Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/753 K.2021/288

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile.

Davacı ile davalı şirket arasında 01.10.2017 tarihinde ilk sözleşme olan "Tabela ve Reklam Yap İşlet Devret Sözleşmesi " düzenlendiğini, sözleşmenin akabinde iş sahibi tarafından davacıya işe başlaması talimatı verildiği ve davacının işe başlayarak reklam panolarının tüm üretimlerini tamamladığını, sonrasında izinleri tamamlamaya çalışan davalının zaman kazanmak ve davacıyı oyalamak için zeilname imzalamayı teklif ettiğini ve taraflar arasında "Zeilname ve ön sözleşme" isimli dokümanın 17.04.2018 tarihinde imzalandığını,

taraflar arasında düzenlenen Zeilnameninin hiç bir surette borç yenileme olmayıp ilk protokole ek niteliğinde bir anlaşma niteliğinde olduğunu, tabelaların yerleştirilmesi ile ilgili olarak alınması gereken tüm izinlerin işveren tarafından alınacağının kararlaştırılmış olduğunu,

davacının da basiretli bir tacir gibi hareket etmek zorunda olan davalı şirketin izinleri alacağına güvenerek tüm üretim ve montajları çok zor koşullarda yaptığını ancak davalının izinleri alamadığını belirterek davacının hak ettiği ödemenin sadece bir kısmını yaparak sonrasında idare ile sorun yaşamamak için bütün reklam panolarını yükleniciye haber dahi vermeden söküp deposuna kaldırdığını belirterek şimdilik uğranılan fiili zarar için 20.000,00 TL, yoksun kalınan kar için 10.000 TL, olmak üzere 30.000 TL'nin 11.03.2019 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; taraflar arasında önce 01.10.2017 tarihli " Tabela ve Reklam Yap İşlet Devret Sözleşmesi" düzenlendiğini, daha sonra 17.04.2018 tarihli "Zeilname ve ön sözleşme" imzalandığını, 17.04.2018 tarihli sözleşmede : " görsel ekipmanın üretim ve kiralanması hususundaki 01.10.2017 tarihli sözleşmesini feshetmiş ve alınacak izinler doğrulusunda ön anlaşmaya varmışlardır " maddesi bulunduğunu, tarafların bu ikinci akitle 01.10.2017 tarihli sözleşmeyi açıkça fesih ettikleri ve ön sözleşmedeki kira miktarları ve diğer hususların yeniden düzenlendiğini,

17.04.2018 tarihli sözleşmenin 2.maddesinde : "işveren izinlerin alınmasını takiben en geç 1 hafta içinde yükleniciye yer teslimi yapacaktır, Yüklenici işverenden yer teslimini almadan herhangi bir üretim ve montaj işine başlamayacaktır.

İşveren tarafından gerekli izinlerin alınıp ,yükleniciye yer teslimi yapılması ile birlikte iş bu ön sözleşmenin sözleşme niteliği kazandığını taraflar kabul etmiş sayılır." hükmü bulunduğunu, izinler alınmadan davalının yer teslimi yapma yükümlülüğü bulunmadığı ve yer teslimi yapılmadan davacının üretim yapmış olduğu iddialarının sözleşme hükümlerine uygun olmadığı gibi sürekli denetlenen Uludağ Milli Park alanında bunun mümkün olmadığını, davalı şirketin gerekli izinlerin alınamayacağını anladığında durumu davacıya bildirdiğini,

davacının ise bu arada bazı üretimler yaptığını söylemesi üzerine davalının "iyi niyet ödemesi" yaparak davacının ürettiği panoları düzenlenen fatura karşılığı satın aldığını, yer teslimi yapılmamış olduğundan geçerlilik kazanmamış ve yürürlüğe girmemiş sözleşmeye dayanılarak müspet zarar ve kar mahrumiyeti talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine talep etmiştir.

KANITLAR

İcra dosyası, sözleşme, zeilname ve ön sözleşme, ihtarname, faturalar, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporları, vs.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava, taraflar arasında imzalanan tabela ve reklam yap işlet devret sözleşmesi ve zeyinname ve ön sözleşme kapsamında davacının herhangi bir zararının olup olmadığı davalıdan tahsilinin gerekip gerekmediğine ilişkindir. Mahkememizce mahallinde keşif yapılmasına karar verilmiştir.

Alınan 18/08/2020 tarihli bilirkişi raporunda; a) Yukarıda açık adresi belirtilen ve davalı tarafın işletiminde bulunan istasyon binasının dış bahçe sınırındaki beton perde duvara çekik dubellerle ankrajı yapılan demir profil direklerin, bilbord panoların ve diğer bağlantı parçalarının yapıldığı iddia edilen alandan sökülerek, işletmeye ait bahçesi içerisine açık alana bırakıldığı istif edildiği, taraflar, yapılan imalatların nitelik ve niceliğine yönelik herhangi bir bildirimde bulunmadığı, b) Taraflar arasında akdedilen sözleşme "Yap İşlet Devret" sözleşmesi olduğu,

sözleşmeye göre yapılması ön görülen bilbordların/panoların sadece adet ve metre kare cinsinden ölçüleri belirtilmiş olup, sözleşmede birim fiyatının Çevre Şehircilik Bakanlığı birim fiyatına mı veya piyasa rayiçlerine göre mi yapılacağına dair herhangi bir açıklama yapılmadığı, ancak c) Bursa'da tabela yapan imalatçılar arasında yapılan piyasa araştırmasında, montaj sonrası yerinde yüklenici tarafından fotoğrafları çekilen toplam yaklaşık 480.00 m2 aytınlatılmasız panoların / bilbortların "Malzemesi,

üretimi, nakliyesi ve yerine kurulumu dahil" dava tarihindeki m2 birim fiyatının 275.00 TL olabileceği, bu veri dikkate alındığında, yapılan işlerin piyasa rayiçlerine göre toplam bedelinin, (480.00 mt2*275.00 TL/m2) = 132.000,00 TL + KDV olabileceği kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Mahkememizce; Dosyanın önceki bilirkişi heyetine bir nitelikli HESAP UZMANI bilirkişinin eklenerek tarafların iddia ve savunmaları ile kök rapora yaptıkları itirazlar değerlendirilmek suretiyle ek rapor aldırılmasına karar verilmiştir.

