Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/967 K.2023/149

2-...- .... 3- ... - ... ... VEKİLİ : Av. ... - DAVALI : ... - ... VEKİLİ : Av. ... -

DAVA

Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali

DAVA TARİHİ : 05/12/2016

KARAR TARİHİ : 08/02/2023

YAZIM TARİHİ : 06/03/2023

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacılar vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin 2009 yılından beri davalı kooperatif üyesi olduklarını ve davalı kooperatifin yönetim kurulu kararı ile üyelikten ihraç edildiklerinin şifahi olarak beyan edildiğini, ortaklıktan çıkarılmayı gerektiren sebeplerin ana sözleşmede gösterildiğini, yönetim kurulunun sözleşme şartlarına uymadan (ihtarda bulunmadan) verdiği ihraç kararının yok hükmünde olduğunu belirterek müvekkili hakkında davalı kooperatif tarafından verilen ihraç kararının iptalini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, davanın süresinde açılmadığını ve davacıların aktif husumet ehliyetlerinin bulunmadıklarını, kooperatifin 16/08/2011 tarihli kararı ile ihraç edildiklerini , ihraç kararlarının davacılara tebliğ edildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

KANITLAR

Davalı kooperatif kayıtları, ihtarnameler,

KANITLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava hukuki niteliği itibarıyla davacının kooperatif üyeliğinden ihracına ilişkin genel kurul kararının iptali davasıdır.

Davacılar,davalı kooperatifin üyesi olduğunu, davalı kooperatifin 16/08/2011 tarihli genel kurul toplantısında yasaya aykırı olarak kooperatif üyeliğinden ihracına karar verildiğini belirterek,16/08/2011 tarihinde yapılan 2011 yılı genel kurul toplantısında kooperatif üyeliğinden ihracına dair verilen kararın iptalini talep etmişlerdir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonunda, davacılar, davalı kooperatife sunmuş oldukları 27/06/2014 tarihli dilekçelerinde, ihraç kararlarından haberdar olduklarının tevilli olarak ikrar edildiği gibi bu dilekçeler üzerine davalı kooperatif tarafından verilen cevabi yazılarda iadeli taahütlü posta ile 08/07/2014 tarihinde davacılara tebliğ edilmiştir. Dolayısıyla davacılar ihraç kararını daha önce öğrenmiş olmalarına rağmen engeç bu tarihte ihraç kararından haberdar olmuşlardır. Tebliğ tarihi bu tarih olarak kabul edilse bile dava tarihi itibarıyla üç aylık süre geçirildikten sonra dava açıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın istinaf edilmesi üzerine Bursa BAM 5.HD'nin 14/10/2021 tarih ve 2019/778 - 2021/1395E/K sayılı ilamıyla ; ".... Ortakların tümünü ilgilendiren konularda alınan genel kurul kararları tebliğe ihtiyaç göstermeden genel kurula katılan, katılmayan bütün ortakları bağlar. Ortaklardan bir kısmı hakkındaki şahsi nitelik taşıyan kararların ise bağlayıcı olabilmesi için tebliği gerekmektedir.

Anasözleşmenin 23/4. maddesinde, yönetim kurulu tarafından verilen ortaklıktan çıkarma kararlarına itirazların incelenip, karara bağlanması genel kurulun görevleri arasında sayılmıştır. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16/4. maddesi uyarınca, yönetim kurulunun alacağı ihraç kararı üzerine ortak, genel kurula itiraz edebileceği gibi, mahkemeye iptal davası da açabilir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 16/3. ve anasözleşmenin 14/2. maddeleri hükümlerine göre, yönetim kurulunun ihraç kararına karşı genel kurula itiraz edilmiş ise, artık yönetim kurulunun ihraç kararına karşı iptal davası açılamaz. Dava, genel kurul kararına karşı ve tebliğinden itibaren üç ay içinde açılmalıdır.

