Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/997 K.2022/247

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalıların sürücüsü maliki ve sigortacısı olduğu 16 AK ... plakalı aracın müvekkillerinin miras bırakanı adına kayıtlı 16 E ... plakalı araca çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacıların murusi Abdülcelil Bingöl'ün vefat ettiğini, meydana gelen kazada müveffanın kusurunun olmadığını belirterek davacılar için ayrı ayrı 1000,00 TL maddi ve davacı Şöhret için 100.000,00 TL, davacılar için ayrı ayrı 50.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesini talep etmiştir. Davacı vekili 27/04/2021 tarihli ıslah dilekçesiyle; davacı eş için dava değerini 369.305,55 TL arttırarak 370.305,55 TL olarak ıslah ettiğini bildirmiştir.

CEVAP

Davalı ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, meydana gelen kazada kusurun karşı tarafta olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, meydana gelen kazada karşı tarafin kusurlu olduğunu, ölenin kayıt dışı gelirinin olduğunun ispatlanması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, davacıların kaza tarihi itibarıyla reşit olmaları nedeniyle destekten yoksun kalma tazıninatı talep edemeyeceklerini, meydana gelen kazada kusur ve aktürerya hesabının yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

KANITLAR

Kaza tespit raporları, poliçeler, bilirkişi incelemesi, bilirkişi raporları,

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava, trafik kazası sonucu desteğin kaybedilmesi nedeniyle uğranıldığı iddia olunan maddi ve manevi zararın tazmini istemine ilişkindir.

Taraflarca sunulan tüm deliller toplanmış, tarafların ekonomik sosyal durumları araştırılmış, ZMMS ve Kasko poliçeleri ile ceza dosyası getirtilerek incelenmiştir.

Dinlenen davacı tanığı ... beyanında; "....Müteveffa Abdulcelil inşaatlarda sıva ustası idi. Ayrıca emekli maaşı vardı. Müteveffanın vefat ettiği dönemde sıva ustalarının günlük yevmiyeleri 150.00 TL idi. Bende inşaatçı olduğum için fiyatları bilirim. Ayrıca Müteveffa çoğu zaman götürü iş yapardı. Günlük çalışmazdı. Bu kazadan sonra davacılar ciddi şekilde bunalıma girdiler, müteveffanın evlenmemiş 4 çocuğu olduğu için sürekli çalışmak zorundaydı.. " şeklinde beyanda bulunmuştur.

Dinlenen davacı tanığı İrfan Aybey beyanında; ".... Müteveffanın inşaatlarda duvar işlerini yaptığını duydum. İyi bir usta olduğunu, işinin ehli olduğunu söylerlerdi. Duyduğuma göre 150-200 TL arasında günlük yevmiyesi vardır. Sonradan öğrendiğime göre müteveffanın emekli maaşı da varmış. Ben müteveffa ile ölmeden önce inşaatımın üst katına duvar örmesi için anlaşma yaptım. Götürü usulde 3.500 TL' ye anlaştık. Anlaşmadan yaklaşık 3 gün sonra da vefat etti. Anlaşmamızda işin bitirme süresini kararlaştırmamıştık. Benim duvarı müteveffa kendisi ve çocukları birlikte çalışarak yapacaklardı... " şeklinde beyanda bulunmuştur.

Dinlen davalı tanığı... beyanında; "... Ben dava konusu trafik kazasını sonradan öğrendim. Davalı şirket yetkilisi babamın ileri derecede kekemeliği olduğu için müteveffanın ailesi ile benim ilgilenmemi istedi. Bunun üzerine ben müteveffanın Muşlu olduğunu öğrenince Muşlular derneği yetkilileri ile görüşerek müteveffanın ailesiyle görüşme talebimi ilettim ancak onlar acımız sıcak şimdi gelmesinler, sorun çıkar şeklinde beyanları bana ilettiler.