Alınan 25/12/2020 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı tarafından taraflar arasındaki sözleşmenin yürürlüğe gireceği ve geçerli hale geleceği inancı ile yapılan ve davalının yararına olan imalat bedelinin 132.000,00 TL: + KDV olduğu, davalı tarafından itiraz edilmeyerek ödenen 100.000 TL + KDV ödemesi düşülür ise bakiye alacağın : 32.000,00 TL+ ( % 18 KDV = 5.760 ) = 37.760,00 TL : olacağı bildirilmiştir.

Davacı vekili tarafından 01/02/2021 havale tarihli bedel artırım dilekçesi sunulmuş ve davalı vekiline usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.

Davacı ile davalı arasında 01/10/2017 tarihinde "Tabela ve Reklam Yap İşlet Devret" sözleşmesi imzalanmıştır. Çeşitli ebatlarda aydınlatmalı tabelanın üretilerek montajının yapılması ve yüklenici tarafından çeşitli reklam veren firmalara kiralanması ve kira bedellerinin Tablo-2'de gösterilen biçimde işverene ödenmesi hususu sözleşmede düzenlenmiştir.

Tabelaların üretim bedellerinin üçe bölünerek 1/3 oranında kira bedelinden düşüleceği, tabelaların toplam üretim bedelinin en çok 300.000 TL + KDV olacağı tabelaların yerleştirilmesi ile ilgili tüm izinlerin işveren tarafından alınacağı sözleşmede belirtilmiştir.

Davacı ile davalı arasında 17/04/2018 tarihinde ise "Zailname ve Ön Sözleşme" başlıklı sözleşme düzenlenmiş bu sözleşme ile 01/10/2017 tarihli sözleşmenin feshedildiği belirtilmiş, yapılacak reklam panoları ve totem için gerekli yerlerden yapım ve kullanım izinlerini 30/10/2018 tarihine kadar davalının almakla yükümlü olduğu, izinlerin alınmasına müteakiben davalının en geç 1 hafta içinde davacıya yer teslimini yapacağı, davacı (yüklenici) yer teslimini davalıdan (işverenden) almadan herhangi bir üretim ve montaj işine başlamayacağı sözleşmede hüküm altına alınmıştır.

17/04/2018 tarihli yeni sözleşme ile ilk sözleşme feshedilmiş, yapılan yeni sözleşmenin (ön sözleşmenin) geçerlilik kazanmasının "Yapılacak reklam panoları ve totem için gerekli yerlerden yapım ve kullanım izinlerinin alınması ve yer teslimim yapılması" şartına bağlandığı görülmektedir.

Davalı ...Ş.'nin yapılacak reklam panoları için yapım ve kullanım izinlerini alamadığı ve yer teslimi yapamadığı dosya kapsamında anlaşılmaktadır. Sözleşme bu nedenle geçerli değildir. Geçersiz sözleşmeye dayanılarak davacı tarafından yapılan ve davalının kullanabileceği imalatın piyasa rayiçlerine göre değerini talep edebileceği değerlendirilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından sunulan raporda davacı tarafından yapılan ve davalı yararına olan imalat bedeli 132.000 TL + KDV olarak hesaplanmıştır. Davalı tarafından ödenen 100.000 TL + KDV düşüldüğünde bakiyenin 32.000 TL + KDV = 37.760,00 TL olacağı bilirkişiler tarafından belirlenmiştir.

Davacı taraf davasını 20.000 TL fiili zarar, 10.000 TL yoksun kalınan kar olmak üzere açmıştır. 7.760,00 TL arttırım dilekçesi sunduğu için 20.000 TL + 7.760,00 TL = 27.760,00 TL yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davacı tarafından yoksun kalınan kar talep edilmiş ise de; sözleşme geçerlilik kazanmadığından davacının 10.000,00 TL yoksun kalma talebinin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda açıklanan nedenlere,

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile 27.760,00 TL alacağın 20.000,00 TL'lik kısmına 13/03/2019 tarihinden, 7.760,00 TL'lik kısmına ıslah tarihi olan 01/02/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 1.896,29-TL harçtan peşin alınan 512,33-TL + 200,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 1.183,93-TL harcın davalıdan tahsiline,

3-7155 sayılı Kanunun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanunun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye ödenmesine,

4-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 2.666,80-TL yargılama gideri üzerinden kabul red oranına gör hesaplanan 1.960,61-TL ile peşin alınan 512,33-TL + 200,00 TL ıslah harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderlerin davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Davacı yararına ölçümlenen 4.164,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davalı yararına ölçümlenen 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

7-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,

Katip ... · ¸E-imzalıdır. Hakim ... · ¸E-imzalıdır. Davacı gideri ; · 1.800,00 TL bilirkişi gideri, · 384,90 TL keşif harcı, · 300,00 TL keşif araç gideri, · 181,90 TL tebligat posta gideri · 2.666,80 TL toplam gider Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır. · Aslının aynı olduğu tasdik olunur. · Katip ... · ¸E-imzalıdır.