleşme gereği şirketlerinin böyle bir yükümlülüğü bulunmadığını, davalı şirket ile devamlılık arz eden bir sözleşme söz konusu olduğunu, şirketlerinin sipariş talebini ileterek davalı şirketten üretim isteyeceğini, davalı şirketin ... ...

Profil Kalıplarını 10.06.2017 tarihine kadar üreterek/temin ederek şirketlerinin talepleri için gerekli ürünlerin siparişlerini hazırlayacağını, bu kalıpların davalı şirket bünyesinde kalacağını ve şirketlerinin ihtiyacına binaen üretimlerin devam edeceğini davalı şirket ile yapmış oldukları telefon ve elektronik görüşmelerinden 10.06.2017 tarihinde ... ... Profil Kalıpları üretmediği/temin etmediğinin anlaşıldığını, sözleşme gereği davalı şirketin ... ...

Proli 1 Kalıplarını üretmemesinden dolayı ve şirketlerinin yetiştirmesi gerekli süreli siparişlerinin artık davalı şirket ile yetişemeyeceği anlaşıldığından sözleşme konusu ... ...

Profil Kalıplar için şirketlerinin bir başka şirket ile anlaştığını, şirketlerinin, davalı şirkete sözleşme gereği teslim edilmesi gereken ürünlerin süresinde teslim edilmemesi nedeni ile İnegöl 4.Noterliği 20,06.2017 tarih ve 07827 yevmiye numaralı ihtarname ile sipariş ürünlerinin teslimi için 28.06.2017 tarihine kadar ek süre verilmesine rağmen bu süre içerisinde de ürünlerin taraflarına teslim edilmediğini, ürünlerin taraflarına teslim edilmemesi nedeni ile şirketlerince keşide edilen çek bedelinden dolayı sorumluluklarının kalmadığını,

davacı şirketlerince keşide edilen ve davalı şirket cari kayıtlarında bulunan Akbank Sanayi İnegöl Şubesi nezdinde açılmış bulunan hesaptan tahsil edilmek üzere Z1006555 seri nolu 30.09.2017 tarih ve 20.000,00 TL bedelli çekten dolayı davacı şirketlerinin borçlu olmadığının tespitine

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın her ne kadar müvekkili tarafından 10.06.2017 tarihinde teslim edilmesi gereken kalıpların teslim edilmediği iddiasıyla bu kalıpları için başka bir şirketle anlaşma yapıldığı belirtilse de, söz konusu gecikmedeki kusur müvekkilinde değil, teklifi onaylamayan ve devamlı farklı teklifler sunanın davacı olduğunu, bu nedenle de davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını, müvekkilinin hiçbir şekilde temerrüde düşürülmeden kendisine kalıplar konusunda başka bir şirketle anlaşıldığı bilgisi verilmiş ve müvekkilinin mağdur duruma düşmüş olduğunu,

profil kesitleri kişiye özel olarak yapılmakta olup, bu kalıpların başka müşteriler tarafından kullanılması gibi bir ihtimal bulunmamakta ve müvekkilin bu kalıpları başka müşterilerine satamadığını, bunun yanı sıra, davalı tarafından sipariş edilen ve müvekkili tarafından hazırlanan kalıpların davacı şirkete gönderilmişse de davacı şirket söz konusu kalıpları teslimden imtina ettiğini, kalıpların özel olarak yapıldığı ve başka birine satma imkanı bulunmadığından dolayı müvekkili şirkette bulunduğunu, davacı şirketin dilediği zaman bu kalıpları alabileceğini ancak müvekkili şirketten almadıklarını ve müvekkili mağdur ettitlerini,

bu nedenle de davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR

Teklif formu, çek fotokopisi, sipariş formu,

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; Akbank Sanayi İnegöl Şubesi nezdinde açılmış bulunan hesaptan tahsil edilmek üzere Z1006555 seri nolu 30.09.2017 tarih ve 20.000,00 TL bedelli çekten dolayı, davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine yönelik menfi tespit davasıdır. (İİK 72.md) Taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin açıklığa kavuşturulması yönünden davalı tarafa ait ticari defter ve bağlı kayıtlar üzerinde inceleme yapılması için dosya bir mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Alınan 30/05/2018 tarihli bilirkişi raporunda; davalının 2017 yılı defterlerinin açılış tasdikinin T.T.K'nun 64. İle 213. Sayılı V.U.K'un 220.