Bunun üzerine bir müddet sonra müteveffanın yakınlarının inşaat işleri ile ilgilendiğini öğrenmem üzerine işyerlerine gittim. Burada da bana görüşmek istemediklerini görüşmek için gitmem halinde ailenin gençlerinin tepki gösterebileceğini söylediler. Daha sonra vicdanen rahat etmediğim için müteveffanın kardeşi ile görüştüm. O da bana ailenin görüşmek istemediğini, tepkiyle karşılaşabileceğimi söyledi.

Ben kendilerine sigortanın ödediği haricinde 150 bin TL ödemeyi teklif ettim. O da bana biz bu parayı cenaze masraflarına sayarız manevi tazminat kısmını mahkemede çözeriz, dedi. Hatta ben ceza dosyasındaki avukatla da görüştüm. Benim teklif ettiğim bu para karşılğında imza atmayı kabul etmediler. Ben de çekindiğim için daha fazla ısrarcı olmadım, parayı da almadılar ..." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Dosya, bir trafikçi bilirkişiye tevdi edilerek, bilirkişiden tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda , meydana gelen kaza nedeniyle tarafların kusur oranlarının tespitinin istenilmiştir.

Konusunda uzman trafikçi bilirkişi tarafından düzenlenen 17/05/2019 tarihli bilirkişi raporunda; davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki kamyon ile kontrolsüz olarak şerit değiştirerek karşı yönde seyreden trafiğin şeridine tecavüz ettiği gibi, sağ taraftan seyretmekte olan trafiği dikkate almayarak kavşaklardaki geçiş önceliği kuralına uymadığından, şerit izleme kurallarına riayet etmediğinden ( % 80 ) oranında kusurlu olduğu, davacı sürücüsü ...'ün sevk ve idaresindeki araç ile kontrolsüz kavşağa yaklaşırken aracının hızını mahal şartlarına göre düzenlemediğinden ( % 20 ) oranında kusurlu olduğu bildirilmiştir.

İtiraz edilmesi üzerine dosya, İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığına gönderilerek dava konusu trafik kazası nedeniyle tarafların kusur oranları yönünden rapor düzenlenmesi istenilmiştir.

İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığının 14/01/2019 tarih ve 40968900-101.01.02-2019/78820 sayılı raporunda; davalı sürücü ...’ın %80 oranında kusurlu, davacıların yakını ...’ün %20 oranında kusurlu olduğu kanaatinin bildirildiği görülmüştür,

Dosyanın aktüerya ve sigorta bilirkişisine tevdii ile davacıların destekten yoksun kalma tazminatı taleplerine ilişkin rapor düzenlenmesi sağlanmıştır.

Konusunda uzman sigortacı ve aktüerya uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen 13/04/2020 tarihli bilirkişi raporunda.

Devre Başı Ödemeli Belirli Süreli Rant tekniği ile yapılan hesaplama sonucunda; bakanlık bildirimi brüt gelirin 2.926,94 TL olacağı varsayımı ile; müterafik kusur tenzili yapıldıktan sonra dul eşin destek zararının 212.203,61TL, çocuk Birgül'ün destek zararının 652,87TL olacağı, sendika bildirimi brüt gelirin 4.899,76 TL olacağı varsayımı ile; müterafik kusur tenzili yapıldıktan sonra dul eşin destek zararının 282.400,24TL, çocuk Birgül'ün destek zararının 1.066,59TL olacağı, söz konusu zararın tazmininden 16 AK ... plaka sayılı aracın maliki ...

Nakliyat Madencilik Hafriyat İnşaat Taşıt Araçları San. ve Tic. Ltd.Şti. sürücüsü ... ve anılan aracın sigortacısı ... Japan Sigorta A.Ş. müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, davalı sigorta şirketinin 18/07/2018 tarihinde temerrüde düştüğü Progresisif rant tekniği ile yapılan hesaplama sonucunda.

Bakanlık bildirimi brüt gelirin 2.926,94-TL olacağı varsayımı ile; müterafik kusur tenzili yapıldıktan sonra dul eşin destek zararının 226.042,92TL, çocuk Birgül'ün destek zararının 652,87 TL olacağı, sendika bildirimi brüt gelirin 4.899,76 TL olacağı varsayımı ile; müterafik kusur tenzili yapıldıktan sonra dul eşin destek zararının 297.315,65 TL, çocuk Birgül'ün destek zararının 1.066,59 TL olacağıu zararın tazmininden 16 AK ... plaka sayılı aracın maliki ...

