Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/1191 K.2022/549

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasındaki ticari ilişki nedeniyle, müvekkilinin davalıdan almış olduğu teksil boya ve kimsayalları alarak piyasaya sattığını, almış olduğu mallara karşılık müvekkilinin müdürü olduğu şirket adına davalı şirket lehine tanzim edilen 100.000,00 USD bedelli 13/11/2009 tanzim tarihli bononun , davalı şirketin Bursa Bölge Müdürü olan ...'a teslim edildiğini, söz konusu bononun davalı şirket tarafından tahsile verildiğinin öğrenildiğini,

müvekilinin bonoyu şirket namına tanzim ve imza ettiği halde borçlu kısmına kendisinin de isim ve adresi yazılarak senedin borçlusu olarak gösterilmek suretiyle kendisine ödeme ihbarnamesi gönderildiğini, söz konusu senet hakkında suç duyurusunda bulunulacağını, müvekkilinin davalıya borçlu olmadığından söz konusu senedin icrasının durdurulmasına, bonodan dolayı müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini,davanın yetkili mahkemede açılmadığını, Bursa 3.İcra Hukuk Mahkemesinin 2017/41718 esas sayılı dosyasında dava konusu senet hakkında karar verilerek senedin hükümsüz hale geldiğini belirterek davacının davasında hukuki yarar olmadığını , davanın usulden ve esastan da reddine karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR

İcra dosyası, dosyadaki bilgi ve belgeler

KANITLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ

Dava ; 13/11/2009 tanzim tarihli 100.000 USD bedelli senetten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine yönelik menfi tespit davasıdır.

Mahkememizce arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediği gerekçesiyle verilen red kararının istinaf edilmesi üzerine Bursa BAM 5 HD'nin 18/11/2019 tarih ve 2019/1100- 2019/1177 E/K sayılı ilamı ile; davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.Bursa BAM 5.HD'nin kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 11.HD'nin 30/09/2021 tarih ve 2020/4366-2021/5834 E/K sayılı ilamı ile; "...Dava, kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit talebine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine ilişkin verilen karara yönelik istinaf başvurusunun, Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine karar verilmiştir.

7155 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile 6102 sayılı TTK'ya eklenen dava şartı olarak arabuluculuk başlıklı 5/A maddesinde; " (1) Bu kanunun 4'üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi getirilmiştir. Madde metni herhangi bir tereddüde ve yanlış anlamaya yer vermeyecek şekilde açık yazılmıştır.

TTK'ya bu maddenin eklenmesini sağlayan 7155 sayılı Kanun'un genel gerekçesinin bu konuyla ilgili kısmı ve madde için özel olarak yazılan gerekçe de bu açık anlamı desteklemektedir.

Hal böyle iken, menfi tespit davalarının ticari bir dava olduğu için TTK'nın 5/A maddesi kapsamına alınması ve böyle bir davayı açmak isteyen kişinin önce arabulucuya başvurmaya zorlanması, kanuna aykırı olduğu gibi ticari davalarda arabuluculuğa başvuruyu dava şartı olarak öngören madde hükmünün amaçsal yorumundan da Yasa Koyucu'nun bilinçli olarak menfi tespit davalarını arabulucuk dava şartına tabi tutmadığı anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle ticari nitelikteki menfi tespit davalarında dava açılmadan önce arabulucuğa gidilmesinin zorunlu olmadığı ve arabulucuya gidilmiş olmasının bir dava şartı olmadığı hususu dikkate alınarak karar verilmesi gerekirken İlk Derece Mahkemesince bu hususlar gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulmasının isabetsiz olduğu nazara alınmaksızın istinaf başvurunun esastan reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir..." gerekçesiyle Bam kararı kaldırılarak dosya mahkememize iade edilmiştir.

Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda dosya yeniden esasa kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur. Davalı vekili tarafından yetki itirazında bulunmuş ise de; dava konusu senette Bursa Mahkemeleri yetkili kılınması nedeniyle yetki itirazının reddine karar verilmiştir. Davalı vekili davacının dava açmakta hukuki yararı olmadığını iddia etmiş ise de; mahkememizdeki dava icra takibi başlatıldıktan sonra 05/04/2019 tarihinde açıldığı,2.İcra Hukuk Mahkemesindeki dava ise 25/04/2019 tarihinde açıldığından dava tarihi itibarıyla davacının bu davayı açmakta hukuki yararı olduğu kanaatine varılmıştır.

Dava konusu senetten dolayı Bursa 3.İcra Müdürlüğünün 2019/4718 esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibine dosyamız davalısı ...'ın itiraz etmesi üzerine Bursa 2.İcra Huk.Mah.25/04/2019 tarih ve 2019/443-2019/421 E/K sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği,kararın istinaf edilmesi üzerine Bursa Bam 6 HD'nin 04/03/2020 tarih ve 2020/406-2020/619 E/K sayılı kararı ile "...bononun önyüzdeki borçluya ait iki imzanın da şirket kaşesi üzerinde olduğu, açıkta imzanın bulunmadığı görüldüğünden, imzanın şirket adına atıldığının kabulü gerekir.

Bu durumda takibe konu bono nedeniyle şirket temsilcisinin şahsen sorumluluğu bulunmamaktadır.." gerekçesiyle takibin durdurulmasına karar verildiği,bu kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 12.HD'nin 19/01/2021 tarih ve 2020/4981 esas-2021/542 karar sayılı ilamıyla onanarak kesinleştiği anlaşılmıştır.

Davacı, dava dışı ... Kimya Tekstil End.San.ve Tic.Ltd.Şti. 'nin yetkili temsilcisidir. Davaya konu 31/03/2019 vade tarihli 100.000,00 USD bedelli bononun ön yüzdeki borçluya ait iki imzanın da dava dışı ... Kimya Tekstil End.San.ve Tic.Ltd.Şti. kaşesi üzerinde olduğu, açıkta imza bulunmadığından , senetteki imzanın dava dışı ... Kimya Tekstil End.San.ve Tic.Ltd.Şti.'nin temsilcisi olan davacı adına değilde ... Kimya Tekstil End.San.ve Tic.Ltd.Şti. adına atıldığı kabul edildiğinden, davacı dava konusu senet bedelinden şahsi olarak sorumlu tutulamayacağı görüş ve kanaatine varıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacı gideri; · 123,90 TL ilk gider, · 111,63 TL tebligat ve posta gideri, · 235,53 TL toplam gider