Ve 222. maddelerinde öngörülmüş olan yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğunu, 2017 yılı defterlerinin kayıtlama sistemi olarak TekDüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olraak tutulmuş olduğu, tutulması zorunlu defterlerin birbirlerini doğruladığı, 2017 yılı yevmiye defterinin kapanış tasdiki için yasal sürenin henüz gelmemiş olması nedeniyle yaptırılmamış olmasının olağan olduğunu, davalı ticari defter ve belgelerine göre dava tarihi (26/07/2017) itibariyle davacının davalıdan 1.430,24-TL alacaklı olduğu, bu tutarın davaya konu çekin iade edilmemesi halinde geçerli olduğu,

çekin davacıya iadesi durumunda ise davacınnı davalıya 18.569,76-TL borçlu alacağını, tarafından sadece davalı defterleri incelendiğinden davalı kayıtlarındaki faturaların davacı kayıtlarında da olup olmadığının tespit edilemediğini, tarafların beyanı dosyasına sunulan taraflar arasında imzalanmış sözleşmenin oluşu nedeniyle taraflar arasında mal alım satımına ilişkin ticari ilişkinin mevcut olduğu, dava dilekçesi incelendiğinde davacı tarafından faiz talep edilmemiş olması nedeniyle tarafınca faiz hesaplamasının yapılmadığı bildirilmiştir.

Davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmesi için bağlı bulunduğu İnegöl Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmıştır.

Alınan 18/02/2019 tarihli bilirkişi raporunda; davacının 2017 yılı yevmiye defterinin açılış tasdikinin T.T.K'nun 64. İle 213 sayılı V.U.K.'un 220 ve 222.

Maddelerinde öngörülmüş olan yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, 2017 yılı yevmiye defterinin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne, Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulmuş olduğu, tutulması zorunlu defterlerden olan defter-i kebir defterinin tarafına sunulmadığından dolayı herhangi bir inceleme yapılamadığı, 2017 yılı yevmiye defteri kapanış tasdiğinin İnegöl 4. Noterliği 11/06/2018 tarih ve 07452 yevmiye no ile yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, davacı ticari defter ve belgelerine göre dava tarihi itibariyle davacının davalıdan 1.430,24-TL alacaklı olduğu,

bu tutarın davaya konu çekin iade edilmemesi halinde geçerli olduğu çekin davacıya iadesi durumuunda ise davacının davalıya 18.569,76-TL borçlu olacağı, TTK'nın 21. Maddesi hükümlerine göre davaya konu faturalar ile ilgili herhangi bir iade-iptal ve kabul edilmediğine dair kayıtlara rastlanmadığını, tarafların beyanı davacı defter ve kayıtları doğrultusunda taraflar arasında mal alım satımına ilişkin ticari ilişkinin mevut olduğu bildirilmiştir.

O halde yapılan yargılama ve toplanan delillerden; aldırılan bilirkişi raporunda her iki tarafın ticari defterlerinin incelenmesi neticesi davacının davalıdan 1.430,24-TL alacaklı olduğu anlaşılmaktadır.

Davalı tarafından kalıpların üretildiği ancak kalıpların davacı tarafça teslim alınmadığı, süresinden sonra üretim olsa bile bunun ayrı bir dava konusu olduğu, dava konusu çekin davacı ticari defterlerine avans olarak kaydedilmediği, davacının kendi defterlerine göre de davalıdan 1.430,24-TL alacaklı olduğu anlaşılmakla 30/09/2017 keşide tarihli, 20.000,00-TL bedelli çekten dolayı 1.430,24-TL davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.

Her ne kadar davacı vekili dava konusu çekin ödendiğini beyan etmiş ise de, İİK 72. maddesi uyarınca yargılama sırasında icra dosyasına ödenen bir bedel olmadığından menfi tespit davası istirdat istemine dönüşmemiştir. (Yargıtay 19. HD. 2016/14143 E.-2018/1387 K.)