Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/1008 K.2021/937

Mahkememizde görülmekte olan Zayi belgesi verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile;... Bankası tarafından düzenlenen. 28.09.2010 Tarihli, ... Mektup Numaralı, 29183 Matbu Mektup Numaralı 509.000,00-TL Bedelli. 13.02.2009 Tarihli, ... Mektup Numaralı, 54351 Matbu Mektup Numaralı 125.000,00-TL Bedelli. 21.04.2009 Tarihli, ... Mektup Numaralı, 54403 Matbu Mektup Numaralı 350.000,00-TL Bedelli. 26.10.2009 Tarihli, ... Mektup Numaralı, 54809 Matbu Mektup Numaralı 12.000,00-TL bedelli. 06.10.2010 Tarihli, ...

Mektup Numaralı, 106287 Matbu Mektup Numaralı 11.696,97-TL Bedelli. 22.11.2010 Tarihli, ... Mektup Numaralı, 71158 Matbu Mektup Numaralı 800,00-TL bedelli teminat mektuplarını değişik icra dosyalarına sunduklarını ancak teminat mektuplarının bu dosyalar içerisindeyken kaybolmak suretiyle zayi olduklarını belirterek bu teminat mektuplarının iptali ile zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

KANITLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava, davacı elinde bulunan ... Bankası tarafından düzenlenen teminat mektuplarının kaybolduğundan bahisle zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Zayi nedeniyle iptal kararı verilebilecek hususlar değişik kanunlarda aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

TTK 82/7 maddesinde; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziyaa uğrarsa tacir ziyanı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer mahkemesinden bir belge verilmesini isteyebilir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunun 98.maddesinde; bu kanunda aksine açıklama olmayan hususlarda TTK'da A.ş'lere ait hükümlerin uygulanacağı ifade edilmiştir. Yönetim kurulu karar defteri TTK 82. Maddesi bağlamında tutulması ve tasdik edilmesi zorunlu defterlerdendir. Belirli sürelerin saklanması da kanuna göre zorunludur.

İptali istenen teminat mektuplarının tacirlerin saklamakla yükümlü oldukları defter ve belgelerden olmadığından yukarıdaki yasa hükümlerinin uygulanması mümkün görülmemiştir.

Ayrıca davacının talebi gibi, iptali istenen teminat mektuplarının kıymetli evrak veya poliçe sayılıp sayılamayacağını da irdelemek gerekir.

TTK 671-764 maddelerinde ise,poliçenin yasal unsurları ve zayi edilmesi halinde iptali prosedürü düzenlenmiştir.

Kıymetli evrakın tanımı TTK 645 maddesinde "kıymetli evrak öyle senetlerdir ki bunların içerdikleri hak senetten ayrı olarak ileri sürülemediği gibi başkalarına da devredilemez." şeklinde yapılmıştır.

TTK 651 maddesinde kıymetli evrakın zayi olması halinde mahkeme tarafından iptaline karar verilebileceği hüküm altına alınmıştır.

Maddedelerdeki bu tarife göre teminat mektubunu kıymetli evrak veya poliçe olarak da kabul etmek mümkün değildir.

Aslında teminat mektubu niteliği itibarıyla 3.kişinin edimini taahhüt eden bir garanti sözleşmesidir.

Bu nedenle teminat mektubunu veren taraf ancak teminat mektubunun konusunu teşkil eden rizikonun ortadan kalktığının tesbiti için açacağı bir davayla teminat mektubunun hükümsüz hale geldiğini ispat edebilir.

TTK ve diğer yasalarda teminat mektubunun zayi nedeniyle iptaline ilişkin bir düzenleme olmadığından davanın reddine karar verilmiştir.( Yargıtay 11.HD'nin 2007/3143 esas-2008/4787 )