Nakliyat Madencilik Hafriyat İnşaat Taşıt Araçları San. ve Tic. Ltd.Şti. sürücüsü ... ve anılan aracın sigortacısı ... Japan Sigorta A.Ş. müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları tespit edildiği bildirilmiştir.

Taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda ek rapor aldırılmak üzere dosyanın önceki bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılmıştır.

Bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 27/09/2020 tarihli ek bilirkişi kurulu raporunda; devre başı ödemeli belirli süreli rant tekniği ile yapılan hesaplama sonucunda;

bakanlık bildirimi brüt gelirin 2.926,94-TL olacağı varsayımı ile; müterafik

kusur tenzili yapıldıktan sonra dul eşin destek zararının 197.240,66 TL, çocuk

Birgül’ün destek zararının 555,58TL, dava dışı babanın destek zararının

35.960,41-TL olacağı, sendika bildirimi brüt gelirin 5.665,05 TL olacağı varsayımı ile; müterafik

kusur tenzili yapıldıktan sonra dul eşin destek zararının 279.787,55TL, çocuk

Birgül’ün destek zararının 1.034,20TL, dava dışı babanın destek zararının

66.939,58TL olacağı, asgari ücret geliri varsayımı ile; müterafik kusur tenzili yapıldıktan sonra dul

eşin destek zararının 162.594,01 TL, çocuk Birgül’ün destek zararının 354,69 TL, dava

dışı babanın destek zararının 22.957,81TL olacağı, söz konusu zararın tazmininden 16 AK ... plaka sayılı aracın maliki ... Nakliyat Madencilik Hafriyat İnşaat Taşıt Araçları San. ve Tic. Ltd.Şti. sürücüsü ... ve anılan aracın sigortacısı ... Japon Sigorta A.Ş. müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, Progresisif rant tekniği ile yapılan hesaplama sonucunda;

bakanlık bildirimi brüt gelirin 2.926,94tl olacağı varsayımı ile; müterafik

kusur tenzili yapıldıktan sonra dul eşin destek zararının 221.487,06 TL, çocuk

Birgül’ün destek zararının 555,58 TL, dava dışı babanın destek zararının 19.109,50 -TL olacağı, sendika bildirimi brüt gelirin 5.665,05 TL olacağı varsayımı ile; müterafik

kusur tenzili yapıldıktan sonra dul eşin destek zararının 313.337,92 TL, çocuk Birgül’ün destek zararının 1.034,20 TL, dava dışı babanın destek zararının

35.571,94 TL olacağı hesaplandığı, asgari ücret geliri varsayımı ile; müterafik kusur tenzili yapıldıktan sonra dul

eşin destek zararının 182.935,35TL , çocuk Birgül’ün destek zararının 354,69 TL, dava

dışı babanın destek zararının 12.199,86TL olacağı , söz konusu zararın tazmininden 16 AK ... plaka sayılı aracın maliki ... Nakliyat Madencilik Hafriyat İnşaat Taşıt Araçları San. ve Tic. Ltd.Şti. sürücüsü ... ve anılan aracın sigortacısı ... Japan Sigorta A.Ş. müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları bildirilmiştir.

Dosyanın önceki aktüerya bilirkişiye tevdi ile bilirkişiden müteveffanın babasının

vefat ettiğine dair davacı vekilinin itirazları ile davalı vekillerinin itirazları ile anayasa

mahkemesinin iptal kararı da gözetilerek ve asgari ücret tarife ve kat sayılarının değiştiği de göz

önüne alınarak bilirkişiden ek rapor aldırılmıştır.

