Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/85 K.2020/833

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı tarafça Bursa 16. İcra Müdürlüğünün 2019/...

E. sayılı icra takip dosyası kapsamında hukuka aykırı olarak borca itiraz edildiğini, 4591 Sayılı Çek Kanununun 3. maddesinin 3. fıkrasında çekle ilgili karşılıksızdır işleminin yapılması şartına bağlanmaksızın muhatap bankanın, ibraz eden düzenleyici dışındaki hamile, süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için ödemekle yükümlü bulunduğu miktarlar belirtildiğini, Buna göre çek devinimi kapsamında ticari kazanç sağlayan banka, ticari kazancına karşılık ticari bir risk olarak en azından çek yaprak parasının karşılığını hamile ödemekle zorunlu tutulmuştur.

Görüldüğü üzere çek yaprak parasının hamiline ödenmesi bakımından gerçekleşmesi gereken tek koşul ödeme gününde çekin karşılığının bulunmaması olduğunu, bankanın çek yaprak parasından sorumluluğu müteselsilen borçluluk esasına dayandığı için çek hesabı sahibinin konkordato geçici mühleti içinde bulunuyor olması banka açısından çek yaprak parasının ödenmeyeceği gibi bir hukuki sonuç doğurduğgunu, Somut uyuşmazlıkta ise davalı banka çek yaprak parasını müvekkilimize ödemeyerek bu kanuni yükümlülüğüne aykırı davrandığını,

bu hususta değinmek gerekmektedir ki davalı banka tarafından yukarıda künyesi yazılı icra dosyası borca itiraz dilekçesinde her ne kadar "mevcut keşideci imzasının şirket yetkilisine ait olmadığı tespit edildiğinden yasal sorumluluk bedeli ödenmemiştir" denmiş ise de karşılıksızdır işleminin yapılmama sebebi ile icra dosyasındaki borca itiraz sebebi bakımından davalı taraf kendi içerisinde çelişkiye düştüğünü, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 18. maddesinin 2. fıkrasına göre her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği belirtilmiştir.

Buna göre her bir işleminde birbirinden farklı gerekçelerle kanunen sorumlu olduğu çek yaprak parasını -salt çek hesap sahibinin konkordato talep etmiş olması sebebiyle ondan tahsil edemeyeceği endişesi ile- ödememekte direten davalı banka ticari hayatın gereklerine ve bankacılık mevzuatına aykırı hareket ettiğini, nitekim gerek davalı bankaca gerek ise de diğer bankalarca konkordato geçici mühlet kararından sonra ibraz edilen çekler bakımından çek yaprak bedeli mübrez kişilere ödendiğini,

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu 5A/1 hükmünce müvekkilimizce arabuluculuk başvurusu yapılmış ise de davalının arabuluculuk toplantısına katılmamış olması sebebiyle bir sonuç alınamadığını, bu nedenlerle duruşma günü tayin edilerek davanın kabulüne, davalının tüm itirazlarının iptaline, avans faizi ve tüm fer'ileriyle birlikte takibin devamına, davalı borçlu bankanın ticari hayattaki yeri ve her bir işleminde birbirinden farklı gerekçeler ileri sürmesi,

kötüniyetinin derecesine nispeten icra-inkar tazminatının caydırıcılığının sağlanması maksadıyla ve kanunen uygulanmasında engel bulunmaması sebepleriyle zaten düşük miktarda olan asıl alacak için terdiden %40 oranında bu kabul görmediği takdirde dava değerinin %20' sinden aşağı olmamak üzere İİK 67/2 hükmünce ve Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E. 2012/16708 K. 2013/761 T.

17.1.2013 kararı ve pek çok müstakar içtihat doğrultusunda icra inkar tazminatına hükmolunmasına, 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 11. fıkrası uyarınca yargılama giderleriyle karşı vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş ancak davalı tarafından savunmada bulunulmamıştır.

DELİLLER

Dava dilekçesi, beyan dilekçeleri, Bursa 16. İcra Müdürlüğü'nün 2019/... sayılı icra takip dosyası, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ

Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. Maddesine göre açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı tarafından çek sorumluluk bedeline dayalı olarak 20/02/2019 tarihinde ilamsız takip talebinde bulunmuştur. İcra Dairesi tarafından davalı borçluya ilamsız takiplerde ödeme emrinin 01/03/2019 tarihinde tebliğ edildiğini ve davalı tarafından yasal süre içinde 07/03/2019 tarihinde borca itiraz etmiştir.

