Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/622 K.2022/1197

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalının 14.9.2020 tarihinden itibaren

... ve ... bölgesinde tek satıcı olarak yetkilendirildiğini, aralarında yazılı sözleşme olmadığını,

distribütörlük için şekil şartı gerekmediğini, davalının sözlü olarak sözleşmeyi feshettiğini, TTK 122/3 ve 5

e göre 14.9.2020-11.3.2021 arası faaliyet karı ortalamasına tekabül eden denkleştirme ( portföy) tazminatı

talep edildiğini, davalı tarafından haklı nedene dayanmaksızın sonlandırılan distribütörlük sözleşmesi sebebiyle ve davalı şirketin hali hazırda müvekkili şirket portföyünden menfaat elde etmesi ve elde edecek olması, bu portföy sayesinde müvekkili şirketin elde edecek kardan mahrum kalması nedenleriyle uğradığı zarar karşılığı olarak şimdilik 3.000,00 TL denkleştirme tazminatının dava tarihinden itibaren işletilecek reeskont faiz ile birlikte müvekkili şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında ne tek satıcılık sözleşmesi, ne de bayilik sözleşmesi bulunmadığını, başka şirketlerle de çalışıldığını, taraflar arasında tek satıcılık sözleşmesi olmadığından denkleştirme tazminatına hak kazanılamadığını, davalının çok eski ve büyük firma olmasından dolayı davacı portföyünden menfaat elde etmediğini, aynı bölgedeki satışların % 7 sinin davacı tarafından gerçekleştirildiğini, haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR

Arabuluculuk tutanağı, tanık beyanları, bilirkişi raporu, vs.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava, 6102 sayılı TTK 122. Madde uyarınca denkleştirme tazminatı talebine yöneliktir. Mahkememizce, davacı tanıklarının dinlenilmesine karar verilerek bulundukları yer mahkemelerine talimat yazılmıştır.

Tanık ... talimat mahkemesi duruşmasında; " Ben davacı ... Gıda İnş. Ltd. Şti'de satış ve pazarlama sorumlusu olarak 3 yıldır çalışmaktayım. 2020 yılının Eylül ayı ile 2021 yılının Mart ayı arasında ... ... A.Ş.'nin ... ... yakası, ... ve ... Bölgesi bayiliğini benim de çalıştığım ... Gıda İnş. Ltd. Şti. yapmaktaydı. ... ... A.Ş. Tarafından ... Gıda İnş. Ltd. Şti'ye maden ... temin edilmekte, ... Gıda İnş. Ltd. Şti. Tarafından da bu maden sularının ... ... yakası ... ve ...

Bölgesinde dağıtımı, satımı ve dağıtım ve satım sonucunda tahsilat işlemleri yapılmaktaydı. ... ... A.Ş.'nin ... ... yakası, ... ve ... Bölgesi'nde belirttiğim tarihlerde bizden başka bayisi bulunmamaktaydı. ... ... A.Ş. Tarafından ... Gıda İnş. Ltd. Şti'nin kendi bölgesi dışındaki ...'da satış yaptığı gerekçesiyle aradaki ticari ilişkinin sona erdirildiğini duydum, ancak bu konuda tam bilgi sahibi değilim, bildiğim kadarıyla ... Gıda İnş. Ltd.

Şti'nin kendi bayilik bölgesi dışında her hangi bir satış faaliyeti bulunmamıştır. Aradaki bayilik sözleşmesinin devam ettiği dönemde ... Gıda İnş. Ltd. Şti'nin gayretleriyle ... ... A.Ş.'nin müşteri portföyü genişlemiştir. Bu dönemde benim bildiğim kadarıyla ... ... A.Ş., ... Gıda İnş. Ltd. Şti'nin faaliyetleri neticesinde 250-300 civarında yeni müşteri kazanmıştır. ... ... A.Ş. İle ... Gıda İnş. Ltd. Şti arasında ki ticari ilişki sona erdikten sonra da ... Gıda İnş. Ltd.

Şti'nin kazandırdığı müşteriler tarafından bizden ... ...'nın ürünleri talep edildi, ancak biz aradaki ilişkinin sona ermesi nedeniyle müşterilere ürün gönderemedik, benim duyduğum kadarıyla ... ... A.Ş. bu müşterilere ürün göndermiş, ... ... A.Ş. İle ... Gıda İnş. Ltd. Şti arasında ki bayilik ilişkisinden önce ... ... A.Ş.'nin ürünleri ... ... yakası, ... ve ... Bölgeleri'nde yaygın değildi, ben bayilik döneminden önce bu bölgelerde ... ...