Aktüerya bilirkişi tarafından düzenlenen 19/01/2021 tarihli ek raporda; Bakanlık Bildirimi brüt gelirin 2.926,94 TL olacağı varsayımı ile;

müterafik kusur tenzili yapıldıktan sonra dul eşin destek zararının 263.551,44 TL, çocuk

Birgül’ün destek zararının 555,58TL, Dava dışı babanın destek zararının 13.751,90TL olacağı ,Sendika Bildirimi Brüt Gelirin 5.665,05 TL olacağı varsayımı ile;

müterafik kusur tenzili yapıldıktan sonra dul eşin destek zararının 370.305,55 TL , çocuk

Birgül’ü̈n destek zararının 1.034,20 TL, dava dışı babanın destek zararının 25.598,90 TL

olacağı, asgari ücret geliri varsayımı ile; müterafik kusur tenzili yapıldıktan sonra

dul eşin destek zararının 218.744,58 TL, çocuk Birgül'ün destek zararının 354,69 TL, dava

dışı babanın destek zararının 8.779,47-TL olacağı hesaplandığı bildirilmiştir.

Dosya bilirkişi heyetine tekrar gönderilerek,Anayasa

Mahkemesinin sigorta genel şartlarını iptal etmesinden sonra Yargıtay 17. HD'nin 2020/2598 E.

-2021/34 K. Sayılı içtihatına göre destekten yoksun kalma tazminatının TRH'a göre hesaplanması

gerektiğinden bilirkişiden tarafların itirazları da değerlendirilmek suretiyle bu şekilde hesaplama

yapılması istenilmiştir.

Bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 08/05/2021 tarihli bilirkişi kurulu raporunda; bakanlık bildirimi brüt gelirin 2.926,94 TL olacağı varsayımı ile;

müterafik kusur tenzili yapıldıktan sonra dul eşin destek zararının 319.339,56TL, çocuk

Birgül’ün destek zararının 550,59 TL, dava dışı babanın destek zararının 28.837,92TL olacağı,sendika bildirimi brüt gelirin 5.665,05 TL olacağı varsayımı ile;

müterafik kusur tenzili yapıldıktan sonra Dul eşin destek zararının 420.558,94 TL, çocuk

Birgül’ün destek zararının 1.029,09 TL, dava dışı babanın destek zararının 53.899,27-TL

olacağı, asgari ücret geliri varsayımı ile;

müterafik kusur tenzili yapıldıktan sonra dul eşin destek zararının 276.848,35TL, çocuk

Birgül’ün destek zararının 349,72 TL, dava dışı babanın destek zararının 18.317,33 TL

olarak hesaplanmıştır.

2021 yılı asgari ücret kat sayıları değişeceği için dosya aktüerya bilirkişiye tekrar gönderilerek bilirkişiden yeniden ek rapor aldırılmıştır.

Aktüerya bilirkişisi tarafından düzenlenen tarihli ek bilirkişi raporunda; bakanlık bildirimi brüt gelirin 2.926,94 TL olacağı varsayımı ile;

müterafik kusur tenzili yapıldıktan sonra dul eşin destek zararının 485.440,54TL, çocuk

Birgül’ün destek zararının 550,59 TL, dava dışı babanın destek zararının 31.737,22-TL olacağı ,sendika bildirimi brüt gelirin 5.665,05 TL olacağı varsayımı ile;

müterafik kusur tenzili yapıldıktan sonra dul eşin destek zararının 620.062,08 TL, çocuk

Birgül’ün destek zararının 1.029,09-TL, dava dışı babanın destek zararının 59.864,30-TL

olacağı bildirilmiştir.

Kusur yönünden Trafikçi bilirkişi ve ATK dan aldırılan raporlarda davalı sürücü ...'ın %80 oranında, müteveffa ...'ün %20 oranında kusurlu olduğu bildirilmiş, dosya kapsamına uygun ve birbirini doğrulayan bu raporlara mahkememizce de itibar edilmiştir.

Somut olayda, davacı Şöhret müteveffanın eşi , Birgül ise çocuğu olup, ölümü ile onun desteğinden yoksun kalmışlardır. Davalı sürücü, haksız fiili nedeniyle, davalı araç maliki işleten sıfatıyla ve davalı sigorta şirketi ise poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere meydana gelen zarardan sorumludur.

