Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/212 K.2021/550

Mahkememizde görülmekte olan Hakem Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili belediye ekiplerince davalı şirketin 35 ... 092 plakalı aracında taşınan karnıbaharın hal kayıt sistemine tam olarak bildirimde bulunulmadığının tespit edilmesi üzerine davalı hakkında 22/01/2021 tarihinde 003214 sıra numaralı cezalı hal rüsumu tutanağı düzenlendiğini, Belediye encümeni tarafından 04/02/2021 tarihli ve 01.62 sayılı kararı ile davalıdan 9.375,00-TL'nin cezalı hal rüsumu olarak alınmasına karar verildiğini, davalının bu karara Bursa Hal Hakem Heyetinde itiraz etmesi üzerine, Hal Hakem Heyetinin yetkisiz olmasına rağmen cezanın kaldırılmasına karar verdiklerini belirterek Hal Hakem Heyeti kararının iptalini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, davanın Hal Hakem Heyeti Başkanlığına da yöneltilmesi gerektiğini, müvekkiline ait kamyonda taşınan karnıbaharın 15 ton olduğu yazılacakken sehven 15 kg olarak yazıldığını, bu nedenle maddi hatadan dolayı verilen cezanın usulsüz olması nedeniyle Bursa Hal Hakem Heyetinde kaldırıldığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

KANITLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; Bursa Hal Hakem Heyeti Başkanlığının 01/03/2021 tarih ve 1 nolu kararın iptaline ilişkindir.

Dava , Bursa Hal Hakem Heyetine ihbar edilmiştir.

Davacı kurumun Sebze Halleri Zabıta ekiplerince 22/01/2021 tarih saat 16.57 'de yapılan denetim sırasında 35 ... 092 plakalı araç ile taşınan 15000 kg karnıbaharın, davalı şirket tarafından hal kayıt sistemine gerçeğe aykırı bildirim yapılarak satılmak üzere sevk edilmesi nedeniyle, cezalı has rüsumu tutanağının düzenlendiği, davacı kurumun Belediye Encümeninin 04/02/2021 tarihli ve 01.62 sayılı kararı ile 9.375,00-TL tutarında, davalı şirketten cezalı hal rüsumu alınmasına karar verilmesi üzerine davalı tarafından Bursa Hal Hakem Heyetine başvurusu sonucu verilen kararın Bursa Hal Hakem Heyeti Başkanlığının 01/03/2021 tarih ve 1 nolu kararı ile iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.

07/07/2012 tarih ve 28346 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren ilgili yönetmeliğin 23/2 fıkrasına göre, belediyelerin ilgili yönetmelik hükümleri saklı kalmak ve yetki alanları içinde olmak kaydıyla, toptancı hali dışında bu yönetmelek hükümleri saklı kalmak kaydıyla, toptancı hali dışında bu yönetmelik hükümleri çerçevesinde hal zabıtaları arasında denetim yapma yetkisine haizdir.

Aynı yönetmeliğin 47/1 fıkra (a) bendinde ise ; sisteme bildirilmeden toptan alınıp satılan yada toptancı halinde satılmak üzere bildirimde bulunup toptancı hali dışında toptan satılan mallar için rusumu tespitin yapıldığı yerdeki toptancı halinde o mallar için oluşan bir önceki gün birim fiyatının en yükseği, bir önceki gün fiyat oluşmamışsa o mallar için oluşan en son birim fiyatının en yükseği alınarak belirlenen toptan satış bedelinin %25 'i oranında cezalı alınacağı hüküm altına alınmıştır.

5957 kanun ve ilgili yönetmeliğin 23/2 fıkrası hükmü uyarınca, 22/01/2021 tarihinde Sebze Halleri Zabıta ekibi tarafından yapılan denetimde davalı şirketin hal kayıt sistemine gerçeğe aykırı beyanda bulunma gerekçesiyle İzmir Büyükşehir Belediyesi Encümenin , 04/02/2021 tarihli ve 01.62 sayılı kararı ile 15000 kg karnıbahar x 2,50 TL = 37.500,00 TL 'nin %25 'i olan 9.375,00.

TL 'nin 5797 Sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkındaki Kanunun 8.maddesinin 8.fıkrası (a ) ve (ç) bentleri ile Sebze ve Meyve Ticareti ve Toptancı Halleri Hakkındaki Yönetmeliğinin 47.maddesinin 5.fıkrası gereğince cezalı hal rüsumu olarak davalı şirketten alınmasına karar verildiği , davalı tarafından Bursa Hal Hakem Heyetine başvuruda bulunulduğu, Bursa Hal Hakem Heyeti tarafından davalı şirket olan şikayet edenin dilekçesi, kesilen ceza tutanağı, sevk irsaliye , 2424 nolu kantar fişi ile ürünün 15.000 kg olduğu görülerek,

ürünün bildirimci tarafından tutanak saatinden önce sehven 15,000 kg olarak bildirilerek sistemsel bir yanılgıya düşüldüğü, bildirimin makul süre içerisinde düzeltildiği dolayısıyla herhangi bir kasıt olmadığı değerlendirilerek davacı belediye tarafından davalı şirket aleyhine kesilen 22/01/2021 tarihinde 003214 sıra numaralı 9.750,00 TL bedelli cezalı hal rüsum tutanağının 01/03/2021 tarih ve 1 nosu ile iptaline karar verilmiştir.

Hal Hakem Heyetleri ,Hal Hakem Heyeti ve Toptancı Hal Konseyi Hakkında Yönetmeliğin 5.maddesi uyarınca üreticiler ile meslek mensupları aralarındaki kanunun uygulanmasıyla ilgili ihtilaflara bakmaya görevlidir.Oysa cezayı düzenleyen İzmir Büyükşehir Belediyesi üretici veya meslek mensubu değildir.Bu nedenle düzenlenen cezalı hal rüsümuna itirazı Hal Hakem Heyeti inceleyemez.Bu gerekçeyle Bursa Hal Hakem Heyetinin kararının kaldırılması gerekmiştir.

Dava konusu işlemle ilgili mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, hal rüsumunun ceza olarak istenmesi ve söz konusu kararın belediyeye ait bir gelir niteliğinde olması, davaya konu edilen İzmir Büyükşehir Belediyesi Encümeninin 17/01/2018 tarih ve 001568 nolu kararının iptaline dair Bursa Hal Hakem Heyetinin 16/04/2018 tarih ve 12 nolu kararanın iptaline ilişkin açılan davanın görüm ve çözüm yerinin 2577 sayılı İYUK'nun 2/1-a bendi hükmü gereğince İdari Yargının (Vergi Mahkemesinin ) görev alanına girdiği açıktır. Bu nedenle Bursa Hal hakem Heyeti yetkisiz olup verdiği kararın kaldırılması gerekmiştir.

Ayrıca İzmir Büyükşehir Belediyesi Encümeninin düzenlemiş olduğu cezalı hal rüsümuna yapılan itirazı inceleme merci İzmir Hal Hakem Heyetidir.Bu nedenle Bursa Hal Hakem heyetinin yetkisiz olması nedeniyle ve bu yetki kamu düzenine ilişkin olduğundan kararın iptal edilmesi gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan tüm gerekçelerle davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacı gideri; · 67,80 TL ilk gider · 81,50 TL tebligat ve posta gideri · 149,30 TL toplam gider,