Zira, aynı hükümde, itiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı iptal davası hakkının saklı olduğu hüküm altına alınmıştır.Somut olayda, davacıların 16.08.2011 tarihli yönetim kurulu kararıyla ihraç edildiği, bu kararın yazı ile davacılara 22.08.2011 tarihinde bildirildiği, bu bildirimden sonra yapılan 26.05.2012 tarihli genel kurulda ihracın kendiliğinden görüşülerek kabulüne dair şahsi nitelikte karar alındığı,

davacılar işbu davayı, yönetim kurulunun aldığı ihraç kararının bildiriminden itibaren üç aylık sürenin geçmesinden sonra açmışsa da, genel kurul davacıların itirazı olmasa da esasen itirazı incelemeye görevli olduğuna ve görevli olduğu konuda ihraç kararını gündeme alıp, ihracı karara bağladığına göre, mahkemece artık itirazın yapılmadığına bakılmaksızın, 26.05.2012 tarihli genel kurul kararı davacılara tebliğ edilmemiş ise davanın süresi içinde açıldığı kabul edilerek işin esasının incelenmesi, eğer genel kurul kararı davacılara tebliğ edilmiş ise tebliğden itibaren süresi içinde davanın açılıp açılmadığı incelenerek,

neticesine göre bir karar vermek gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmadığı.." gerekçesiyle kaldırılmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce dosya yeniden esasa kaydı yapılarak yargılamaya devam edilmiştir.

Davacılar davalı kooperatifin üyesi olup,davalı yönetim kurulu tarafından alınan 16/08/2011 tarihli kararla üyelikten ihraç edilmişlerdir. Bu ihraç kararı davacı ...'a ... Noterliğinin 17/08/211 tarih ve 11345 yevmiye nolu ihtarnamesi ile 22.08.2011 tarihinde, davacı ...'a, ... Noterliğinin 11346 yevmiye nolu ihtarnamesi ile 22/08/2011 tarihinde, davacı ...'a ... Noterliğinin 17/08/2011 tarih ve 11348 yevmiye nolu ihtarnamesi ile 22/08/2011 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Ancak daha sonra davalı kooperatifin 26/05/2012 tarihli genel kurul toplantısında, talep olmadan kendiliğinden davacıların ihraç kararları görüşülerek ihracın kabulüne dair yeni bir karar alınmıştır.

Artık bu durumda yönetim kurulu kararına itiraz edip etmemelerinin bir önemi olmaksızın davacıların genel kurul kararına karşı iptal davası açabilme hakları doğmuştur ve bu haklarını genel kurul kararının tebliğinden itibaren 3 ay içerisinde kullanabileceklerdir

BTSO 'ya yazılan yazıya verilen cevapta; davalı kooperatifin 26/05/2012 tarihli genel kurul toplantısında alınan kararların 46491 sicil nolu kooperatif dosyasına bilgi amaçlı konulduğu, bu kararın davacılara tebliğine ilişkin evrakların sicil dosyasında bulunmadığının bildirildiği, kooperatif yönetim kurulunun ihraç kararının davacılara yazı ile 22.08.2011 tarihinde bildirildiği, bu bildirimden sonra yapılan 26.05.2012 tarihli genel kurulda ihracın kendiliğinden görüşülerek kabulüne dair şahsi nitelikte karar alındığı,

davacılar işbu davayı, yönetim kurulunun aldığı ihraç kararının bildiriminden itibaren üç aylık sürenin geçmesinden sonra açmışsa da, genel kurulun davacıların itirazı olmasa da esasen itirazı incelemeye görevli olduğuna ve görevli olduğu konuda ihraç kararını gündeme alınıp karara bağlandığı,

kooperatif genel kurulunun 26.05.2012 tarihli genel kurul kararın davacılara tebliğ edildiğine dair belge sunulmadığından ve BAM 5.Dairesi tarafından kaldırılan kararımızdaki davacıların kooperatife sundukları 27/06/2014 tarihli dilekçe içeriklerinden ihraç kararlarından haberdar oldukları, bu nedenle davanın süresinde açılmadığı görüşümüz kabul edilmediği için davanın süresinde açıldığı kabul edilmiştir.

Dinlenen davalı tanığı ... beyanında; ...Ben halen davalı kooperatifte üyeyim, davacı ... yanlış hatırlamıyorsam 2008-2009 yıllarında davacı kooperatifte başkandı, ancak yönetiminden memnun olmadığımız için üyeleri toplayarak seçime gittik ve benim de içinde olduğum yeni bir yönetim seçildi. Daha sonra davacıların ...

Tur isimli bir şirket kurarak kooperatif birliğimizin teklif verdiği işlere ihalelere katılmak için teklifler verdiğini öğrenince üyelerinde talebi ile genel kurul yaparak kooperatif üyeliğinden ihracına karar verdik, teklif verdiği yerler Milli Eğitim Müdürlüğü, ... ve Çimento fabrikasıydı diye biliyorum, ...