A.Ş.'nin ürünlerinin satıldığına hiç denk gelmedim. ... Gıda İnş. Ltd. Şti ile ... ... A.Ş. Arasında bayilik ilişkisinin sona ermesinden sonra ... Gıda İnş. Ltd.

Şti'nin bayilik yaptığı bölgeler için yeni bir bayi ile anlaşıldığına ilişkin her hangi bir şey duymadım, ancak doğrudan kendileri satış yapmış olabileceği gibi bir aracı vasıtası ile de çalışmış olabilirler, buna ilişkin ayrıntılı bir bilgim yoktur, Tanıklık ücreti talebim yoktur" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.

Tanık ... talimat mahkemesi duruşmasında; " Ben ... Gıda İnş. Ltd. Şti'de toptan ürün satma sorumlusuyum. ... Gıda İnş. Ltd. Şti'de yaklaşık 17-18 aydır çalışmaktayım. ... Gıda İnş. Ltd. Şti., ... ... A.Ş.'nin 2021 yılında ... ... yakası ve ... Bölgelerinde bayiliğini yürütmekteydi. Bu bölgelerde ... ... A.Ş.'nin ... Gıda İnş. Ltd. Şti'den başka bayisi bulunmamaktaydı. ... Gıda İnş. Ltd. Şti. Bayilik yapıncaya kadar ... ... A.Ş.'nin ürünleri ... ... yakası ve ...

Bölgelerinde tanınmamaktaydı. ... Gıda İnş. Ltd. Şti.'nin bayilik faaliyetini yürüttüğü dönemde bu bölge de 300 civarında markete ... ... A.Ş.'nin ürünleri satıldı. Bayilik ilişkisi sona erdikten sonra da ... Gıda İnş. Ltd. Şti.'nin ... ... A.Ş.'ye kazandırdığı 300 civarında market ... ... A.Ş.'nin yeni bayisinden ... ... A.Ş.'nin ürünlerini almaya devam ettiler, ben bu hususu ... ... A.Ş.'nin ... Gıda İnş. Ltd. Şti.'den sonra ki bayisi olan ...

Gıda'nın satış sorumlusu olan Hakan isimli arkadaşımdan duydum. Ayrıca ... Gıda'nın satış sorumlusu olan arkadaşım bana " ... Gıda İnş. Ltd. Şti. sayesinde müşterilerin hazır olması nedeniyle çok rahat satış yapıyoruz " dedi. Aradaki bayilik döneminin son 2 ayında ... ... A.Ş.'nin ... Gıda İnş. Ltd. Şti.'ye ürün göndermemesi nedeniyle ... Gıda İnş. Ltd. Şti.

Müşterilere karşı zor durumda kaldı, bu nedenle aradaki ticari ilişkinin sona erdiğini biliyorum, aradaki ticari ilişkinin sona ermesine ilişkin başkaca bir sebep olup olmadığını bilmiyorum. ... ... A.Ş. Tarafından ürünlerin ... Gıda İnş. Ltd. Şti.'ne teslim edilmemesi nedeniyle ... Gıda İnş. Ltd. Şti tarafından müşterilere bir takım siparişler teslim edilemedi. Bu nedenle müşteriler tarafından siparişler iptal edildi.

Tanıklık ücreti talebim yoktur" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.

Mahkememizce davalı tanıklarının dinlenilmesine karar verilmiştir.

Tanık ... duruşmada; " ben yaklaşık 1,5 yıldır davalı şirkette ... Bölge müdürü olarak görev yapmaktayım, davacı şirket bizim müşterilerimizden bir tanesidir, davacı taraf genelde ... ... yakasında ve ...'nin ... kısmında satış yapmaktadırlar, davacı şirket bizim ... 20 müşteriden biridir, bizim karşı tarafla tek satıcılık durumumuz bulunmamaktadır, ... bölgesinde ..., ..., ..., ..., ... Gıda üzerinden de biz hizmet vermekteyiz, ... ... bölgesinde, ..., ...

