Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/995 K.2026/678

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı kooperatif temsilcileri dava dilekçesinde özetle: Davacı kooperatifin 20 yılı aşkın süredir faaliyetlerine devam ettiğini, kooperatifin inşaatı bitmiş olup kooperatifin merkezinin taşınmış olduğunu, bu taşınma esnasında karar ve yevmiye defteri başta olmak üzere ticari defterler, yönetim kurulu müzakere defteri, vergiye esas belgelerin zayi olduğundan zayiye ilişkin belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi, ... Vergi Dairesine, ... İl Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ

Dava, dava dilekçesinde gösteriler davacı kooperatife ait karar defteri, yevmiye defteri, ticari defterler, yönetim kurulu müzakere defteri, vergiye esas belgelerin zayi istemine ilişkindir.Davacı tarafça,ilgili kooperatife ait karar defteri, yevmiye defteri, ticari defterler, yönetim kurulu müzakere defteri, vergiye esas belgelerinin irade dışında kaybolduğuna yönelik hiçbir vakıa ve delil sunulmamıştır.Öte yandan defterleri muhafaza eden taraf basiretli şekilde davranmak zorundadır. ...

05/10/1984 tarih 1982/- Esas ve 1984/ Karar sayılı kararında "TTK.nun 68/1. maddesi hükmünce "Defter tutmak mecburiyetinde bulunan kimse ve işletmeye devam eden halefleri, defterler son kayıt tarihinden ve saklanması mecburi olan diğer hesap ve kağıtları tarihlerinden itibaren on yıl geçinceye kadar saklamaya mecburdurlar".

Aynı maddenin son fıkrası da şu düzenlemeye yer vermiştir: "Bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kağıtları yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyanı oğrendiği tarihten itibaren otuz gün icinde ticari isletmesinın bulundugu yerin selahiyetli mahkemesinden kendisine bir vesika verilmesini isteyebilir. Mahkeme lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.

Böyle bir vesika almamış olan tacir defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılır...Önce şu husus belirtilmelidir ki, metni yukarıya aynen alınan hükümdeki "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı" örnekleri tahdidi bir düzenleme içerisinde yer almamış, "gibi" sözlüğünden de anlaşılacağı üzere tacirin elinde olmayan benzer olaylar da maddenin kapsamında düşünülmüştür.Tacirin 68. maddenin son fıkrasından yararlanabilmesi icin bir taraftan defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması,

diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur: Genel bir kural konulamamakla beraber cereyan ettigi yer ve sartlar itibarıyla bir (hırsızlık) olayı sozu edılen madde kapsamında düşünülebileceği gibi, gene başka yer ve başka koşullar altında düşünülmeyebilir de...Ticari defter ve belgelerin iyi muhafaza edilmemiş olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekir." denilmiştir.Somut olayda ilgili kooperatifin, karar defteri, yevmiye defteri, ticari defterler, yönetim kurulu müzakere defteri,

vergiye esas belgelerin zayi olduğuna ilişkin kanunda sınırlı olarak belirtilen sebeplere dayanılmadığı gibi özen yükümlülüğüne uyulduğu, basiretli davranıldığının da ispat edilemediği gözetilerek davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸E-imzalıdır. Hakim ... · ¸E-imzalıdır.