Tur halen daha faaliyettedir, ancak kooperatif ile rekabet edip etmediğini bilmiyorum, ben milli eğitimin yapmış olduğu ihaleye gitmiştim, bu ihalede Erdoğan ve Özer'i gördüm, diğer davacıyı görmedim, diğer kurumların ihalelerine ben katılmadığım için davacıların bu ihalelere gidip gitmediğini bilmiyorum..." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Dinlenen davalı tanığı ... beyanında; ...ben davalı kooperatifin halen üyesiyim. Davacılardan ... davalı Kooperatifin eski yöneticilerindendir, davacı ... yönetici seçilemeyince diğer davacılar ile birlikte ... Tur isimli bir şirket kurup davalı kooperatifin teklif verdiği ihalelere katılmaya başladı. Bunu haber alan yöneticiler önce yönetim kurulu kararıyla daha sonra genel kurul kararıyla davacıların davalı koop ile rekabet etmemesi ve kooperatifi zarara sokmaması için üyelikten ihracına karar verildi. Davacılar genel kurul toplantısına geldiler ancak içeri alınmadıkları toplantıya katılamadılar, ... şirketinin yöneticisi ve Bursa Çimento'nun yöneticisi benim başkan olduğum dönemde beni arayarak davacıların kendilerine giderek kendileri ile çalışmak

istediklerini söylediklerini bana söylemişlerdir, şuan ki yöneticinin oğlunun da tur şirketi vardır..." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Dinlenen davalı tanığı ... beyanında; ...Ben davalı kooperatifin halen üyesiyim, davacılarda önceden kooperatifin üyesiydiler, hatta içlerinden Özer Bey Kooperatifin eski başkanlığını da yaptı. Ancak daha sonra davacılar ... Tur isimli bir şirket kurarak kooperatif ile rekabet etmeye başladılar. Şöyle ki Çimento fabrikasına ...

Tekstil ve Milli Eğitimin açmış olduğu ihalelere kooperatif ile rekabet için teklifler verdiler, ben davacıların üçünü de bu bahsettiğim ihale salonunda gördüm, daha sonra ortaklar olarak bu işten rahatsız olduğumuzdan dolayı davacılardan Mecnun Amca'yı çağırarak oğlu Özer'in kooperatif ile rekabet etmemesi gerektiğini, bu işin sonunun üyelikten ihraç olabileceğini söyledik, ancak dinlemediler, daha sonra önce yönetim kurulu ve ardından genel kurul kararı ile üyelikten ihraç edildiler, davacılardan Mecnun'un bizde ki aracı üyeliği sırasında hem biz de hem de yeni kurulan ...

Tur'da çalışıyordu. ... ihalesinde salona kadar gittim, ancak beni içeri almadılar davacıları ben salonda gördüm, ayrıca davacı vekilinin sorduğu gibi bizim kooperatif olarak davacıların kurmuş olduğu şirketten ihalelerin yüksek teklif vermelerini istememiz söz konusu değildir, hatta tam tersine ihale açan şirketler bizi arayarak ... Tur'un teklif ettiği rakamları bize söyleyerek daha aşağısında rakam teklif etmemiz halinde ihaleleri bize vereceklerini söylüyorlardı, ...

Tur davacılar kooperatif üyesi iken dahi vardı ancak pasif idi aktif değildi, ancak ... Kooperatif Başkanlığından ayrılınca bu şirketi aktif duruma getirerek kooperatif ile rekabet etmeye başladı..." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Dinlenen davalı tanığı ... beyanında; "... davacılar kooperatif üyesi oldukları dönemde ... Tur isimli şirket üyesi ve yöneticisi olarak kooperatifin girmiş olduğu ihalelerde kooperatif ile rekabet etmişlerdir, hatta biz bu konuyu kendileri ile defalarca konuştuk, ancak rekabet etmekten vazgeçmediler bu nedenlerle yönetim kurulu ve genel kurul kararı ile üyelikten ihraç ettik, ben davacıların ...

İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün açmış olduğu ihaleye katıldıklarını bizzat gördüm, yine aynı zamanda ... isimli şirketin açmış oldukları ihaleye de katıldıklarını gördüm. Daha başka ihalelere katıldıklarını sözlü olarak duydum ama görmedim, davacı vekilinin sorduğu üzere ben şuan davacıların hangi ihale de teklif sundukları ve bu nedenle davalı kooperatif nedeniyle daha düşük aldığını hatırlamadığımı söylemem mümkün değildir.." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davalı kooperatife ait 26/05/2012 tarihli genel kurul toplantısına ilişkin evrakların ve özellikle bu toplantıda alınan kararların davacılara tebliğ edilip edilmediğine ilişkin tebliğ evrakları, ... Tur. Servis Taş.Oto. Tur. Gıda Taş.Market ve Lokanta İşletmeciliği San.Tic.

Ltd.Şti. kuruluşundan bugüne kadar olan ortakları , şirketin servis için açılan 16/08/2011 tarihli ihaleye katılıp katılmadığına dair tüm evraklar, şirketin servis için açılan 2010-2011 yıllarında yapılan ihaleye katılıp katılmadığına tüm evraklar, ... Tekstil ve Konf. San. Tic. Ltd.Şti.'nin, ... Tur. Servis Taş.Oto. Tur. Gıda Taş.Market ve Lokanta İşletmeciliği San.Tic.

Ltd.Şti.'nin servis için açılan 2010-2011 yıllarında yapılan ihaleye katılıp katılmadığına dair tüm evraklar, davalı kooperatifinin 26/05/2012 tarihli genel kurul toplantı tutanağına ilişkin karar ve bu kararın tebliğine ilişkin varsa tebliğ evraklar ilgili kurumlardan celp edilmiştir.

06/01/2012 tarih 7978 sayılı T.Ticaret sicil gazetesinin incelenmesinde; ..., ... , ..............ın dava dışı ... Tur. Servis Taş.Oto. Tur. Gıda Taş.Market ve Lokanta İşletmeciliği San.Tic. Ltd.Şti.'nin ortakları olup aynı zamanda davalı kooperatifinde üyesi bulunmaktadır.

... İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından, ... Tekstil ve Konfeksiyon Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından verilen cevabi yazıda ... Tur... Ltd.Şti'nin 2010-2011 yıllarında servis taşımacalığı için açılan ihaleye teklif verdikleri bildirilmiştir.

Bursa Çimento A.Ş yetkilileri tarafından ise sorulan tarihlere ilişkin evraklar imha edildiğinden cevap verilemediği bildirilmiştir.

Dinlenen tüm davalı tanıkları davacılardan ...'ın 2009 yılında kooperatif başkanlığına tekrar seçilemeyince ... Tur da ortak olan diğer davacı ... ile birlikte davalı kooperatifin katıldığı yukarıda belirtilen ihalelere katılmak suretiyle ortağı bulunduğu kooperatifle rekabet etmiştir.

Yine davacılardan ... ise,davacıların ortağı oldukları ve davalı kooperatifle rekabet eden şirkete aracıyla hizmet ettiği anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere kooperatifler,yeterli iktisadi güce sahip olmayan ortaklarının hertürlü meslek ve geçimlerine ilişkin ihtiyaçlarını rasyonel bir şekilde karşılamak üzere insanların biraraya gelmesiyle kurulur.

Davalı kooperatif ise,karayolu taşıma hizmeti yapmak için bir araya gelen üyelerden oluşmaktadır.

Kooperatifte ortakların birinci görevi ,ortaklığın yararına hareket etmek,ortaklığa zarar verecek davranışlardan kaçınmaktır.

Ancak dinlenen davalı tanıklarından ve celp edilen kayıtlardan, davacılardan ...'ın 2009 yılında kooperatif başkanlığına tekrar seçilemeyince ... Tur da ortak olan diğer davacı ... ile birlikte davalı kooperatifin katıldığı ihalelere katılmak ve teklif vermek suretiyle, davacılardan ... ise, diğer davacıların ortağı oldukları ve davalı kooperatifle rekabet eden şirkete aracıyla hizmet etmek suretiyle kooperatifle rekabet ettikleri ve böylelikle ortaklığın amacına aykırı hareket ettikleri anlaşıldığından iyiniyet kurallarına aykırı davranışları nedeniyle ortaklıktan ihracına ilişkin genel kurul kararın iptali için açılan davanın reddine karar verilmiştir.