Davacı vekili keşidecisi Elemeği İnşaat ... LTD ŞTİ olan hamiline düzenlenmiş çekin süresi içerisinde bankaya ibraz edildiği ancak çek üzerinde konkordato geçici mühlet kararı sebebiyle herhangi bir işlem yapılamamasının uygun olduğuna dair ve hesap bakiyesinin 0 tl olduğuna dair şerh verildiği, anlaşılmıştır.

5941 sayılı Çek Kanunun 3.maddesinde; “ (1) Karşılığı bulunan çek, hesabın bulunduğu muhatap bankanın herhangi bir şubesine ibraz edildiğinde hamilin varsa vergi kimlik numarası saptandıktan sonra ödenir. Ancak çek, hesabın bulunduğu şubeden başka bir şubeye ibraz edildiğinde, o şubece karşılığı sorulmak suretiyle ödenir.

(2) “Karşılıksızdır” işlemi, muhatap bankanın hamile kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın dışında, çek bedelinin karşılanamayan kısmıyla sınırlı olarak yapılır.

(3) Muhatap banka, ibraz eden düzenleyici dışındaki hamile, süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için;

a) Karşılığının hiç bulunmaması hâlinde,

1) Çek bedeli bin Türk Lirası veya üzerinde ise bin Türk Lirası,

2) Çek bedeli bin Türk Lirasının altında ise çek bedelini,

b) Karşılığının kısmen bulunması hâlinde,

1) Çek bedeli bin Türk Lirası veya altında ise, çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmî karşılığı bin Türk Lirasına tamamlayacak bir miktarı,

2) Çek bedeli bin Türk Lirasının üzerinde ise, çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmî karşılığa ilave olarak bin Türk Lirasını,ödemekle yükümlüdür. Bu husus, hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir gayri nakdî kredi sözleşmesi hükmündedir. Bu fıkradaki miktar, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan fiyat endekslerindeki yıllık değişmeler göz önünde tutularak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından her yıl Ocak ayında belirlenir ve Resmî Gazete’de yayımlanır. şeklinde düzenlenmiştir.

Çek kanunun 3/3.maddesine muhatap bankanın her çek yaprağı için belirli bir miktarı ödeme yükümlülüğü bulunduğu, bankanın verdiği çek yaprağından sorumlu tutulabilmesi için çekin zorunlu unsurları ihtiva etmesi ve süresinde muhatap bankaya ibraz edilmesi gerektiği, somut olayda çeklerin bilahare davacı tarafından çeklerin davalı bankaya ibraz edilmesine rağmen davalı bankanın çek yaprağı başına güvence bedel tutarını ödemekle yükümlüdür.

O halde yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olayda, davacının hamili olduğu davalı bankaya ait 68.074,69 TL bedelli 31/12/2018 tarihli çekin davalı bankaya ibraz edildiği çek üzerinde konkordato geçici mühlet kararı sebebiyle herhangi bir işlem yapılmadığı hesap bakiyesinin 0 TL olduğu anlaşılmakla davalı bankanın karşılıksız çıkan çekle ilgili hamile karşı yasal garantisinin olduğu,

her ne kadar davalı tarafından borca itiraz dilekçesinde keşideci imzasının yetkili temsilciye ait olmadığı savunulmuş ise da çek üzerindeki kaydın geçerli olup aksinin yazılı delille ispat edilmesi gerektiğinden bu savunmasına itibar edilmeyerek ve davacı tarafından dosyaya sunulan davacı bankaya ait diğer çek yapraklarının konkordato geçici mühleti olmasına rağmen yasal garanti bedellerinin ödendiği anlaşılmakla 5941 sayılı Çek Kanunun 3.maddesine göre yasal unsurları oluştuğundan davacının asıl alacak yasal garanti miktarı 1600 TL yönünden davanın kabulune, takibin devamına,

davacının işlemiş faiz alacağı yönünden takip tarihinden önce davalının temerrüde düşürülmediğinden işlemiş faiz talebinin reddine, davacının icra inkar tazminatı talebinin alacağın likit olup icra takibine davalının itirazında haksız olduğundan kabulune, davalı tarafın 7155 sayılı Kanunun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanunun 18/A-11.

Maddesi uyarınca arabuluculuk toplantısına katılmadığından yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ..... ¸e-imzalıdır. Hakim .... · ¸e-imzalıdır.