Diğer davacılar ölenin çocuğu olup yaşları/evlilik durumları itibarıyla ölenin desteğinden yararlanamayacakları için destekten yoksun kalma tazminatı talep hakları yoktur.

Dinlenen tanık beyanlarından emekli işçi olan mütevefanın emekliliğinde inşaat ustası olarak götürü iş almak suretiyle zaman zaman çalıştığı anlaşılmış ancak düzenli bir işi ve geliri olmadığından asgari ücret geliri üzerinden hesaplanan tazminat miktarları hükme esas alınmıştır.

Yine yargıtay içtihatları uyarınca destekten yoksun kalma tazminatının TRH 2010 tablosuna göre ve karar tarihine en yakın tarihteki asgari ücret miktarına göre destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanması gerektiğinden 01/01/2022 tarihli bilirkişi raporunun C seçeneğindeki Asgari Ücret Geliri varsayımına göre hesaplanan Şöhret için 428.927,52 TL, Birgül için 349,72 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep haklarının olduğu tespit edilmiş ancak davacı Şöhret yönünden ıslah dilekçesindeki talep miktarıyla (370.305,55 TL) bağlı kalınarak hüküm kurulmuştur.

Dava haksız fiilden kaynaklandığı için sigorta şirketi yönünden temerrüt şartı arandığından, davacıların 05/07/2018 tarihinde sigorta şirketine başvurdukları gözönüne alındığında KTK 99. maddesi uyarınca 8 iş günü sonunda temerrüde düşmüş olacağından davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi 18/07/2018 tarihidir.Diğer davalılar yönünden ise haksız fiilin meydana geldiği tarih temerrüt tarihidir.

Yargılama aşamasında davalı ... vefat ettiği, mirasçıları tarafından, Bursa 10.Sulh Huk.Mah. 28/05/2021 tarih ve 2021/717-2021/620 E/K sayılı kararı ile reddi miras taleplerinin kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

Manevi tazminat ise; meydana gelen olay nedeniyle duyulan acı ve üzüntünün kısmen de olsa giderilmesine yöneliktir. Bir teselli ve avunma tatmin aracı yaratmaktan ibarettir.

Tazminatın takdirinde tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tazminatın tatmin duygusu oluşturacak durumda olması, olayın oluş şekli desteğin ölüm tarihindeki yaşı ve destek ile aralarındaki ilişkinin niteliği göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olayda davacılar, desteğin eşi ve çocukları olup, destek ölüm tarihinde 55 yaşındadır. Çocukları desteğin ilgi ve sevgisine muhtaçtırlar. Davacı eş ise genç yaşta eşini kaybetmiştir. Kazanın meydana gelişinde müteveffanın kusuru % 20 oranındadır. Açıklanan nedenler ve tarafların ekonomik ve sosyal durumları da gözetilerek, davacı eş için 53.000,00 TL ve çocuklar Murat, Fuat, Sedat, Rıdvan, Hakan, Aysun , Birgül ve Burhan için ayrı ayrı 13.000,00 TL olmak üzere toplam 157.000,00 TL manevi tazminat uygun görülmüştür.

Davacılar vekili, davalı ...'ın vefat etmesi üzerine mirasçıları reddediklerinden reddi miras kararı kesinleştiğinden, ... mirasçıları yönünden taleplerinin 08/12/2021 tarihli duruşmada müracaata bıraktığını bildirmiş, bu tarihten itibaren 3 aylık süre içinde dava yenilenmediğinden Ali Şükrü Aydın mirasçıları yönünden açılan davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Açıklanan gerekçe dosya kapsamına göre, maddi tazminat istemi yönünden davanın kabulüne, manevi tazminat istemi yönünden ise açıklanan miktarlar yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.

Davacı gideri ; · 10,60 TL ilk gider, · 1.000,00 TL bilirkişi gideri, · 300,00 TL adli tıp faturası · 515,55 TL tebligat posta gideri · 1.926,15 TL toplam gider