Gıda üzerinden hizmet vermekteydik, söylediğim gibi yazılı ya da sözlü olarak tek satıcılık sözleşmemiz bulunmamaktadır, onların kendi bölgeleri dışında özellikle ...'da ürün sattığını 3. Kişiler aracılığıyla tespit ettik, kendilerini 2 kez sözlü olarak uyardık, buna rağmen aynı şekilde devam ettikleri için biz tekrardan bu durumun kabul edilebilir olmadığını kendilerine aktardık ve herhangi bir bayilik sözleşmesinin bitirilmesini gündeme getirmedik ancak kendileri bu durumu kabul etmedikleri için çalışmayacaklarını beyan ettiler, bunun üzerine depolarındaki stok tarafımızca iadesi alınmıştır,

biz nihai satış noktalarına giderek bizzat satış yapmıyoruz, aracı müşteriler aracılığıyla satışlarımızı yapmaktayız" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.

Tanık ... duruşmada; " ben davalı şirkette 2019 yılı Aralık ayından beri çalışmaktayım, şuanda ... satış müdürüyüm, davacı bizim ürün verdiğimiz müşterilerden bir tanesidir, davacı şirket ... ... yakası ve ... ... bölgesinde ürün sattığımız müşterilerden bir tanesidir, davacının sadece bu bölgelerde satış yapması gerekmektedir, davacı şirketin kendi bölgesi dışında ...'da satış yaptığını belirledik, kendisi direk fatura kesmiyor, doğrudan bir fatura tespitimiz yok sadece ürün tespiti var, bunu da şöyle anlıyoruz, ürünün dış rengi ... da beyaz ambalaj ... bölgesinde kırmızı ambalaj olarak satılmaktadır,

biz Bursada beyaz ambalajlı ürün satıldığını tespit ettik, bununla ilgili davacı şirket sahibiyle sözlü olarak görüştük, bu ürünlerin burada satılmaması gerektiğini kendilerine söyledik, bunun haksız kazanç olduğunu söyledik, şirketimizin bundan zarar gördüğünü söyledik, 3. Görüşmenin sonunda onlar bizimle devam etmek istemediklerini söylediler, biz onlara ürün vermeye devam edebileceğimizi söyledik onlar bunu kabul etmeyip ellerinde kalan ürünleri bize iade ettiler, aramızda tek satıcılık sözleşmemiz bulunmamaktadır, ayrıca o bölgede başka müşterilerimiz bulunmaktadır, firmamız 70 yıllık firmadır,

davacı firmadan önceden sonra da firmamız satışlarını yapmaktadır, ...'da ... Dağıtım, ... Gıda, ..., ... Gıda, ..., ... Bölgesinde ..., müşterilerimizden bazılarıdır" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.

Mahkememizce tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi ile davacı ticari defterlerinin incelenmesi yönünden 1 Smmm ile 1 Ticaret Hukuk Öğretim Görevlisi bilirkişiler tarafından bilirkişi incelemesi yaptırılması için bulunduğu yer mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiştir.

Alınan 25/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda; tüm delillerin ve hukuki durumun takdir ve değerlendirilmesi mahkemeye ait olmak üzere davacının portföy tazminatı talep edebilmesi TTK 122. Maddeye göre tek yetkili satıcı veya acente olmasına bağlı olup, bu durumun dosya içeriğinden sarih olarak belirlenemediği, bu nedenle talebin hukuki takdirinin mahkemenin yetkisinde olduğu sonucuna varıldığı bildirilmiştir.

Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; davacının , 6102 sayılı TTK 122. Madde uyarınca denkleştirme tazminatı talebine ilişkindir.

Bilirkişiler tarafından tanzim edilen 23/05/2022 tarihli raporda özetle; davacının tek satıcı olduğu için denkleştirme tazminatı talep ettiğini, yapılan incelemede davacının da ticari faaliyetini yürüttüğü alanda davalının aynı konuda çeşitli firmalarla çalıştığının görüldüğü, davacı tanığının beyanında belirli bölgede sadece kendilerinin çalıştığını belirtmiş ise de, kayıtlarda aynı dönemde aynı yerde çeşitli kişilerle çalışıldığının belirlendiği,

davacının portföy tazminatı talep edebilmesi için tek yetkili satıcı veya acente olmasına bağlı olup dosya kapsamından bu hususun belirlenemediği tespit ve kanaatine varıldığının bildirildiği bilirkişi tarafından tanzim edilen raporda davaya konu hususlar gerekçeli , ayrıntılı olarak açıklanmış, raporun mahkememizce hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılarak davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır. Hakim · ¸e-imzalıdır.